Mərkəzi Afrika şiri

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Mərkəzi Afrika şiri
Panthera leo azandica
Murchison falls lion.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
İnfratip:Ağızçənəlilər
Sinifüstü:Dördayaqlılar
Sinif:Məməlilər
Yarımsinif:Vəhşi heyvanlar
İnfrasinif:Plasentalılar
Dəstəüstü:Lavrazioterilər
Dəstə:Yırtıcılar
Yarımdəstə:Pişikkimilər
Fəsilə:Pişiklər
Yarımfəsilə:Böyük pişiklər
Cins:Panter
Növ:Şir
Yarımöv: Mərkəzi Afrika şiri
Elmi adı
Panthera leo azandica Coel Allen, 1924
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı

Mərkəzi Afrika şiri (Panthera leo azandica) — Konqo Demokratik Respublikasının şimal-şərqində və Uqandanın qərb hissəsində yayılmış şirlərə aid yarımnöv. Həmcinin «Uqanda şiri»[1][2] adı ilə tanınır.

Araşdırılma tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Virunqa Milli Parkı ərazisində Mərkəzi Afrika şirləri

Amerikalı zooloq Coel Allen yarım növə Leo leo azandicus adını təklif edir və tipik nümunələrin təsvirini verir. Onun topladığı materiallar Amerika Diyarşünaslıq muzeyində saxlanılır. Bu erkək 1912-ci ildə parkın əməkdaşları tərəfindən muzey ekspanatı olmaq üçün vurulmuşdur. Muzeydə yırtrıcılara aid 588-ci eksponat olmuşdur. Allen bu yarımnövün masai şirlərinə yaxın olmasını qeyd etmişdir. Belə ki, kəllənin beyin strukturu və diş quruluşları baxımından eyni olsa da, rəng baxımından fərqlənir[3]

1913-cü ildə Edmund Heller Uqanda şirləri üçün başqa elmi ad təklif edir: «Panthera leo nyanzae». 1924-cü ildə isə Allen Viktoriya gölünün şimalında yaşayan şirlər üçün «Panthera leo hollisteri» adını təklif edir. Bu dövrdə şirlərin eyni yarımnövə aid olması bilinmirdi[4]

1930-cu ildə Reginald İnnes Pokok şirləri Pantera cinsinə daxil edir[5]. Con_Ellerman və Terense_Morrison-Skott yalnız iki yarımnöv qeydə alırlar: P. l. persica və Afrika şiri olan P. l. leo.[6]

Yayılma arealı və populyasiyasının statusu[redaktə | əsas redaktə]

Tree lion.jpg

Konqo çayı hövzəsində rast gəlinir. Onlar Virunqa Milli parkı ilə Viktoriya Milli parkı ərazisində böyük populyasiyaya malikdirlər. Əgər qanunsuz ovun qarşısı alınsa və onların ovlandığı heyvanlar ərazidə çoxala bilsə populyasiya bərpa olunacaqdır[7]

Bundan əlavə onlara Videpo Velley, Murçison Folls, Akaqera və Cənubi Sudan ərazisində[8] rastlanılır.

Qorunma statusu[redaktə | əsas redaktə]

1996-ci ildə Beynəlxalq Təbiətin və Təbii Sərvətlərin Mühafizəsi Birliyi tərəfindən həssas növlər siyahısına daxil edilmişdir. Şirlər əsasən silahlı çobanlar tərəfindən öldürülür. Mərkəzi Afrika şirlərinin heç biri Species360 məlumatına görə bağlı şəraitdə saxılanılmır[9]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Mərkəzi Afrika şiri

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Allen, G. M. (1939). A Checklist of African Mammals. Bulletin of the Museum of Comparative Zoology at Harvard College 83: 1-763.
  2. Geptner, V. G., Sludskij, A. A. (1972). Mlekopitajuščie Sovetskogo Soiuza. Vysšaia Škola, Moskva. (In Russian; English translation: Heptner, V.G., Sludskii, A. A., Komarov, A., Komorov, N.; Hoffmann, R. S. (1992). Mammals of the Soviet Union. Vol III: Carnivores (Feloidea). Smithsonian Institution and the National Science Foundation, Washington DC).
  3. Allen, J. A. (1924). Carnivora Collected By The American Museum Congo Expedition. Bulletin of the American Museum of Natural History 47: 73-281.
  4. Haas, S.K.; Hayssen, V.; Krausman, P.R. (2005). "Panthera leo" (PDF). Mammalian Species. 762: 1–11. doi:10.1644/1545-1410(2005)762[0001:PL]2.0.CO;2.
  5. Pocock, R. I. (1930). The lions of Asia. Journal of the Bombay Natural Historical Society 34: 638—665.
  6. Ellerman, J. R., and T. C. S. Morrison-Scott. (1966). Checklist of Palaearctic and Indian Mammals 1758 to 1946. Second edition. British Museum (Natural History), London.
  7. Treves, A., Plumptre, A. J., Hunter, L. T., & Ziwa, J. (2009). Identifying a potential lion Panthera leo stronghold in Queen Elizabeth National Park, Uganda, and Parc National Des Virunga, Democratic Republic of Congo. Oryx 43 (01): 60-66.
  8. Bauer, H., Van Der Merwe, S. (2004). Inventory of free-ranging lions Panthera leo in Africa. Oryx 38 (01): 26-31.
  9. Barnett, R., Yamaguchi, N., Barnes, I., Cooper, A. (2006). The origin, current diversity and future conservation of the modern lion (Panthera leo). Proceedings of the Royal Society B 273 (1598): 2119—2125.