Hacı Zeynalabdin

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
qəsəbə
Hacı Zeynalabdin
azərb. Hacı Zeynalabdin
Gerb
Gerb
Ölkə Azərbaycan
Status Official Sumgait Logo since 2011.pngSumqayıt
Region Abşeron yarımadası
Koordinatlar 40°37′22″ şm. e. 49°33′27″ ş. u. / 40.62278° şm. e. 49.55750° ş. u. / 40.62278; 49.55750Koordinatlar: 40°37′22″ şm. e. 49°33′27″ ş. u. / 40.62278° şm. e. 49.55750° ş. u. / 40.62278; 49.55750
Əvvəlki adı Nasoslu (rus. Насосный)
Rəsmi dili Azərbaycan dili
Əhalisi 22 min nəfər (2016)
Milli tərkibi azərbaycanlı
rus
Saat qurşağı UTC+4
Telefon kodu +994 18
Poçt indeksi AZ5000
Poçt indeksləri AZ5022[1](qəsəbə poçt şöbəsi)
Nəqliyyat kodu 50
Xəritəni aç/bağla
Hacı Zeynalabdin (Azərbaycan)
Red pog.png

Hacı Zeynalabdin (əvvəlki adı: Nasoslu rus. Насосный) — Azərbaycan Respublikasının Sumqayıt şəhərində şəhər tipli qəsəbə.

Qəsəbə Sumqayıt şəhərindən 10 km məsafədə Xəzər dənizi sahilində düzənlik ərazidə yerləşir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Əvvəlki adı Nasoslu (rus. Насосный) olan qəsəbənin adı 7 fevral 1991-ci il tarixindən etibarən dəyişdirilərək azərbaycanlı neft maqnatı, mesenat Hacı Zeynalabdin Tağıyevin adı ilə "Hacı Zeynalabdin" adlandırılmışdır.[2]

Qəsəbə ərazisində ilk yaşayış məskəni «Təkə qumu» deyilən yerdə maldarlıqla məşğul olan Kiçik Pirəkəşkül kəndi olmuşdur. 1907-ci ildə Zaqafqaziya dəmir yolunun salınması ilə əlaqədar olaraq Kiçik Pirəkəşkül kəndinin yaxınlığında dəmiryol stansiyası tikilmişdir. Qəsəbənin salınmasının əsası Şollar su kəmərinin çəkilişi ilə bağlıdır. Neft maqnatı, mesenat Hacı Zeynalabdin Tağıyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycanın şimalından 1907-ci ildə Şollar su kəmərinin çəkilişinə başlanılmış və 1916-cı ildə başa çatdırılmışdır. Qəsəbənin yerləşdiyi əraziyə içməli su öz axarı ilə gəlmiş və Bakı şəhərinin coğrafi relyefi yüksəklikdə olduğuna görə suyun Bakıya ötürülməsi üçün Almaniyadan nasoslar gətirilərək qəsəbədə quraşdırılmışdır. O gündən etibarən qəsəbə «Nasoslu» olaraq adlandırılmışdır.[3]

Coğrafiya və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Hacı Zeynalabdin qəsəbəsi Bakı şəhərindən 40 km şimalda Xəzər dəniziBöyük Qafqaz dağlarının şərq yamacları ilə əhatə olunan düzənlikdə yerləşir. İqlimi quru subtropikdir. Orta temperatur yanvarda 3,1 °C, avqustda 24,9 °C-dir. Havanın ən aşağı temperaturu -13 °C yanvar ayında müşahidə olunub, ən isti temperaturu isə +40 °C avqust ayında qeydə alınıb. İllik yağıntının miqdarı 185 mm-dir. Qəsəbə üçün şimal - xəzri və cənub – giləvar küləkləri xarakterikdir.[3]

Qəsəbə infrastrukturu[redaktə | əsas redaktə]

Qəsəbədə 4 orta məktəb, 5 uşaq bağçası, incəsənət məktəbi, mədəniyyət evi, xəstəxana, poliklinika və təcili yardım stansiyası fəaliyyət göstərir.

Qəsəbədə Hacı Zeynalabdin Tağıyevin şəxsən özü tikdirdiyi nasos qurğuları, «Şəhidlər» kompleksi, Heydər Əliyevin 75 illik yubileyi ilə bağlı yaradılmış «Heydər bulağı», qəsəbə məscidi, Hacı Zeynalabdin Tağıyevin büstü və Dədə Qorqudun monumenti («Kitabi Dədə Qorqud» dastanının 1300 iliyinə həsr olunur) kimi abidələr vardır.[3]

Məktəblər[redaktə | əsas redaktə]

Uşaq bağçaları[redaktə | əsas redaktə]


Qəsəbədə həmçinin 1982-ci ildən Əhməd Bakıxanov adın Uşaq İncəsənət Məktəbi,[4] 1981-ci ildən etibarən isə Səməd Vurğun adına Sumqayıt Mərkəzi Kitabxanasının 17 saylı filialı olan Hacı Zeynalabdin Tağıyev adına kitabxana filalı fəaliyyət göstərir.[5]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

1959[6] 1970[7] 1979[8] 1989[9] 2007[3] 2011
5389 6759 8634 16 371 19 500 21 000

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Poçt indekslərin axtarış sistemi - Azərbaycan. "Sumqayıt Poçt Filialı və şöbələri AZ5000" (az). http://indeks.ref.az. http://indeks.ref.az/info/po%C3%A7t-filiallar%C4%B1-v%C9%99-po%C3%A7t-%C5%9F%C3%B6b%C9%99l%C9%99ri/1293-sumqay%C4%B1t-po%C3%A7t-filial%C4%B1-v%C9%99-%C5%9F%C3%B6b%C9%99l%C9%99ri-az5000.html. İstifadə tarixi: 27/01/2017. Arxivləşdirilib (azərb.)
  2. "Azərbaycan Respublikasının Bakı, Gəncə və Sumqayıt şəhərlərinin, Abşeron, Ağdaş, Ağsu, Ağcabədi, Balakən, Bərdə, Beyləqan, Vartaşen, Quba, Qutqaşen, Daşkəsən, İmişli, Yevlax, Kəlbəcər, Kürdəmir, Gədəbəy, Goranboy, Laçın, Lerik, Lənkəran, Mirbəşir, Puşkin, Saatlı, Füzuli, Cəbrayıl və Şamxor rayonlarının, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Şuşa rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII nömrəli Qərarı e-qanun.az  (azərb.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyəti. "Hacı Zeynalabdin qəsəbəsi". «sumqayit-ih.gov.az». http://web.archive.org/web/20120227140745/http://sumqayit-ih.gov.az/content.php?page=zeynalabdin. İstifadə tarixi: 27/02/2012. (azərb.)
  4. Sumqayıt şəhər Mədəniyyət və Turizm İdarəsi. "Əhməd Bakıxanov adına Uşaq İncəsənət Məktəbi" (az). sumqayit-dct.az. http://sumqayit-dct.az/index.php?option=com_content&view=article&id=16&Itemid=20&lang=az. Arxivləşdirilib (azərb.)
  5. Sumqayıt şəhər Mədəniyyət və Turizm İdarəsi. "Hacı Zeynalabdin Tağıyev adına kitabxana filalı" (az). sumqayit-dct.az. http://sumqayit-dct.az/index.php?option=com_content&view=article&id=19&Itemid=23&lang=az. Arxivləşdirilib (azərb.)
  6. Перепись-1959
  7. Перепись-1970
  8. Перепись-1979
  9. Перепись-1989