Məzmuna keç

Giza piramidaları

Vikipediya, azad ensiklopediya
Giza ehramları
ərəb. جيزة يسروبوليس‎
Ölkə  Misir
Şəhər Qahirə
Yerləşir əl-Cizə mühafəzəsi[d]
Aidiyyəti Qədim Misir
Üslubu Qədim Misir memarlığı
Sahəsi
  • 16.359 ha
Vəziyyəti stabil
Rəsmi adı: Memphis and its Necropolis – the Pyramid Fields from Giza to Dahshur
TipiMədəni
Kriteriyai,iii,vi
Təyin edilib1979
İstinad nöm.86
DövlətMisir
RegionAfrika
29°58′34″ şm. e. 31°07′58″ ş. u.HGYO
Xəritə
Giza ehramları (Misir)
Nöqtə
Giza ehramları
Kompleksin planı
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Giza ehramları kompleksi (ərəb. جيزة يسروبوليس‎) — Misirdə, Qahirənin şəhəri ətrafında, Cizə platosunda yerləşir. Xeops (Xufu) ehramı qədim dünyanın yeddi möcüzəsindən tək qalmış abidədir.

Təsvir

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Bu qədim misir nekropolu Xufu ehramından (Böyük ehram və Xeops ehramı kimi məlumdur), Xefren ehramlarından və Menkaur ehramlarından ibarətdir, həmçinin çariçaların ehramları kimi məlum binalar, səkilər, vadinin ehramları. Böyük Sfinks kompleksin şərq tərəfində şərqə üzlə yerləşir. Çox alimlər hesab etməyə davam edirlər ki, Sfinks Xefren portret oxşarlığına malikdir.

Ehramların tikintisi

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Cizə ehramları

Lövhələr çəkiylə ən azı 2,5 tondurlar, hansılardan ki, ehramlar tikilmişdilər, yaxındakı karxanada daşdan kəsilirdilər və pandusların, blokların və linglərin köməyi ilə tikintinin yerinə çatdırılırdılar. Fikir mövcuddur, haşiyələrdə yazılan elmi cəmiyyət tanınmış ki, ehramın tikintisi vaxtı beton istifadə olunurdu, yəni lövhələr bilavasitə tikintinin yerində edilirdi[1]. Ki, ehramların divarının sıxma-genişlənməsinin prosesi nəticəsində çatlamasınlar, ayrı bloklar inşaat məhlulunun incə qatlarıyla bölünürdü. Xarici divarların meyli düz 45° təşkil edir. Divarların üzün parıldadılmış ağ əhəngdaşının blokları örtürdü.

Cizə platosunun xəritəsi

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Cizə platosunda dörd əsas qəbiristanlıq aşkar edilmişdir: qərbdə, şərqdə, cənubda və mərkəzi hissədə qəbiristanlıqlar.

1. Xeops ehramı

2. Xefren ehramı

3. Menkaur ehramı

4. Xefren dəfn məbədi

5. Dəfn məbədi

6. Peyk ehram

7. Vadidə Xefren məbədi

8. Vadidə Menkaura məbədi

9. I Xetep-Xeres çariçanın məqbərəsi

10. I Xentkaus ehramı

11. Çariçaların ehramları

12. Mastaba

13. Böyük Sfinks

14. Sfinks məbədi

15. Xemiunu məqbərəsi

16. Ehramlar öyrənilməsinin mərkəzi

17. Bilet kassası

18. Günəş qayıqları tapılmış çuxurlar

19. Yeni yol

20. Qayada yonulmuş məqbərələr

21. Sənətkarların kəndi

22. Qahirə

23. Nazlet-el-Samman kəndi

24. Dəfn yolu

25. Menkaur daş karxanası

26. Müasir qəbiristanlıq

27. Qayalıq cinsində kəsilmiş məqbərələr

28. Hasarın divarı

29. Qayalıq cinsində kəsilmiş mastabalar və məqbərələr

30. Qərb qəbiristanlığı

31. Şərq qəbiristanlığı

32. Mərkəzdə mastabalar zonası, və qayada kəsilmiş məqbərələr

Şərq məqbərələri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Şərq məqbərələri Xufu ehramından şərqə yerləşdirlər və qəbiristanlığı daxil edirlər. Burada Xufu ailəsinin bir qədər üzvləri basdırılmışdır, həmçinin 5-6 sülalərdən kahinlər[2].

Qərb məqbərələri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Qərb məqbərələri Xufu ehramından qərbə yerləşirlər. Onlardan bəziləri mastaba nömrələri üzrə adlandırılmışdılar, bəziləri — onların tədqiq etmiş arxeoloqlarının adları üzrə[2].

Gizənin Qərb məqbərələrində basdırmalar[2]
Ad  (ing.)DövrQazıntılar
Abu Bakr Excavations5 və 6 sülalər(1949-1953)
Cemetery G 10005 və 6 sülalərReisner (1903-1905)
Cemetery G 11005 və 6 sülalərReisner (1903-1905)
Cemetery G 1200Əsasən 4 sülaləReisner (1903-1905)
Cemetery G 13005 və 6 sülalərReisner (1903-1905)
Cemetery G 14005 və 6 sülalərReisner (1903-1905)
Cemetery G 1500Reisner (1931)
Cemetery G 16005 sülalə və sonraReisner (1931)
Cemetery G 1900Reisner (1931)
Cemetery G 20005 və 6 sülalərReisner (1905-1906)
Cemetery G 21004, 5 sülalər və sonraReisner (1931)
Cemetery G 2200Gec 4 və ya erkən 5 sülaləReisner
Cemetery G 23005 və 6 sülalərReisner (1911-1913)
Cemetery G 24005 və 6 sülalərReisner (1911-1913)
Cemetery G 2500Reisner
Cemetery G 30006 sülaləFisher and Eckley Case Jr (1915)
Cemetery G 40004 sülalə və sonraJunker and Reisner (1931)
Cemetery G 60005 sülaləReisner (1925-1926)
Junker Cemetery (West)Gec Qədim çarlıqJunker (1926-1927)
Steindorff Cemetery5 və 6 sülalərSteindorff (1903-1907)
Junker Cemetery (East)Gec Qədim çarlıqJunker

Cənub məqbərələri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Cənub məqbərələrinin basdırılmaları 2-3 sülalə və 5-6 sülalə tarixə aid olur[2].

Mərkəzi məqbərələr

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Çar ailəsinin bəzi üzvlərinin basdırılmaları daxil edir. 4-5 sülalə və sonrakı tarixə aid olurlar[2].

Mərkəzi məqbərələr[2]
NömrəBasdırılmışdır
G 8172 (LG 86)Nebemakhet
G 8158 (LG 87)Nikaure
G 8156 (LG 88)Persenet
G 8154 (LG 89)Sekhemkare
G 8140Niuserre
G 8130Niankhre
G 8080 (LG 92)Iunmin
G 8260Babaef
G 8466Iunre
G 8464Hemetre
G 8460Ankhmare
G 8530Rekhetre
G 8408Bunefer
G 8978Khamerernebty I

Basdırmaların planları

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Şəkillər

[redaktə | vikimətni redaktə et]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ "Were the Pyramids Made With Concrete?". 23 oktyabr 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 may 2012.
  2. 1 2 3 4 5 6 Porter, Bertha and Moss, Rosalind, Topographical Bibliography of Ancient Egyptian Hieroglyphic Texts, Statues, Reliefs and Paintings Volume III: Memphis, Part I Abu Rawash to Abusir. 2nd edition (revised and augmented by Dr Jaromir Malek, 1974. Retrieved from gizapyramids.org Arxivləşdirilib 2008-10-11 at the Wayback Machine

Ədəbiyyət

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Badawy, Alexandre. A history of egyptian architecture - Volume I - From the earliest times to the end of Old Kingdom. Caire: A. Badawy, 1954.
  • DDAA. Egipto. Dioses, templos y faraones. Volum I. Madrid: Ediciones Prado, 1992.
  • DDAA. Egipto. Dioses, templos y faraones. Volum II. Madrid: Ediciones Prado, 1992.
  • Dieter, Arnold; Strudwick, Nigel;Strudwick, Helen. The encyclopaedia of ancient Egyptian architecture. I.B. Tauris, 2002.
  • Edwards, Iorwerth Eiddon Stephen. Les Pyramides d'Égypte. Reader's Digest, 1992.
  • Hawass, Zahi. Trésors des pyramides. Reader's Digest, 2003.
  • Langer, Kurt. Egipto. Mexico D.F.: Editorial Herrero, 1962.
  • Lehner, Mark. Todo sobre las Pirámides. Barcelona: Destino, 2003.
  • Lehner, Mark. The Complete Pyramids. Thames & Hudson, 1997.
  • Manley, Bill. The Seventy Great Mysteries of Ancient Egypt. Barcelona: Thames & Hudson, 1997.
  • Manuelian, Peter. Egypt: The World of the Pharaohs. Cologne Germany: Könemann Verlagsgesellschaft mbH, 1998.
  • National Geographic Society: Mysteries of Egypt, 1999.
  • Sureda, Joan. Historia Universal del Arte:Las primeras civilizaciones Volum I. Barcelona: Editorial Planeta, 1988.
  • Vandier, Jacques. Manuel d'archéologie égyptienne, tome II, 1976.
  • Verner, Miroslav. The Pyramids: The Mystery, Culture, and Science of Egypt's Great Monuments. Nova York: Grove Press, 2001.
  • Wildung, Dietrich. Egipto de la prehistoria a los romanos. Còlonia: Taschen, 1998.

Həmçinin bax

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Giza_piramidaları&oldid=8942086"