Okean

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Okean[redaktə | əsas redaktə]

Vikipediya, açıq ensiklopediya

Okean (yun. Ωκεανός, qədim yunanlarda tanrının adı) — Dünyanın bir hissəsini təşkil edən, materiklər arasında yerləşən, suyun sirkilyasiya sisteminə və digər spesifik xüsusiyyətlərə malik olan böyük su obyekti. Tərkibinə okean və dənizlərin daxil olduğu Dünya Okeanının səthinin sahəsi Yer səthinin 71 %-ə yaxın hissəsini (361,900,000 km2) təşkil edir. Okeanları okeanologiya elmi öyrənir. Okeanların dibinin relyefi mürəkkəb və müxtəlifdir. Okeanın dərinliyini əvvəllər lotla ölçürdülər. Sonralar isə exolotla ölçməyə başladılar. Ən müasir cihaz isə exoqrafdır. Suda dərinliyi bərabər olan nöqtələri birləşdirən xətlərə izobat deyilir.

Dünya okeanını ən çox öyrənən 1872-1874-cü illərdə Çellencer adında ingilis gəmisi olub.

Beynəlxalq Hidroqrafiya Təşkilatının 2000-ci il qərarına əsasən 60 dərəcə cənub paralelindən Antarktikaya qədər olan sular Cənub okeanı adlandırıldı.

Dünya Okeanı, 4 okeana ayrılırdı - Sakit okeanAtlantik okeanıHind okeanıCənub okeanı və Şimal Buzlu okeanı.

Dünya Okeanı[redaktə | əsas redaktə]

Okean (yun. Ωκεανός, qədim yunanlarda tanrının adı) — Dünyanın bir hissəsini təşkil edən, materiklər arasında yerləşən, suyun sirkilyasiya sisteminə və digər spesifik xüsusiyyətlərə malik olan böyük su obyekti. Tərkibinə okean və dənizlərin daxil olduğu Dünya Okeanını səthinin sahəsi Yer səthinin 71 %-ə yaxın hissəsini (361,900,000 m²) təşkil edir. Okeanları okeanologiya elmi öyrənir. Okeanların dibinin relyefi mürəkkəb və müxtəlifdir. Okeanın dərinliyini əvvəllər lotla ölçürdülər. Sonralar isə exolotla ölçdülər. Ən müasir cihaz isə exoqrafdır. Suda dərinliyi bərabər olan nöqtələri birləşdirən xətlərə izobat deyilir.

Beynəlxalq Hidroqrafiya Təşkilatının 2000-ci il qərarına əsasən 60 dərəcə cənub paralelindən Antarktikaya qədər olan sular Cənub okeanı adlandırıldı.

Dünya Okeanı 5 okeana ayrılır - Sakit okeanAtlantik okeanıHind okeanıŞimal Buzlu okeanı və  Cənub okeanı.

Dünya Okeanı[redaktə | əsas redaktə]

Okeanlar

Okean (yun. Ωκεανός, çay deməkdir, Yunanlar Cəbəlüttariq boğazından gələn güclü axıntını görüb və bunun çay olduğunu düşünüblər.) — Dünya bir hissəsini təşkil edən, materiklər arasında yerləşən, suyun sirkilyasiya sisteminə və digər spesifik xüsusiyyətlərə malik olan böyük su obyekti. Tərkibinə okean və dənizlərin daxil olduğu Dünya Okeanının səthinin sahəsi Yer səthinin 71 %-ə yaxın hissəsini (361,900,000 km2) təşkil edir. Okeanları okeanologiya elmi öyrənir. Okeanların dibinin relyefi mürəkkəb və müxtəlifdir. Okeanın dərinliyini əvvəllər lotla ölçürdülər. Sonralar isə exolotla ölçməyə başladılar. Ən müasir cihaz isə exoqrafdır. Suda dərinliyi bərabər olan nöqtələri birləşdirən xətlərə izobat deyilir.

Beynəlxalq Hidroqrafiya Təşkilatının 2000-ci il qərarına əsasən 60 dərəcə cənub paralelindən Antarktikaya qədər olan sular Cənub okeanı adlandırıldı.

Dünya Okeanı, 5 okeana ayrılırdı - Sakit okean, Atlantik okeanı, Hind okeanı, Cənub okeanıŞimal Buzlu okeanı.

Dünya okeanını ən çox öyrənən 1872-1874-cü illərdə Çellencer adında ingilis gəmisi olub.

Okeanlar[redaktə | əsas redaktə]

Okean Sahəsi

(km2) (%)

Həcmi

(km3) (%)

Çökəkliyin adı

(m)

Sakit okean 168,723,000 km2 46.6% 669,880,000 km3

50.1%

Marian çökəkliyi (11022 m)
Atlantik okeanı 85,133,000 km223.5% 310,410,900 km3

23.3%

Puyerto-Riko (8742 m)
Hind okeanı 70,560,000 km219.5% 264,000,000 km3

19.8%

Zond çökəkliyi(7729m)
Cənub okean 21,960,000 km26.1% 71,800,000 km3

5.4%

Cənubi Sandviç çökəkliyi (7235)
Şimal Buzlu okeanı 15,558,000 km24.3% 18,750,000 km3

1.4%

Qrenlandiya çökəkliyi (5527m), Nansen (5449 m).
Bütün Okean→ 361,900,000 km²

100%

1,335,000,000 km³

100%

Çökəkliklər ↑
Okeanlar
Sakit okean · Atlantik okean · Hind okeanı · Cənub okeanı · Şimal Buzlu okean

Okeanların sahəsi və okeanların ən dərin yerləri[redaktə | əsas redaktə]

Okean Sahəsi

(km2) (%)

Həcmi

(km3) (%)

Çökəkliyin adı

(m)

Sakit okean 168,723,000 km2 46.6% 669,880,000 km3

50.1%

Marian çökəkliyi (11022 m)
Atlantik okeanı 85,133,000 km223.5% 310,410,900 km3

23.3%

Puyerto-Riko (8742 m)
Hind okeanı 70,560,000 km219.5% 264,000,000 km3

19.8%

Zond çökəkliyi(7729m)
Cənub okean 21,960,000 km26.1% 71,800,000 km3

5.4%

Cənubi Sandviç çökəkliyi (7235)
Şimal Buzlu okeanı 15,558,000 km24.3% 18,750,000 km3

1.4%

Qrenlandiya çökəkliyi (5527m), Nansen (5449 m).
Bütün Okean→ 361,900,000 km²

100%

1,335,000,000 km³

100%

Çökəkliklər ↑
Okeanlar
Sakit okean · Atlantik okean · Hind okeanı · Cənub okeanı · Şimal Buzlu okean