Nikolay Zinin

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Nikolay Zinin
Nikolay Zinin.JPG
Doğum tarixi 25 avqust 1812(1812-08-25)
Doğum yeri Şuşa, Qarabağ xanlığı
Vəfat tarixi 18 fevral 1880 (67 yaşında)
Vəfat yeri Peterburq, Rusiya İmperiyası
Dəfn yeri
  • Smolensk qəbiristanlığı[d]
Vətəndaşlığı
Elm sahəsi Üzvi kimya
Elmi dərəcəsi
Elmi adı Akademik (1865)
Təhsili
Elmi rəhbəri Yustus fon Libix
Tanınmış yetirmələri Aleksandr Butlerov[1]
Üzvlüyü Rusiya Elmlər Akademiyası, Peterburq Elmlər Akademiyası
İmza
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Zinin Nikolay Nikolayeviç (13 [25] avqust 1812[2], Şuşa[2][3]6 [18] fevral 1880[2], Sankt-Peterburq, Rusiya İmperiyası[3]) – rus kimyaçısı (üzvi kimya).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

25 avqust 1812-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. Peterburq Elmlər Akademiyasınin akademiki (1865), Paris Elmlər Akademiyasının üzvü (1873). Kazan universitetini bitirdikdən (1833) sonra Almaniya, Fransaİngiltərədə ixtisasını artırmış, 1841-48 illərdə Kazan universitetinin, 1848-64 illərdə Peterburq Tibb-Cərrahlıq Akademiyasının professoru olmuşdur. O, 1842 ildə ammonium sulfidlə təsir etmək yolu ilə aromatik nitrobirləşmələrin aromatik aminlərə reduksiya reaksiyasını (Zinin reaksiyasını) kəşf etmiş, sonralar bu üsulla anilin, α -naftilamin, metafenilendiamin (1844) və metaaminbenzoy turşusu (1845) almışdır. Zininin təklif etdiyi həmin sintez üsulu əsasında Rusiyada sintetik boya, partlayıcı maddə və əczaçılıq sənayeləri yaradılmışdır. 3. 1867- 68 illərdə Rus Kimya Cəmiyyətinin (D.İ.Mendeleyev ad. Ümumittifaq Kimya Cəmiyyəti) yaradılmasında fəal iştirak etmiş və həmin cəmiyyətin ilk prezidenti (1868-78) olmuşdur. Zinin müasiri A. A. Voskresenski ilə birlikdə böyük kimyaçılar məktəbi (A.M.Butlerov, N.N.Beketov, A.P.Borodin, L.N.Şişkov və o.) yaratmışdır.

Zinin 18 fevral 1880-ci ildə Peterburqda vəfat etmişdir.

  1. В. Як. Зинин, Николай Николаевич // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1894. — T. XIIа. — S. 593–594.
  2. 1 2 3 Б. Меншуткин Зинин, Николай Николаевич // Русский биографический словарьСПб.: 1916. — T. 7. — S. 377–390.
  3. 1 2 Зинин Николай Николаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1972. — T. 9 : Евклид — Ибсен. — S. 537.