Niko Pirosmani

Niko Pirosmani
Niko Pirosmani
	gürc. ნიკო ფიროსმანი
Doğum tarixi	5 may 1862, güm. 5 (17) may 1862 və ya 5 aprel 1862
Doğum yeri	Mirzaani[d], Tiflis quberniyası;
Vəfat tarixi	9 aprel 1918 (55–56 yaşında), 7 aprel 1918 (55–56 yaşında) və ya 5 may 1918 (55–56 yaşında)
Vəfat yeri	Tiflis, Zaqafqaziya DFR;
Vəfat səbəbi	böyrək çatışmazlığı, qida pozğunluğu
Dəfn yeri	bilinmir;
Milliyyəti	Gürcü
Fəaliyyəti	rəssam
Janr	portret
Stil	primitivizm
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Niko Pirosmani (gürc. ნიკო ფიროსმანი; əsl adı Nikolay Aslanoviş Pirosmanaişvili (Pirosmanişvili), gürc. ნიკოლოზ ასლანის ძე ფიროსმანაშვილი; 5 may 1862^[1]^[2], güm. 5 (17) may 1862^[3] və ya 5 aprel 1862^[4], Mirzaani^[d], Tiflis quberniyası – 9 aprel 1918^[2], 7 aprel 1918^[3] və ya 5 may 1918^[3], Tiflis, Zaqafqaziya DFR^[5]^[6]) — Gürcüstan və Rusiya rəssamı, primitivizm cərəyanının nümayəndəsi.

Həyatı

Pirosmani Gürcüstanın Mirzəani kəndində indiki Kaxetiya ərazisində fermer ailəsində anadan olub. Valideynləri Aslan Pirosmanaşvili və Tekle Toklikişvili kiçik üzüm bağı, həmçinin bir neçə inək və öküz sahibi olan fermerlər idi. O, sonra yetim qalmış, iki böyük bacısı Məryəm və Pepeninin himayəsində qalmışdır. Pirosmani 1870-ci ildə bacıları ilə birlikdə Tiflisə köçmüşdür. 1872-ci ildə Tiflis vağzalının yaxınlığında kiçik bir mənzildə yaşayaraq imkanlı ailələrdə qulluqçu işləmiş, rus və gürcü dillərini oxuyub yazmağı öyrənmişdir. 1876-cı ildə Mirzəanin kəndinə qayıdıb orada çobanlıq etmişdir.

Pirosmani tədricən rəssamlığa yiyələndi. 1882-ci ildə Giorgi Zaziaşvili ilə birlikdə lövhələr düzəltdikləri bir rəsm emalatxanası açdı. 1890-cı ildə dəmir yolu konduktoru işlədi. 1893-cü ildə Tiflisdə bir süd ferması qurdu və 1901-ci ildə oranı tərk etdi. Pirosmani həyatı boyu yoxsulluğuna baxmayaraq, binaları rəngləmək və ağartmaq da daxil olmaqla sadə işləri görməyə hazır idi. O, həmçinin Tiflis dükançılarında işləyərək onların sifarişi ilə lövhələr, rəsmlər və portretlər yaradırdı. Rəsmləri yerli sakinlər arasında müəyyən populyarlıq qazansa da (təxminən 200-ü qalıb), peşəkar rəssamlarla münasibətləri mürəkkəb olaraq qalırdı; dolanışıq qazanmaq onun üçün həmişə estetik abstraksiyalardan daha vacib idi.

Yaradıcılığı

Əsərləri

Zaqatalada pivə salonu üçün çəkilmiş reklam plakatı
Şərab tədarükü
Şeyx Şamil və cangüdəni
Çarvadar

İstinadlar

1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
1 2 3 4 abART.
1 2 3 4 5 6 ПИРОСМАНАШВИ́ЛИ (Пиросманишвили, Пиросмани) Нико (Николай Асланович) // Большая российская энциклопедия (rus.). Москва: Большая российская энциклопедия, 2004.
1 2 საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი (gürc.). 2001.
1 2 http://www.eurasianet.org/departments/insight/articles/eav123009.shtml.
1 2 http://museum.ge/files/broshurebi/signagi_mini_katalogi.pdf.
↑ Kończak L. Czarna cerata Pirosmaniego (pol.). 2022. S. 54–55, 69. 147 s. ISBN 978-83-7893-278-9

[_8b607cdcc17c5b7f-1] 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.

[_160cf8e08a1b1e92-2] 1 2 3 4 abART.

[_da189c27aa5cabc3-3] 1 2 3 4 5 6 ПИРОСМАНАШВИ́ЛИ (Пиросманишвили, Пиросмани) Нико (Николай Асланович) // Большая российская энциклопедия (rus.). Москва: Большая российская энциклопедия, 2004.

[_1eb7d35932c80203-4] 1 2 საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი (gürc.). 2001.

[_24e85691ee25c861-5] 1 2 http://www.eurasianet.org/departments/insight/articles/eav123009.shtml.

[_46466c9745bdfe6f-6] 1 2 http://museum.ge/files/broshurebi/signagi_mini_katalogi.pdf.

[_a024c39246c838e9-7] Kończak L. Czarna cerata Pirosmaniego (pol.). 2022. S. 54–55, 69. 147 s. ISBN 978-83-7893-278-9

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]