Qaradəniz kilkəsi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Qaradəniz kilkəsi
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
Sinifüstü:Balıqlar
Sinif:Sümüklü balıqlar
Yarımsinif:Şüaüzgəcli balıqlar
Dəstə:Siyənəkkimilər
Fəsilə:Siyənəklər
Cins:Clupeonella
növ: Qaradəniz kilkəsi
Elmi adı
Clupeonella cultriventris (Nordmann, 1840)
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 LC.svgen:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 3.1)
BTTSMB  ???
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı

Qaradəniz kilkəsi[1] (lat. Clupeonella cultriventris) — Siyənəkkimilər (Clupeidae) fəsiləsinə daxil olan sənaye əhəmiyyətli dəniz balığı. Əvvəllər Qaradəniz kilkəsi iki yarımnövə bölünürdü:Xəzər kilkəsi (Clupeonella caspia) və Carqalen kilkəsi (Clupeonella tscharhalensis)[2][3].

Təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Bədəninin uzunluğu 15 sm, çəkisi isə 22 q təşkil edir. Bədəni güclü şəkildə yanlardan sıxılmışdır. Kilkənin yanları boyunca 24-19 (ortalama 27) cərgə pulcuq olur. Başı uzun və enlidir. Bel üzgəcində 14—17 (ortalama 15), anal üzgəcində 17-21 (ortalama 18) şüa olur. Fəqərələrinin sayı 41—43 (ortalama 42), quyruqda 23—26 (ortalama 25) olur. Rəngi boz-yaşıldan, mavi-yaşıla qədər olan çalarlarda olur.

Bologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Kilkələr əsasən 5 sm uzunluğa malik olurlar. 4-5 il yaşama sürmələri məlumdur. Əsasən sürü halında yaşayırlar. Zooplanktonlarla qidalanırlar. Azov dənizində aprel-avqust ayları Taqanroq körfəzimə keçərək kürüləyirlər. Bundan əlavə onlar Qara dənizin Dunay və Dnepr çayılarında kürüləyirlər. Dişi 2,3 - 2,8 min kürü tökür. Kürüləmə 4—5° - 24° С-də və 0 - 10‰ duzluğa malik sularda baş verir. Şirin sularda yaşaya bilir. Erklər ortalama 8 sm, dişilər isə 9 sm uzunluğa sahib olur. Əsasən Şaxəbığcıqlı xərçəngkimilərlə qidalanır. Onlarlada öz növbəsində Siyənək, Qılıncbalıq, NərəScophthalmus maeoticus kimi balılqların yemini təşkil edirlər.

Azov dənizində kürüləmə dönəmi şirin sulara girirlər. Qışda isə dənizin sahildən kənar, sakit sularında olurlar. Mart-aprel aylarında Taqanroq körfəzinə miqrasiyası müşahidə edilir.

Əhəmiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Sənaye əhəmiyyətli balıqdır. Azov dənizində XX əsrin 30-ci illərdən başlanıəlmışdır. Beynəlxalq Təbiətin və Təbii Sərvətlərin Mühafizəsi Birliyi Qaradəniz kilkəsini Mühafizə statusu olan növ olaraq qiymətləndirmişdir[4].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]