Məkkə Şərifliyi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Şəriflik
Məkkə Şərifliyi
ərəb. شريف مكة‎‎
Ottoman Empire (1609).png
Osmanlı İmperiyası tərkibində muxtar Məkkə şərifliyi
 Mameluke Flag.svg
Flag of None.svg 
1517 — 1813

Paytaxt Məkkə
Din İslam
Sülalə Haşimilər sülaləsi[Q 1]

Məkkə Şərifliyi (ərəb. شريف مكة‎‎) və yaxud Hicaz şərifliyi[1] - 968-ci ildən 1813-cü ilə qədər Ərəbistan yarımadasında mövcud olmuş dövlət. 1517-ci ildən etibarən Osmanlı İmperiyasının tərkibinə daxil olmuş[2], ancaq müstəqilliyini tam itirməmişdi[2]. Osmanlı İmperiyasının tərkibində olan Osmanlı Ərəbistanı torpaqlarında öz muxtariyyətlərini qoruyub saxlamışdılar. Məkkə şərifliyi bir qayda olaraq Məhəmməd Peyğəmbərin nəvəsi Həsən bin Əlinin nəsli[3] tərəfindən idarə edilirdi.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1517-ci ildə bölgə Osmanlılar tərəfindən işğal edilir[2]. Ancaq, Osmanlılar şəriflərin hakimiyyətinə toxunmadılar. Osmanlı İmperiyasının zəifləməsi ilə Hicaz, Nəcd və Ərəbistanın digər bölgələrində Vəhhabilər müstəqilləşməyə meyl göstərdilər. Misir hakimi Qavalalı Mehmed Ali Paşanın oğlu Əhməd Tosun Paşa 1813-cü ildə Hicaza təşkil etdiyi hücumda vəhhabiləri məğlub edir və bölgəni Osmanlılar adına idarə edir. 1845-ci ildə Osmanlı hökuməti Hicaz şərifliyini ləğv etdirir. Yerinə Hicaz vilayəti təşkil edilir. 1916-cı ildə Hüseyn bin Əlinin başçılığında ərəblərin üsyanı nəticəsində bölgə müstəqillik qazandı[4]Hicaz krallığı yaradılır[4].

Məkkə şərifləri[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Məkkə şərifliyi Həsən ibn Əlinin nəsli tərəfindən idarə olunurdu.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Randall Baker (1979). King Husain and the Kingdom of Hejaz. The Oleander Press. p. 2.
  2. 1 2 3 Hejaz (region, Saudi Arabia) -- Britannica Online Encyclopedia
  3. Gerhard Böwering; Patricia Crone; Mahan Mirza (2011). The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought. Princeton University Press. p. 190.
  4. 1 2 Francis E. Peters (1994). Mecca: A Literary History of the Muslim Holy Land. Princeton University Press. p. 397