Polşa kampaniyası (1939)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Vermaxtın Polşa kampaniyası
İkinci dünya müharibəsi
Polish infantry marching -2 1939.jpgPolşa piyadalarının marşı
Tarix 1 sentyabr6 oktyabr 1939
Yeri Polşa, Dansiq azad şəhəri
Nəticəsi Polşanın məğlubiyyəti, Üçüncü Reyxin qələbəsi
Münaqişə tərəfləri

Flag of German Reich (1935–1945).svg Üçüncü Reyx

Flag of Poland (1928-1980).svg Polşa

Komandan(lar)

Flag of German Reich (1935–1945).svg Adolf Hitler
Flag of German Reich (1935–1945).svg Herman Görinq
Flag of German Reich (1935–1945).svg Valter fon Brauxiç
Flag of German Reich (1935–1945).svg Frans Qalder
Flag of German Reich (1935–1945).svg Fyodor fon Bok
Flag of German Reich (1935–1945).svg Gerd fon Rundştedt
Flag of German Reich (1935–1945).svg Erix Reder

Flag of Poland (1928-1980).svg Edvard Rıdz-Smiqlı
Flag of Poland (1928-1980).svg Vaslav Staxeviç
Flag of Poland (1928-1980).svg Frantişek Dombrovski

Tərəflərin qüvvəsi

56 diviziya

39 diviziya

Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Vermaxtın Polşa kampaniyası, və ya Polşanın işğalı (polyak tarixşünaslığında "Sentyabr kampaniyası" kimi də tanınır) — 1939-cü ilin sentyabr-oktyabr aylarında polyak və alman qoşunları arasında baş vermiş və ikinci dünya müharibəsinin başlanmasına səbəb olmuş hərbi əməliyyatlar.

Nasist AlmaniyasıSlovakiya silahlı qüvvələrinin hücumu Polşa silahlı qüvvələrinin məğlubiyyəti ilə nəticələndi və Qərbi Polşanın ərazisi işğal olundu.

Tarix[redaktə | mənbəni redaktə et]

Nasist Almaniyasının Polşaya hücum əməliyyatı 1939-cu ilin aprel-iyun aylarında hazırlanmış “Vays” planına (“Ağ plan”) əsaslanırdı[1]. Plan müharibə elan etmədən, Almaniyanın FransaBenilüks ölkələri ilə sərhədlərində yerləşdirilmiş qoşunların zəiflədilməsi hesabına maksimum qüvvə ilə sürətli hücum əməliyyatlarının başladılmasını nəzərdə tuturdu. Alman qoşunlarının Polşa ərazisinə qəfil girməsi Polşa ordusunun mütəşəkkil səfərbərliyini və vahid cəbhədə birləşməsini əngəlləməli idi[1].

Alman qoşunları Polşaya üç istiqamətdə hücum etməli idi: 1) Əsas zərbə Almaniyanın Polşa ilə olan qərb sərhəddindən vurulmalı idi; 2) Şimaldan zərbə Qərbi Prussiya ərazisindən vurulmalı idi; 3) Alman və slovak müttəfiq qoşunları isə, Slovakiya ərazisindən zərbə vurulmalı idi. Hücumun hər üç istiqaməti Vislanın qərbində Polşa ordusunun mühasirəyə alınmasına və Varşavada məhv edilməsinə yönəlmişdi[1].

1 sentyabr 1939-cu ildə, səhər saat 4:30-da, Almaniya Hərbi Hava Qüvvələri (“Lüftvaffe”) Polşanın hava limanlarına kütləvi zərbələr endirdilər, saat 4:45-də “Şlezviq-Holşteyn” zirehli gəmisinin Polşanın Dansiq şəhəri yaxınlığındakı Vesterplatte hərbi-dəniz bazasına atəş açması ilə Vesterplattenin yeddi günlük müdafiəsi (1-7 sentyabr 1939) başlandı[1].

Sentyabrın 3-də Almaniyanın Polşaya hücumuna cavab olaraq, Böyük Britaniya və Fransa, Polşa ilə qarşılıqlı yardım haqqında razılaşmaya əsasən, Almaniyaya müharibə elan etdilər ki, bununla da 6 il davam edən İkinci Dünya müharibəsinin başlandı Müharibənin başlandığı tarix 1 sentyabr 1939 — Polşanın işğalı günü hesab olunur[2].

17 sentyabrda Polşa hökuməti Rumıniyaya qaçdı. Elə həmin gün sovet qoşunları Qərbi Belarus və Qərbi Ukraynanı SSRİ-yə birləşdirmək məqsədi ilə Polşa ərazisinə girdilər[3]. 6 oktyabr 1939-cu ildə Polşa qoşunlarının son hissələri təslim oldu.

Təslim olduqdan sonra Polşa ərazisi Almaniya ilə Sovet İttifaqı arasında bölündü. Bəzi ərazilər LitvaSlovakiyaya verildi.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 4 Balamirzə Məmmədli. Almaniyanın Polşaya hücumu və II dünya müharibəsinin başlanması / Türk Dünyası Gənc Tədqiqatçılar Dərnəyinin Araşdırmaları, №4(4) 2020, səh. 31-40.
  2. Collier, Martin, and Pedley, Philip Germany 1919–45 (2000) p. 146
  3. Kitchen, Martin. A World in Flames: A Short History of the Second World War. Longman, 1990, p. 74. ISBN 978-0-582-03408-2.