Mostar Duvno yeparxiyası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keçin Axtarışa keçin
Bosniya[ölü keçid] və Herseqovinanın katolik yeparxiyaları
  Mostar Duvno yeparxiyası
  Trebinye Mrkan yeparxiyası

Mosta Duvno yeparxiyası (bosn. Mostarsko-duvanjska biskupija, lat. Dioecesis Mandetriensis-Dumnensis) — mərkəzi Bosniya və Herseqovinanın Mostar şəhərində yerləşən və Roma adətini saxlayan katolik yeparxiya.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xristianlıq V-VI əsrlərdə müasir Bosniya və Herseqovinanın ərazisində yayılmağa başlandı. Bu dövrdə, Salona (müasir Split) arxiyeparxiyasından asılı olan bir neçə yeparxiya quruldu, o cümlədən qədim Duvno şəhərindəki (müasir Tomislavqrad) yeparxiya. XV əsrin ikinci yarısında Bosniya və Herseqovina türklərin hakimiyyəti altına keçdi və əhalinin kütləvi şəkildə islamlaşdırılması baş verdi. 1663-cü ildə Duvno Yeparxiyası rəsmi olaraq ləğv edildi.

Herseqovinada katolik quruluşlar yalnız XIX əsrin ortalarında təzədən yaranmağa başlandılar. 1846-cı ildə Herseqovinanın apostol vikariatı təşkil edildi. Bosniya və Herseqovinanın Avstriya-Macarıstana birləşdirildiyi 1878-ci il Berlin konqresindən sonra ordinar strukturların yaranması üçün fürsət yarandı. 1881-ci ildə apostol vikariatı mərkəzi Mostar şəhərində olan Mostar Duvno yeparxiyasına çevrildi. 1890-cı ildə Trebine-Mrkan yeparxiyası Mostar-Duvnoya birləşdirildi və sonuncu ləğv edilmədi, sadəcə Mostarın yepiskopu Trebine yeparxiyasının administrator vəzifələrini icra etməyə başladı.

Mostar-Duvno və Trebinye-Mrkan yeparxiyaları (katolisizm mənbələri onlar üçün birləşdirilmiş statistik məlumatlar verir[1]) tarixən çox sayda Bosniya xorvatlarının yaşadığı ərazilərdə yerləşirlər, bu səbəbdən bu yepiskoplarda Vrhbosna arxiyeparxiyasıBanya Luka yeparxiyasından fərqli olaraq katoliklər demək olar ki ümumi əhalinin yarısını təşkil edirlər. Burada katoliklərin 1992-1995 Bosniya müharibəsi zamanı və sonrasında Xorvatiyaya axını da Bosniya Herseqovinanın digər bölgələrindən xeyli az idi. Beləliklə, 1990-cı ildə, statistikaya görə, birləşmiş diosezlərdə 208 min katolik yaşayırdı, 1999-cu ildə qaçqınlara görə onların sayı 199 minə düşdü, lakin 2004-cü ildə katolik əhalisi 208 minə çatdı.

Statistika[redaktə | mənbəni redaktə et]

2004-cü il tarixinə görə arxiyepiskopluqda 208 min katolik (əhalinin yüzdə 43-ü), 229 keşiş və 81 kilsə var idi.[1] Yeparxiyanın sobor katedralı, Mostardakı Məryəm Ana Katedral Kilsəsidir. Ayrıca, katedral statusunu Trebinye şəhərindəki sobor da daşıyır (Trebinye-Mrkanın yeparxiyasının mərkəzi). 1993-cü ildən Ratko Periç Mostar-Duvnonun yepiskopu və Trebinye-Mrkanin administratorudur..

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1,0 1,1 "catholic-hierarchy.org saytında statistika". 2011-03-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-03-30.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]