Paxlakimilər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Paxlakimilər
Flowering kudzu.jpg
Pueraria lobata
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Yarımsinif: Rozid
Sıra: Paxlaçiçəklilər
Fəsilə: Paxlakimilər
Latınca adı
Fabaceae
Paxlakimilər 4 biomda rast gəlinir.Tropik meşələr, mülayim, düzənliksukkulent ?
şəkil
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   500059
MBMM   3803


Paxlakimilər, Paxlalı bitkilər (lat. Fabaceae) - paxlaçiçəklilər sırasına aid bitki fəsiləsi.[1]

Sinonimləri[redaktə]

Yarımfəsilələri[redaktə]

Araşdırmalar dünyanın ən faydalı qida məhsullarının qabıqlı meyvələr və paxlalı bitkilər olduğunu müəyyən edib.

Snijboon peulen Phaseolus vulgaris.jpg

Paxlalı bitkilər bunlardan noxud, lobya, mərci, soya daha çox istehsalat əhəmiyyətlidir. Paxlalı bitki toxumları xaricdən sərt örtüyə malikdirlər. Paxlalı bitkilərdə zülal 30% və daha çox (tərkibinə görə bu zülallar çox qiymətlidirlər. Çünki əvəzedilməz aminturşulara malikdirlər), karbohidratlar 60% qədər, yağlar 2% qədər, (soya dənlərində isə yağ 2%, karbohidratlar 30 %, zülallar 40%) təşkildir.

Əhəmiyyəti və mənfi xüsusiyyəti[redaktə]

Paxlalı bitkilərr həm artıq çəkidən xilas olmağa, həm də xərçəng xəstəliyinə tutulmaq riskinin sıfıra endirilməsinə kömək edir. Paxlalı bitkilər lifli strukturlarına görə, toxluq hissi yaradır və artıq çəkidən xilas olmağa kömək edir. [2]

Paxlalı bitkilərin mənfi xüsusiyyətləri onların gec bişməsidir. (90-120 dəqiqə) bişmə müddətini azltmaq üçün bəzi dənlərin (noxud, mərci) toxum qatı təmizlənir, bu proses bişmə müddətini 2 dəfə azaldır. Buğda ümumi kimyəvi tərkibə və qida dəyəri aşağıdakı cədvəldə öz əksini tapmışdır. [3]

Mimosa1.jpg

Dünya florasında paxlalı bitkilər - Fabaceae fəsiləsi 600-dən artıq cinsi, 12000-dən artıq növü əhatə edir. Bu növlər əsasən ot, ağac və kollardan ibarət olub, yer kürəsinin hər yerində yayılıb.

Fəsiləyə daxil olan növlərin içərisində qida, dərman əhəmiyyətli, boyaq, aşı, bəzək, nektar təbiətli faydalı bitkilərin geniş spektrinə rast gəlmək olar. Bu faydalı bitkilərdən biri də şirinbiyandır.

Mənbə[redaktə]

  1. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  2. Paxlalı bitkilər min bir dərdin dərmanıdır!
  3. Dənli və paxlalı bitki toxumlarının xarakterikası

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]