Məhərrəm Qasımlı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keçin Axtarışa keçin
Məhərrəm Qasımlı
Vəzifədədir
3 mart 2016-cı ildən
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 5 avqust 1958(1958-08-05) (65 yaş)
Doğum yeri
Təhsili
Fəaliyyəti alim
Elmi fəaliyyəti
Elm sahəsi folklorşünaslıq
Elmi dərəcəsi filologiya elmləri doktoru
Elmi adı professor
İş yeri AMEA Ədəbiyyat İnstitutu
Azərbaycan Aşıqlar Birliyi
Tanınır ədəbiyyatşünas, folklorşünas, şair

Təltifləri
"Azərbaycan Respublikasının əməkdar elm xadimi" fəxri adı — 2015 Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mükafatı — 2010
"Şöhrət" ordeni — 2018 "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı — 2019
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Məhərrəm Paşa oğlu Qasımlı (5 avqust 1958, Alakol, Tovuz rayonu) — Əməkdar elm xadimi, Dövlət mükafatı laureatı, filologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri (03.03.2016-indi),[1] AMEA Ədəbiyyat İnstitutunda şöbə müdiri, ədəbiyyatşünas, folklorşünas, şair.

Həyatı və fəaliyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Məhərrəm Paşa oğlu Qasımlı 1958-ci ildə Tovuz rayonunun Alakol kəndində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya ixtisasını bitirmişdir.(1975–1980) AMEA-nın Ədəbiyyat institutunda işləyir. İnstitutun "Şifahi xalq ədəbiyyatı və ədəbi abidələr" şöbəsinin müdiridir. 1992–2017-ci illərdə Ədəbiyyat institutunda elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsini icra etmişdir. 1998–2017-ci illərdə isə müdafiə şurasının üzvü olmuşdur. Beşcildlik və oncildlik "Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi"nin Baş Redaksiya şurasının üzvü, birinci cildin isə məsul redaktoru və əsas müəlliflərindən biridir. 2004-cü ildən nəşr olunan "Folklor və etnoqrafiya" jurnalının baş redaktorudur.[2] 2008-ci ildə "Novruz" ensiklopediyasını hazırlamışdır və onun baş elmi redaktorudur. Eyni zamanda M. Qasımlı Beynəlxalq Folklor Fondunun (ABŞ) Azərbaycan təmsilçisi və "Milli Folklor" (Türkiyə) beynəlxalq jurnalının redaksiya heyətinin üzvüdür. Elmi fəaliyyətlə yanaşı təhsil sistemində də fəaliyyət göstərən prof. M. Qasımlı Azərbaycanın bir çox nüfuzlu universitetlərində də çalışmışdır. 1998–2015-ci illərdə Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində elmi şuranın üzvü, 2004–2014-cü illərdə Azərbaycan Milli Konservatoriyasında tədris proqramlarının üzvü olmuşdur. Bundan başqa Lənkəran Dövlət Universitetində (1998–2007), 1994–2022-ci illərdə isə Azərbaycan Universitetində müqavilə ilə işləmişdir. 2016-cı ildən Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mükafatları Komissiyasının üzvüdür.1996-cı ildən AYB-nin üzvü olmuşdur. 2008-ci ildə Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin 1-ci katibi olmuş, 2016-cı ildə Birliyinin sədri seçilmişdir. 2009-cu ildə Azərbaycan aşıq sənətinin UNESCO-da qeyd olunmasında yaxından iştirak etmişdir. 2017-ci ildə UNESCO-da qeydə alınan "Yallı" layihəsinin və "Azərbaycan rəqsləri" layihəsinin həmmüəllifi olmuşdur. Bədii əsərlərində Orxan Paşa imzası işlədir. Bədii əsərləri Azərbaycanda, Gürcüstanda, İranda, Türkiyədə nəşr olunmuşdur. Azərbaycanda 500-dən çox elmi məqalələri, 21 kitabı, 5 monoqrafiyası çapdan çıxmışdır. Xaricdə isə 70-dən çox məqaləsi çıxmışdır. Rəhbərliyi altında 50-ə yaxın dissertant və doktorant fəlsəfə doktorluğu üzrə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.

Mükafatları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kitabları[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • "Aşıq sənəti". Bakı, "Ozan", 1996.
  • Aşıq sənəti, Bakı,2003
  • "Sənə sözüm var", Bakı, Uğur, 2004,
  • "Ozan-aşık sanatı" 2010, Türkiyə, Kars, Kafkaz Universiteti
  • Qasımlı M. Ozan-aşıq sənəti. Bakı: Uğur, 2011, 304 s.
  • Şah İsmayıl Xətayinin poeziyası, Bakı, 2012.
  • "Yağmur qoxusu". Bakı: Uğur, 2015.
  • Taleyimdən və ürəyimdən keçənlər. Bakı: Elm və təhsil, 2017.
  • Saz başına döndüyüm, Bakı: Elm və təhsil, 2017
  • Qasımlı M. Ozan-aşıq sənəti. Təbriz, 2018
  • Qasımlı M. Folklor və ədəbiyyat araşdırmaları. Bakı: Elm və təhsil, 2017, 627 s.
  • Aşıq şeirinin poetik biçimləri və çeşidləri. Bakı, "Elm və təhsil", 2018. (Mahmud Allahmanlı ilə ortaqlı)
  • İzahlı aşıq ədəbiyyatı sözlüyü. Bakı, Aşıqlar Birliyi, 2019.
  • "Məhərrəm Qasımlı 60 – Ömür yolu və biblioqrafiya" — 2018-ci il
  • "Yağmur pıçıltıları" — 2019, Gürcüstan, gürcü dilində
  • Azərbaycan aşıq ədəbiyyatı. Bakı: Şərq-Qərb, 2019.
  • Ozan-aşıq ensiklopediyası 2 cilddə. Bakı: Gənclik, 2020
  • Əllərini uzat mənə, Bakı, 2022
  • Ozan-aşıq sənəti və ədəbiyyatı. Bakı, 2023
  • Aşıq, bağrına bas sədəfli sazı. Bakı, 2023

Məqalələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Ozan-aşıq keçidi. Bakı, "Qobustan" jurnalı., 1991, № 3
  • "Ustad", "Ədəbiyyat qəzeti", 22 fevral 1991-ci il, № 8.
  • Aşıq sənətinin kinetik qaynaqları: Qam-şaman ənənəsi. Varlıq jurnalı, Tehran, 1994, № 3. s.96–109
  • "Manas" dastanının anlatılış özəllikləri. Ankara, "Turk dünyası" dərgisi, 1995, № 4
  • Azərbaycan türklərində ad anlayışı. Azərbaycan interneyşel. dər. Vaşinqton, 1999, № 11
  • Aşıq sənətində informatik yük və repertuar problemləri. Bakı, 2001, Elmi əsərlər, № 3–4
  • Aşıqlığın Dədə Şəmşir ucalığı, Azərbaycan və etnoqrafiya jurnalı, 2013, № 1, s.34–41
  • Aşıq sənətində təsəvvüf simvolikasının sinkretik təzahürü. Ozan dünyası jurnalı, 2014. № 3(18), s.11–30
  • Bayatılarımızın heyrət heykəli: Sarı Aşıq //Ədəbiyyat qəzeti.- 2015.- 5 sentyabr.- S.20–21.
  • Dədə Qorqud məzarının ünvanı Dəmirqapı Dərbənd. Mədəniyyət, 2015, 30 sentyabr.
  • Gedək Təbrizə-Təbrizə; Xudafərin körpüsü; Azərbaycanım;Yol verin; Gəldin. Parçalanmış millətin harayı, Bakı, 2017, s.306–311
  • Ruhumuzun və dilimizin sərrafı. Folklor və etnoqrafiya jurnalı, 2017. № 1, S.3–11[5]

Filmoqrafiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Haqq aşığı (film, 2021)
  • Mən Orxan Paşayam (telefilm), 2018, AzTv[6]
  • Saz-söz axşamı (AzTv-də yayımlanan silsilə film verilişlər-2010–2023)[7]
  • O-Məhərrəm Qasımlı (Mədəniyyət Televiziyasında yayımlanan veriliş)- 2023[8]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Məhərrəm Qasımlı Aşıqlar Birliyinin yeni sədri seçilib". karabakhmedia.az. 3 mart 2016. 2016-03-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 mart 2016.
  2. Savalan Talıblı. "Xalq folklorunu bilirsə, o xalqı heç kim ələ ala bilməz": Məhərrəm Qasımlı: "Bizim mədəniyyətin açarı sazdır": [Filologiya elmləri doktoru, professor] //"Kaspi".- 2008.- 22 avqust.- S. 14. № 150(1857)
  3. "Təbrik edirik" (PDF). "Ozan dünyası" (az.). azab.az. 2015. İstifadə tarixi: 2016-02-04.[ölü keçid]
  4. "Arxivlənmiş surət". 2023-03-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2023-06-06.
  5. M.Qasımlı. Məhərrəm Qasımlı Ömür yolu və biblioqrafiya 60. Bakı: Uğur. 2018. səh. 112.
  6. https://www.youtube.com/watch?v=ebUrMOX3NkQ Arxivləşdirilib 2023-06-22 at the Wayback Machine "Mən Orxan Paşayam" (azərbaycan dili). 16.10.2018. Archived from the original on 2023-02-01.
  7. https://www.youtube.com/@azrbaycanasiqlarbirliyi1266 Arxivləşdirilib 2023-04-04 at the Wayback Machine "Saz-söz axşamı" (azərbaycan dili). Archived from the original on 2023-04-04.
  8. https://www.youtube.com/watch?v=0K1PjjDdEkk&t=178s Arxivləşdirilib 2023-07-13 at the Wayback Machine "O-Məhərrəm Qasımlı" (azərbaycan dili). 2023-07-13 tarixində arxivləşdirilib.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]