Polşa çarlığı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
pol. Królestwo Polskie
Polşa çarlığı
Polşa çarlığı gerbi
Gerbi
Polşa çarlığı xəritədə yeri
PaytaxtıVarşava
Rəsmi dillərirusca, polyakca
İdarəetmə formasışəxsi uniya[d]
Tarixi 
• Yaranması
9 iyun 1815
• Süqutu
1915
Ərazisi
• Ümumi
  • 128.500 km²

Polşa çarlığı və ya Polşa krallığı (pol. Królestwo Polskie) — 1815-1915-ci illərdə Vyana konqresinin qərarı ilə Rusiya imperiyasının bir hissəsi olan Mərkəzi Avropa dövlətidir. 1915-ci ilin yazında Birinci Dünya müharibəsi zamanı Alman və Avstriya-Macarıstan əsgərləri tərəfindən işğal edilmişdir. 1918-ci ilin noyabrında müstəqil dövlət olmuşdur.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Polşa çarlığı, müasir Polşanın mərkəzi hissəsini əhatə etmişdir: Varşava, Lodz, Kaliş, Çenstoxova, Lüblin, Suvalki, müasir Litvanın cənub-qərbi: Alytus, Marijampole, Belarusiyanın Qrodno rayonunun ərazisinin bir hissəsi Sopotskin kəndi və Ukraynanın Lvov vilayətinin Sokalski rayonunun kiçik bir hissəsi Pesoçnoye kəndi ilə. Ərazisi 127 min km² olmuşdur.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhali:

1818 - təxminən 2,6 milyon adam;

1843 - təxminən 4,7 milyon adam;

1868 - 5,7 milyondan çox adam;

1894 - 8,8 milyondan çox adam;

1900 - təxminən 10 milyon adam.

1897-ci il siyahıyaalmasına görə, Privislinsky vilayətinin əhalisi 9 milyon 402 min nəfər idi. Əsas əhali (71,85%) Polşa idi. Ən böyük azlıq yəhudilər (13.47%), almanlar (4.33%), ukraynalılar (3.56%), litvalılar (3.24%), ruslar (2.84%), belaruslar idi.[1]

1897-ci il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, Privislinsky vilayətlərinin əhalisi 2 milyon 158 min nəfər təşkil edib. Əsas əhali (48,75%) Polşa idi. Ən böyük azlıq Yəhudi (35.36%), Almanlar (5.26%), Ukraynalılar (1.33%), Litva (0.32%), Ruslar (8.0%), Belaruslar idi.[2].

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • A. Hirschberg, «Bibljografja powstania 1830—1831» (здесь даны подробные указания сочинений, относящихся к истории периода 1815—30 г.);
  • J. Bojasiński, «Rządy tymczasowe w Królestwie Polskiem. Maj-Grudzień 1815» («Monografie w zakresie dziejów nowo żytnych», Варш., 1902);
  • F. Skarbek, «Królestwo polskie od epoki początku swego do rewolucyi listopadowej» (ч. II и ч. III);
  • «Królestwo Polskie po rewolucyi listopadowej» (Познань, 1877);
  • M. Mochnacki, «Powstanie narodu polskiego» (изд. 3, Берлин-Познань, 1863, т. I—III);
  • St. Barzykowski, «Historya powstania listopadowego» (Познань, 1883—84, т. I—V);
  • мемуары Л. Дембовского, Г. Дембинского и др.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. Распределение населения по родному языку, губерниям и областям Демоскоп
  2. Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. Распределение населения по родному языку, губерниям и областям Демоскоп