I Oskar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
I Oskar
Josef Frans Oscar
I Oskar
I Oskar şahzadəlik vaxtı
Bayraq
İsveç-Norveç kralı
15 il
Tacqoyma: 28 sentyabr 1844
Sələfi: XIV Karl İohann
Xələfi: XV Karl
Varisi: XV Karl
Bayraq
Södermanland hersoqu
34 il
Sələfi: XIII Karl
Xələfi: Karl Oskar Bernadot
Bayraq
Qalliera hersoqu
14 il
Sələfi: Yozefina Leuxtenberq
Xələfi: Raffaele de Ferrari
 
Milliyəti: Fransız/İsveçli
Dini: Katolik sonra Lüteranizm
Təvəllüdü: 4 iyul 1799(1799-07-04)
Paris
Vəfatı: 8 iyun 1859 (59 yaşında)
Stokholm
Dəfn yeri: Riddarholm kilsəsi
Sülalə: Bernadotlar sülaləsi
Əvvəlki adı: Jozef Fransua Oskar
Atası: XIV Karl İohann
Anası: Dezire Klari
Həyat yoldaşı: Yozefina Leuxtenberq
Uşaqları: XV Karl
Qustav Oskar Bernadot
II Oskar
Yevgeniya Avqusta
Nikolaus Avqust Bernadot

I Oskar yaxud tam adı ilə Jozef Fransua Oskar Bernadot — 4 iyul 1799–cu ildə doğulmuş, 8 iyul 1859-cu ildə vəfat etmiş və 1844-cü ildən ölənəcən İsveç-Norveç kralı olmuşdur.

Adı[redaktə | əsas redaktə]

Oskarın adının Skandinaviyada ilk olması, onun xaç atası Napoleon Bonapart'ın şotland şairi Ceyms Makfersonu çox bəyənməsi və əsərlərindəki irland adı olan Oskar'ı çox işlətməsindən qaynaqlanır. O özü isə Skandinaviyada yox, Parisdə doğulmuşdu. Onun anası Dezire Klari Napoleon Bonapartın bir zamanlar nişanlısı olmuşdu. Jozef adı Napoleonun qardaşı Jozef Bonapartdan götürülmüşdür.

Şahzadə Oskar uşaqlıqda

Gəncliyi[redaktə | əsas redaktə]

Təhsilinə 1807-ci ildə başlamışdır. Onlar atasının İsveç kralı olmasından sonra İsveçə köçmüşdülər. O, 1812-ci ildə İsveç və Norveç dilini sürətlə öyrənməyə başladı və tezliklə atası üçün tərcüməçi kimi işləməyə başladı. Bundan əlavə alman dili, kimya və din barədə də məlumatlandırılması üçün fərqli müəllimlər tutulmuşdu. 1815-ci ildə musiqi təhsilinə başladı. XIII Karlın dəfn mərasimində bəstələdiyi elegiyanı ifa etmişdi. Bu hadisədən sonra Bethoven ona müəllimlik təklif etmişdir.[1] 26 sentyabr 1810-cu ildə Södermanland hersoqu oldu.[2]

Vəliəhd kimi[redaktə | əsas redaktə]

1812-ci ildə leytenant kimi hərbi xidmətə başlayan Oskar, 1817-ci ildə general mayor oldu. Atasının kral olduğu dövrlərdə Skone general-qubernatoru idi. 17 yanvar 1816-cı ildə İsveç Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü idi. 1 fevral 1824-cü ildə Norveç canişinliyinə təyin olunmuşdu. 1830-cu ildə I Nikolayı ziyarət etmək üçün Sankt Peterburqa getmişdi.[2] 1837-ci ilin yayını əsasən Almaniyada keçirmişdi.

Hakimiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Atasının ölümündən sonra Oskar, 8 mart 1844-cü ildə taxta çıxdı. Rəsmi tacqoyma mərasimi 28 sentyabr 1844-cü ildə baş verdi. O hakimiyyətə gələn kimi reformlar edərək mətbuat azadlığını qorudu. Bütün nazirlik postlarına şəxsləri özü təyin etmişdi. Dostu yox idi. 1845-ci ildə vərəsəlik hüququ barədə qanun qəbul edərək bacı və qardaşların əgər vəsiyyət yoxsa atalarının mirasını bərabər bölüşmək hüququnun olduğunu elan etdi. Onun dövründə bayraq və gerb dəyişərək İsveç-Norveç vahid bayrağı qəbul olundu. O həmçinin Müqəddəs Olaf cəngavər ordenini yaratdı. Xarici siyasətdə əsasən Skandinavist baxışı ilə seçilən Oskar Danimarkanın maraqlarını digər ölkələrə nisbətən daha çox müdafiə edirdi. 1848-ci ildə Birinci Şlezviq Müharibəsində Almanlara qarşı Danimarkanı müdafiə etmişdi. 1850-ci illərdə oğlu Karlı Norveç canişinliyinə təyin etmişdi.

Son illəri[redaktə | əsas redaktə]

Əsasən xəstəlikli həyat keçirən Oskar tifusa yoluxmuşdu. 1853-cü ildə sağaldığı düşünülsə də 1857-ci ildə beyin xərçənginə tutuldu. 1859-cu ildə vəfat etdi.

Şahzadə Qustav və kral Oskar, 1852, Almaniya

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

19 iyun 1823-cü ildə Stokholmda Yozefina Leuxtenberq ilə evlənmişdir.

Övladları:[redaktə | əsas redaktə]

Qeyri qanuni övladları:[redaktə | əsas redaktə]

Emili Höqkvist ilə:[redaktə | əsas redaktə]

Jaket Lövenhyelm ilə:[redaktə | əsas redaktə]

  • Oskara Hilder (1817-1880)

Gerbləri[redaktə | əsas redaktə]

Coat of arms of Oscar, Duke of Södermanland1.svg

Vəliəhd, Södermanland hersoqu, 1818-1826

Blason du Prince Oscar 1826-1844.svg

Vəliəhd, Södermanland hersoqu, 1826-1844

Armoiries des rois Oscar Ier et Charles XV de Suede.svg

Krallıq gerbi

Oskar I, monogram.svg

Krallıq

monoqramı

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Vogel-Rödin, Gösta, red (1991). Bernadotter i politik och kulturliv. Lidköping: Läckö institutet. Sid. 116. Libris 7794977. ISBN 91-971685-0-5    
  2. 2,0 2,1 Oskar i Nordisk familjebok (andra upplagan, 1914)