Müqəddəs Kitab
Müqəddəs mətn, hər hansı bir din və ya məzhəb də müqəddəs qəbul edilən və ümumiyyətlə mərkəzi bir əhəmiyyətə sahib olan yazı. Müqəddəs mətnlərin tanrı və ya tanrılar tərəfindən birbaşa göndərildiyinə, nəbilərə vəhy və ya yazıçılarına ilham verildiyinə inanılar. Kağız, dəri, həb və ya bənzəri vəsaitlər üzərinə yazılmış ola bilər; Yəhudilik dəki Tora kimi ruloları halında ola bilər və ya Müqəddəs Kitab və Quran 'da görüldüyü kimi kitab halına gətirilmiş ola bilər.
Bir çox din in mətnləri inananlarınca müqəddəs olaraq görülər. Bir çox din və inanc hərəkəti öz müqəddəs mətnlərinin ilahi ya da inancla ilham alınmış olaraq görməkdədir. Tək Tanrı 'ya inanan dinlər isə ümumiyyətlə bu mətnləri Tanrı' nın sözü olaraq görürlər, və bu mətnlərin Tanrıdan ilham etdiyinə inanarlar. Inanmayanlar belə, müqəddəs yazılardan bəhs edərkən hörmət və ənənə baxımından böyük hərflə yazırlar. Başqa bir dünyagörüşü də "Tanrının sözü" nün Tanrının verdiyi söz gücü ilə Cənnət və Dünyanın yaranmasına gəlmişdir, və bu güc tarazlığı tutmaqdadır. Bu anlayış Yunan Logos və Çin Tao fəlsəfələrindən də mövcuddur.
Hinduizmin Rigveda 'sı M. Ö 1500 ilə M. Ö 1300-ci illərdə yazılmış, tarixin də ən köhnə müqəddəs mətnlərindən biri olmuşdur. Zerdüştçülüğün Avesta 'sı isə şifahi olaraq yazı əvvəlində istifadə edilmişdir. Avesta dili isə, araşdırmaçılar tərəfindən M. Ö 1000 ətraflarında yerləşdiyi nəzərdə tutulmuşdur.
İlk basılıb xalqa topluca paylanan mətn isə, M. Ö 868-ci ildə (1440-cı il ilk kitab çapının ixtirası ili hesab olunur İohan Qutenberq) yazılan Bibliya müqəddəs mətni Sutra (ya da Diamond Sutra) 'dır.
Mündəricat
- 1 Mətnlər
- 1.1 Asartu
- 1.2 Ayyavazhi
- 1.3 Bahailik
- 1.4 Birləşmə Kilsəsi
- 1.5 Buddizm
- 1.6 Etrüsk mifologiyası
- 1.7 Falun Gong
- 1.8 Hinduizm
- 1.9 Xristianlıq
- 1.10 İslam
- 1.11 Swedenborgçuluk
- 1.12 Jainizm
- 1.13 Manikaeizm
- 1.14 Yəhudilik
- 1.15 Rastafarianizm
- 1.16 Ruhçuluk
- 1.17 Sabyanizm
- 1.18 Samaritanizm
- 1.19 Siqhizm
- 1.20 Şinto
- 1.21 Taoizm
- 1.22 Telema
- 1.23 Yeni Çağ Dinləri
- 1.24 Zerdüştçülük
Mətnlər[redaktə | əsas redaktə]
Asartu[redaktə | əsas redaktə]
- Poetik Eda
- Gənc Eda
Ayyavazhi[redaktə | əsas redaktə]
- Akilattirattu Ammanai
- Arul Nool
Bahailik[redaktə | əsas redaktə]
- Kitab-Mübarək
- Ikan Kitabı
- Gizli Sözlər
- Qurdun Oğlu risaləsi
Birləşmə Kilsəsi[redaktə | əsas redaktə]
- Müqəddəs Prinsip
- Wolli Hesul
- Wolli Kangron
Buddizm[redaktə | əsas redaktə]
- Sutra
- Tipitaka
Etrüsk mifologiyası[redaktə | əsas redaktə]
- Pyrgi Həbləri
- Tabula Cortonensis
- Liber Linteus
- Cippus Perusinus
Falun Gong[redaktə | əsas redaktə]
- Zhua Falun
Hinduizm[redaktə | əsas redaktə]
- Sruti
- Veda
- Rigveda
- Samaveda
- Yajurveda
- Atharvaveda
- Bramanalar
- Aranyakalar
- Upanişad
- Smitri
- İtihasas
- Mahabharata
- Bhagavad Gita
- Ramayana
- Puranalar
- Tantralar
- Sutralar
- Stotralar
- Ashtavakra Gita
- Gherand Samhita
- Gita Govinda
- Hatha Yoga Pradipika
Xristianlıq[redaktə | əsas redaktə]
- İncil
- Apokrifa (Deutero Kanonik) (İkinci Dərəcədə Esin Kitablar)
- Mormon Kitabı (Mormonlar üçün)
- Adəmin sonu (Gnostikler üçün)
- Yəhudanın müjdəsi (Gnostikler üçün) (Gnostikler üçün cəmdə 53 ədəd İncil mövcuddur)
İslam[redaktə | əsas redaktə]
Swedenborgçuluk[redaktə | əsas redaktə]
- İncil
- Emanuel Swedenborg 'un yazıları
Jainizm[redaktə | əsas redaktə]
- Tattvartha Sutra
Manikaeizm[redaktə | əsas redaktə]
- Arzhang
Yəhudilik[redaktə | əsas redaktə]
Rastafarianizm[redaktə | əsas redaktə]
- İncil
- Müqəddəs Piby
- Kebra Negast
- Haile Selassie 'nin danışmaları
Ruhçuluk[redaktə | əsas redaktə]
- Ruh Kitabı
- Cənnət və Cəhənnəm
- Ruhçuluğa Görə Yaradılış
Sabyanizm[redaktə | əsas redaktə]
- Ginza Rba
Samaritanizm[redaktə | əsas redaktə]
- Samarit İncili
Siqhizm[redaktə | əsas redaktə]
- Guru Granth Sahib
- Daşa Granth Sahib
Şinto[redaktə | əsas redaktə]
- Kojiki
- Nihon Shok ya da Nihingi
Taoizm[redaktə | əsas redaktə]
- Tao-te-ching
- I Ching
- Chuang Tzu
Telema[redaktə | əsas redaktə]
- Liber Al vəl Legis başda olmaq üzrə Telema Müqəddəs Kitabları
Yeni Çağ Dinləri[redaktə | əsas redaktə]
- Yuxuların Yolu
- Tanrı ilə Danışmalar
- Oahspe
- Urantia Kitabı
- Möcüzələrin Yönü
Zerdüştçülük[redaktə | əsas redaktə]
- Katha
- Avesta
- Yasna
- Visparad
- Yashtlar
- Vendidad
- Denkard
- Bundahizn
- Mainog-i-Kirad
- Arda Viraf Namak
- Zartushtnamah
- Sad-dar (Üz Qapı)
- Rəvayətlər
- Zend
- Kord Avesta