Meyvə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Meyvələrin satışı
Müxtəlif meyvələr

Meyvə - bitkinin generativ orqanıdır.

Quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Meyvə, adətən 2 hissədən ibarətdir:

  • meyvəyanlığı
  • toxumdan.

Meyvəyanlığı yumurtalığın divarından, toxum isə yumurtacıqdan inkişaf edir. Meyvəyanlığının quruluşuna görə meyvələr iki tipə bölünür:

  • şirəli
  • quru.

Meyvələr toxumun sayına görə birtoxumlu və çoxtoxumlu meyvələr qrupuna bölünür. Əsil meyvə dişiciyin yumurtalığından əmələ gəlir. Lakin meyvələrin əmələ gəlməsində çiçək yatağı, erkəkciyin oturacağı, ləçəklər, kasayarpaqları, çox zaman isə çiçək yatağının genişlənmiş hissəsi iştirak edə bilir. Bunlara yalançı meyvə deyilir (alma, armud, heyva, quşarmudu, yemişanın əmələ gətirdiyi yalançı meyvə - alma meyvə).

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Meyvələrdən əhali, adətən, qida məhsulu kimi istifadə edir, mürəbbə, qatı şirələr (doşab və ya bəhməz), konserv hazırlayır. Meyvələrin əksəriyyətindən çox qədim vaxtdan xalq arasında müxtəlif xəstəliklərin müalicəsi üçün də istifadə olunub. Elm sübut edib ki, təzə meyvələr vitaminlərin ən zəngin mənbəyidir. Onlar qida ilə bir yerdə qəbul edildikdə avitaminozun (vitamin çatışmamazlığının nəticəsində baş verən xəstəliklərin) qarşısını alır.

Meyvələrin tərkibində olan şəkərlər və polisaxaridlər, xüsusi pektin maddələri mədənin həzmetmə prosesinin fəaliyyətini tənzimləyir, üzvi turşular isə susuzluğun qarşısını alır. Bu isə malyariya və şəkər diabetinə tutulan xəstələrə yaxşı müalicəvi təsir göstərir. Odur ki, malyariya və diabet xəstəliyinə tutulmuş adamlara təzə meyvələr (şirəli və giləmeyvələr) yemək məsləhət görülür. Xalqın uzun illərdən bəri müşahidələri nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, bəzən meyvə ağaclarının digər hissələrindən də (yarpaqlarından, çiçəklərindən, qabıq və köklərindən) dərman kimi istifadə edilir. Məsələn, heyvanın yarpağından, narın qabığından, yemişanın çiçəklərindən və s.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Meyvə ilə əlaqəli mediafayllar var.