Gilindire mağarası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Gilindire mağarası
Gilindire Cave and The Lake Inside Under The Sea Level.jpg
Ümumi məlumatlar
Uzunluğu 555 m
Sahəsi
  • 106,6684 ha[1]
Kəşf tarixi 1999
Yerləşməsi
36°08′11″ şm. e. 33°24′01″ ş. u.
Ölkə
Vilayət
Əyalət
Gilindire mağarası xəritədə
Gilindire mağarası
Gilindire mağarası
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Gilindire mağarası (türk. Gilindire Mağarası) və ya Aynalıgöl mağarasıTürkiyənin cənubunda, Mersin ilinin Aydıncık ilçəsində mağara. 1999-cu ildə bir çoban tərəfindən aşkar edilmişdir. Gilindire 1965-ci ilə qədər Aydıncık şəhərinin keçmiş adı olmuşdur.[2]

Yer[redaktə | mənbəni redaktə et]

Gilindire mağarası Aydıncık ilçəsindəki Sancak nöqtəsi və Kurtini krikindən təxminən 7.5 kilometr (4.7 mil) cənub-şərqdə yerləşir. Mağaranın girişi Aralıq dənizinə baxır və mağaranın qarşısında kiçik bir kənd var.

Təsvir[redaktə | mənbəni redaktə et]

Gilindire mağarasısının sahəsi 107 hektardır. Mağaranın girişi dəniz səviyyəsindən 46 metr (151 ft) yüksəkdə yerləşir. Mağaranın ümumi uzunluğu 555 metr (1,821 ft), genişliyi isə 22 metr (72 ft)-dir.[3][4][5]

Mağarada bir sıra stalaqmitstallaktiklər var.[6] Mağaranın arxa tərəfində 140 metr (460 ft) uzunluğunda, 18–30 metr (59–98 ft) genişliyində və 5–47 metr (16–154 ft) dərinliyində olan və sütunlarla əhatə olunmuş göl mövcuddur.[6][7] Mağara gölün mövcudluğuna istinad edilərək ümumi dildə Aynalıgöl adlanır.[2][3][8][9][10]

Mağaranın əsas qalereyasının bəzi hissələrində yarasalar yaşayır. Mağaranın xaricində yaxınlıqdakı körfəzlər monarx suitisinin yaşayış yeridir.[7][6]

Kəşfiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

Gilindire mağarası 1999-cu ildə bir çoban tərəfindən aşkar edilmişdir.[2][9] Dövlətə məxsus Mineral Tədqiqat və Kəşfiyyat Ümumi Müdirliyi mağarada kəşfiyyat işləri apararkən mağaranın sonunda, girişdən 450 metr məsafədə göl aşkar etdilər.[4] 2002-ci ildə iki türk fotoqraf mağaraya dəniz yolu ilə gələrək Atlas jurnalı üçün həm mağarada, həm də göldə sualtı şəkillər çəkmişdir. Arxeoloqlar mağarada Yeni Daş, MisErkən Tunc dövrlərinə aid saxsı qablar aşkarlamışdırlar.[2]

Mütəxəssislərin apardığı sorğuya görə mağara keçid mərhələsinin başlanğıcında, Dördüncü Dövr buzlaşmasından sonra formalaşmışdır. Bu dövrdə Aralıq dənizinin səviyyəsi 70 metr (230 ft) yüksəlmiş və mağaranın dibini su basmışdır.[10] Hidroloji rejimdəki dəyişiklik stalaqmit və stallaktik kimi mağara formalaşmalarının qorunmasına kömək etmişdir.[10] Bu süxur formalaşmaları su altında qaldıqları üçün bu günə olan atmosfer dəyişikliklərindən təsirlənməmişdir. Gölün suyu 12 metr (39 ft) dərinliyə qədər acı, daha dərində isə duzludur.[3][8][4][5]

2013-cü ildə Gilindire mağarası Meşə və Su Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən təbiət qoruğu təyin edildi.[4][5] Mağara bundan sonra ictimaiyyətə açıldı və turistik məkana çevrildi.[6][3][8]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 Nationally designated areas (CDDA) (ing.).
  2. 1 2 3 4 Atasoy, Vedat. "Karanlıklar içinde bir harika". Radikal (türk). 2013-12-01. İstifadə tarixi: 2014-09-11.
  3. 1 2 3 4 Bağrık, Anıl. "'Aynalıgöl'de buzul döneme yolculuk". Samanyolu Haber (türk). 2014-09-10. İstifadə tarixi: 2014-09-11.
  4. 1 2 3 4 "Aynalıgöl Mağarası tabiat anıtı oldu". Milliyet (türk). 2013-09-05. İstifadə tarixi: 2014-09-11.
  5. 1 2 3 "Buzul çağına ait fosil mağarası koruma altında". Zaman (türk). 2013-09-06. 2014-09-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-11.
  6. 1 2 3 4 "Cave Tourism İçel - Gilindire Cave". Gate of Turkey. İstifadə tarixi: 2014-09-11.
  7. 1 2 "Gilindire Mağarası - İçel" (türk). Kültür ve Turism Bakanlığı. İstifadə tarixi: 2014-09-11.
  8. 1 2 3 "Aynalıgöl'de buzul çağına yolculuk". Hürriyet (türk). İstifadə tarixi: 2014-09-11.
  9. 1 2 "Journey to the ice age in Aynalıgöl". Hürriyet Daily News. İstifadə tarixi: 2014-10-31.
  10. 1 2 3 "Gilindire Cave Bears Traces of Ice Age". Türkiyem. 2014-09-12. 2014-11-11 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-11-10.