Qırmızı kilsə (Xocavənd)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qırmızı kilsə
Եկեղեցի Կարմիր խաչ, 1000թ․,Church of the Red Cross,.jpg
Kilsənin qalıqları
Ölkə  Azərbaycan
Şəhər Xocavənd
Yerləşir BinəTuğ kəndlərinin arası
Aidiyyatı Alban Həvari Kilsəsi
Tikilmə tarixi 1000-ci il[1]
İstinad nöm.227
KateqoriyaMəbəd
ƏhəmiyyətiÖlkə əhəmiyyətli

Qırmızı kilsəXocavənd rayonunun BinəTuğ kəndlərinin arasında, kiçik təpə üzərində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Qırmızı kilsə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən Dövlət əhəmiyyətli abidə kimi qeydiyyata alınmışdır.[2]

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kilsənin qərb qapısı üzərindəki kitabədə deyilir: "Erməni təqvimi ilə 449-cu ilin (miladi 1000) yayında, Musanın oğlu Qaqikin hakimiyyəti dövründə mən, Musanın qızı Voski özüm və valideynlərimin ruhunu xilas etmək üçün Tanrı evini tikdirdim.”[3] [1][4]

Kilsə memarlıq və bədii dəyəri baxımından böyük əhəmiyyətə malik olsa da, həm də Qafqaz albanlarının tarixi şəxslərinin adlarını saxlayan və ən erkən tarixli alban epiqrafikalarından birinə malik olan abidə kimi dəyərlidir.[4]

Memarlıq xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kilsənin dam örtüyü və cənub divarı dağılmışdır.[5] Ətrafda kilsəni əhatə etmiş digər tikililərin xarabalıqları və təpəni əhatə edən qala divarlarının qalıqları müşahidə olunur.[5] Kobud işlənmiş daşlardan inşa edilmiş kilsə cənub və qərb divarlarında yerləşən iki qapıya malikdir.[3] Kilsə binası ümumilikdə 11 metr uzunluq və 6.45 metr enə malikdir.[3]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Мкртчян, 1989. səh. 85
  2. "Dünya əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı" (PDF). Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. 2 avqust 2001. İstifadə tarixi: 18 iyul 2020.
  3. 1 2 3 Бархударянц, 1895. səh. 75
  4. 1 2 Мамедова, 2004. səh. 86
  5. 1 2 Мамедова, 2004. səh. 85

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Мамедова, Гюльчохра (2004), Зодчество Кавказской Албании, Баку: Чашыоглу
  • Мкртчян, Ш.М (1989), Историко-Архитектурные Памятники Нагорного Карабаха, Ереван
  • Бархударянц, Макар (1895), Арцах, Баку