Mərcan rifi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Mərcan rifindəki bio müxtəliflik. Böyük Sədd riifi, Avstraliya.
Mərcan rifindəki bio müxtəliflik. Böyük Sədd riifi, Avstraliya.

Mərcan rifi-— kolonial mərcan poliplərinin həyat fəaliyyəti nəticəsində və əhəngli yosunların, foraminiferlərin iştirakı ilə okeandənizlərdə yaranmış qurğular.[1]

Mərcan rifləri isti suların- ekvatorial və tropik enliklərin, demək olar ki, bütün adamaterik sahillərini haşiyələyir. Riflərdə qazıntı halında karbonatlı süxurlara da rast gəlinir.

Mərcan riflərinin dominant orqanizmləri kalsium karbonatdan yaranmış, xarici skeletdən ibarət daş mərcanlarkolonik işçilərdir. Skelet materialları dalğaların hərəkəti və bio-eroziya ilə əlaqədar parçalanıb, yığılaraq mərcanlar, müxtəlif heyvanbitkilərin yaşaması üçün kalsiumlu bir forma meydana gətirir.

Mərcan qayalığı okeanların səthinin təxminən bir hissəsini əhatə edir. Xüsusilə Sakit okeanda tropik sularda dayaz dərinliklərdə yerləşir. Lakin dərin və soyuq su mərcanları da kiçik miqyasda yerləşmişdir. Mərcan rifləri dünyanın ən zəngin və ən müxtəlif ekosistemlərindəndir.

Mərcan rifi tipləri[redaktə | əsas redaktə]

Mərcan rifi xüsusiyyətlərinə görə üç tipə bölünür:

Sahil rifləri[redaktə | əsas redaktə]

Sahil rifləri bilavasitə materikin və ya adanın çəkilmə zolağından başlanaraq, onu terras şəklində haşiyələyir. Çay mənsəblərimanqır cəngəlliklərində onların sahələrinin arası kəsilir.

Sədd rifləri[redaktə | əsas redaktə]

Sədd rifləri sahildən bir qədər aralı, sahilə paralel yerləşərək, ondan dayaz laquna ilə ayrılır.

Sualtı və ya dib rifləri[redaktə | əsas redaktə]

Sualtı və ya dib rifləri okean və dəniz dayazlıqlarında əmələ gəlmiş və su səviyyəsindən aşağıda yerləşən mərcan rifləridir. Belə riflər gəmiçilikdə böyük təhlükələrin yaranmasına səbəb olur.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  1. Qərib Məmmədov, Mahmud Xəlilov. Ensiklopedik ekoloji lüğət. Bakı-Elm-2008.