Polşa çarlığı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tarixi dövlət
Polşa çarlığı
pol. Królestwo Polskie
Bayraq Gerb
Bayraq Gerb
Himn: '
Tsardom of Poland (1815).svg

Paytaxt Varşava
Dil(lər) ruscapolyakca
Pul vahidi Polşa zlotı
Sahəsi
  • 128.500 km²
Əhalisi
  • 10.000.000 nəf. (1900)
İdarəetmə forması şəxsi birlik[d]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Polşa çarlığı və ya Polşa krallığı (pol. Królestwo Polskie) — 1815-1915-ci illərdə Vyana konqresinin qərarı ilə Rusiya imperiyasının bir hissəsi olan Mərkəzi Avropa dövlətidir. 1915-ci ilin yazında Birinci Dünya müharibəsi zamanı Alman və Avstriya-Macarıstan əsgərləri tərəfindən işğal edilmişdir. 1918-ci ilin noyabrında müstəqil dövlət olmuşdur.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Polşa çarlığı, müasir Polşanın mərkəzi hissəsini əhatə etmişdir: Varşava, Lodz, Kaliş, Çenstoxova, Lüblin, Suvalki, müasir Litvanın cənub-qərbi: Alytus, Marijampole, Belarusiyanın Qrodno rayonunun ərazisinin bir hissəsi Sopotskin kəndi və Ukraynanın Lvov vilayətinin Sokalski rayonunun kiçik bir hissəsi Pesoçnoye kəndi ilə. Ərazisi 127 min km² olmuşdur.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhali:

1818 - təxminən 2,6 milyon adam;

1843 - təxminən 4,7 milyon adam;

1868 - 5,7 milyondan çox adam;

1894 - 8,8 milyondan çox adam;

1900 - təxminən 10 milyon adam.

1897-ci il siyahıyaalmasına görə, Privislinsky vilayətinin əhalisi 9 milyon 402 min nəfər idi. Əsas əhali (71,85%) Polşa idi. Ən böyük azlıq yəhudilər (13.47%), almanlar (4.33%), ukraynalılar (3.56%), litvalılar (3.24%), ruslar (2.84%), belaruslar idi.[1]

1897-ci il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, Privislinsky vilayətlərinin əhalisi 2 milyon 158 min nəfər təşkil edib. Əsas əhali (48,75%) Polşa idi. Ən böyük azlıq Yəhudi (35.36%), Almanlar (5.26%), Ukraynalılar (1.33%), Litva (0.32%), Ruslar (8.0%), Belaruslar idi.[2].

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • A. Hirschberg, «Bibljografja powstania 1830—1831» (здесь даны подробные указания сочинений, относящихся к истории периода 1815—30 г.);
  • J. Bojasiński, «Rządy tymczasowe w Królestwie Polskiem. Maj-Grudzień 1815» («Monografie w zakresie dziejów nowo żytnych», Варш., 1902);
  • F. Skarbek, «Królestwo polskie od epoki początku swego do rewolucyi listopadowej» (ч. II и ч. III);
  • «Królestwo Polskie po rewolucyi listopadowej» (Познань, 1877);
  • M. Mochnacki, «Powstanie narodu polskiego» (изд. 3, Берлин-Познань, 1863, т. I—III);
  • St. Barzykowski, «Historya powstania listopadowego» (Познань, 1883—84, т. I—V);
  • мемуары Л. Дембовского, Г. Дембинского и др.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. Распределение населения по родному языку, губерниям и областям Демоскоп
  2. Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. Распределение населения по родному языку, губерниям и областям Демоскоп