Zaman (fizika)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Merge-arrows.svg Bu məqalə [[{{{Rafiq Teymurov}}}]] məqaləsinə çox yaxındır və hər ikisinin eyni başlıq altında birləşdirilməsi mümkündür.

{{Şəxs |Adı = Rafiq Teymurov |Orijinal adı = |Şəkil = Rafiq_Teymurov.jpg |Şəkil miqyası = 25px |Şəkil məlumat = |Digər adı = |Doğum tarixi =1963 fevral 03(03-02-1963) |Doğum yeri = Lerik rayonu |Vəfatı = |Vəfat yeri = |Vəfat səbəbi = |Atası = Ağacan Teymurov |Anası = |Həyat yoldaşı = |Uşaqları = |Peşəsi = «Optimal idarəetmə» şöbəsində aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışır. |Vətəndaşlıq = azərbaycanlı |Milliyət = Azərbaycan |İxtisası = Riyaziyyat |Təhsili = |Fəaliyyəti = 2002- 2015-ci illərdə Azərbaycan Müəllimlər İnstitutu Sumqayıt filialının «Riyaziyyat- informatika» kafedrasında dosent vəzifəsində çalışmışdır. O, «Riyazi analiz», «Diferensial tənliklər», «Xüsusi törəməli diferensial tənliklər», «Ümumiləşmiş funksiyalar», «Riyaziyyatın tədrisi metodikası», «Hesablama riyaziyyatı» fənnlərindən mühazirə və məşğələlər aparmışdır. O, həmçinin institutun «Yenidənhazırlanma və ixtisasartırma» kurslarında «Riyaziyyat və onun tədrisi metodikası» və «İnformatika və onun tədrisi metodikası» fənnlərini tədris etmişdir. O, 2011-2012-ci illərdə Qərb Universitetinin «Riyaziyyat- informatika» kafedrasında dosent vəzifəsində işləmişdir. 2012-ci ildən isə Bakı Biznes Universitetinin «Riyaziyyat və texniki fənlər» kafedrasında 0.5 ştat dosent kimi «Ali riyaziyyat» və «İKT» fənnlərini tədris edir.

Qədimdə keçmiş və gələck arasındakı fərqi müəyyən etmək üçün tətbiq edilən qum saatı

Zamanfizikada və başqa təbiət elmlərində bizim kainatın ölçüsü kimi qəbul edilir. O ölçüləbilmə qabliliyyətinə malik olub kainatda baş verən istənilən materiya dəyişikləri ilə əlaqədardır.

Zaman köklü fenomenlərlə izah oluna bilmədiyindən, o ölçmə yolu ilə qiymətləndiirlir. Sİ vahidlər sistemidnə zaman saniyə (s) ilə ölçülür. Bunun əsasında dəqiqə, saat, gün və həftə əmələ gəlir. Təqvimdən asılı olaraq ay, il, əsr və minilliklərdə mövcuddur.

Zamanın ölçülməsi astronomiyanın qədim məsələlərindən biridir. Astronomiyada günəş günü və ulduz günü arasında fərq vardır. Bu fərq il boyu bir gün edir. Ggünəş günü Sİ vahidlər siistemində heç bir vahidə malik deyil. Buradakı fərq keçid saniyəsi ilə təyin edilir. Bu problem müxtəlif zaman şkalalarının yaranmasına gətirib çıxarmışdır:

  • Efemerid zamanı (1960), Yerin fırlanmasındakı qeyri - bərabərliyi tənzimləmək üçün,
  • TDT (Terrestrial Dynamical Time, „Yer-Atom zamanı") dinamik zaman olub 1984-cü ildən tətbqi olunur; o SI- sistemi üçün baza rolunu oynayır;
  • TCB (Barycentric Coordinate Time), günəş sisteminin ağırlıq mərkəzinin məxsusi zamanı.
  • Geocentric Coordinate Time (TCG), yer kürəsinin mərkəzinin məxsusi zamanı.