Londji

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Londji Birmada geniş yayılmış ətək formasında geyinilən geyim növü olub bir parça kəsiyindən ibarətdir. Xüsusən birmalılar tərəfindən ətək formasında istifadə olunur. Eni təxminən 80 sm, uzunluğu 2 metrdir. Bu parça əsasən silindrik bir formada tikilir. Bəzən rahatlıq üçün dizə qədər qatlanır. Bənzər geyim Hindistan, Banqladeş, Şri LankaMalay arxipelaqında mövcuddur.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Müasir Londji, silindrik bir parça olub, Birma'ya nisbətən uyğundur. İngilis müstəmləkə hakimiyyəti dövründə məşhurlaşmışdır və bu, əvvəlki dövrlərin pasxo və txameyn əvəz edir. Londji sözü, əvvəlcə malay kişiləri tərəfindən geyilən sarong'a istinad edirdi. Pasxo 19-cu əsrdə Birma və Taylandda kişilər tərəfindən yayılmışdı. Müstəmləkə hakimiyyətinin başlanğıcı ilə, aşağı Birma və şəhərlərdə lundjinin daha rahat geyim kimi Malay və Hind üslubu hesab edilmişdir.

Dizayn və üslub[redaktə | əsas redaktə]

Birmada, kişilər tərəfindən geyinilən lundji "pasxo" adlanır, qadınlar isə txameyn adlanır. Sözsüz ki, onlar uniseks kostyumları deyildir, çünki cinslər arasında geyinilmə üslubu və naxışlar fərqlidir. Bu parçalar əsasən pambıq və atlas olur.
Kişilər müasir bir pasonu geyinərkən, qarşısında hər iki tərəfi qatlayaraq bağlayır və göbək altından belinə birləşdirirlər. Qadınlarda isə bir qayda olaraq, kəmərə taxılır. Ümumiyyətlə tikilməmiş satılır, lakin hazırda onlar hazır, txameyn isə hətta qərb üslubunda ətək formasında satılır.

Naxışlar və materiallar[redaktə | əsas redaktə]

Pasxo'larda adətən sadə rənglərdən əlavə zolaqlı təsvir olur, hətta hər iki tərəfinə geyinilə bilər. Txameyn isə daha rəngarəng , naxış və çiçək təsvirlərindən istifadə olunur. Txameyn üçün tootal, georgette, və satin parçalardan istifadə olunmuşdur. Bahalı olmasına baxmayaraq İndoneziya Batikasının tətbiqi 1980-ci illərdə çox məşhur idi. Mərasim və xüsusi ziyafətlərə yaxşı ipək seçimi edirlər.
Amarapur toxucularının bir neçə rəng kombinasiyasında gözəl və kompleks dalğa və ya qırıq naxışlardan istifadəsi nəticəsində alınan ən mürəkkəb növü cheik kimi tanınır. Bunu xüsusilə toyda, daim uyğun rənglərdə gəlin və kürəkən geyinir. Kasıblar, ipək növləri xüsusi ənənəvi günlər üçün saxlayır. Qədim dövrlərdə ipəklər ümumiyyətlə saraylarda, qızıl, gümüş, incilər və qiymətli daşlar ilə zəngin bir şəkildə işlənmiş pasxo və txameyn işlədilirdi. Bunların müasir üslubları isə hazırda teatr səhnələrində müşahidə oluna bilər.
Etnik və regional hörgülər və naxışlar daha məşhurdur. Bura arakanlılar, monlar (Mon mədəniyyətinə gorə qırmızı saflıq və cəsarət rəngidir) ,Kachin(Karen pasxa yumurtaları tez-tez üfüqi xəttlərlə bəzədilir və ya düyünü təsvir edən bəzək ), Yaw, Seik Hkun, Dawei , Zin Mè londjiləri daxildir.
Cheik olmayan ipək pasxolar, hansı ki kişilər xüsusi mərasimlərə geyinir bangauk adlanır. Kala pasxonu daha hündür adamlar geyinir. Qəhvəyi və ağ rəngli Kaka zin'i hindistanlı çay mağaza sahibləri istifadə edir. Mercerised lundji isə hindistanda istehsal olunur və daha davamlıdır.

Müxtəliflik və rahatlıq[redaktə | əsas redaktə]

Birmada ən geniş yayılmış geyim forması olub hələ qədimdən bir çox formalara salınmış və hazırkı dövrdə öz müxtəlifliyi və rahatlığı ilə seçilir.Bu geyim iqlimə uyğundur. İpək londjilər yayda sərin, qışda isə isti saxlayır.
Çöl ərazilərində kişilər tez-tez çiyinlərində və ya çiyin üzərində daşıyıcı dirəyə və ya arxa ağır yükə bir yastıq kimi istifadə edərkən çiyində qatlanmış bir pasxo ilə müşahidə olunur. Qadınlar da pasxonu yastıq formasında başlarına taxaraq su qabları, odun, zənbil və qabları daşımaq üçün istifadə edirlər.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Traditional Folk Weaving Art of Myanmar inc. video"
  2. "Myanmar Longyi"
  3. "Dawei longyi from Tanintharyi inc. video"

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]