Qazaxıstan vilayətləri
Qazaxıstan vilayətləri — Qazaxıstan Respublikasının 17 vilayətinə və 4 respublika tabeli şərhərinə verilən ümumi ad.
Qazaxıstan Respublikası inzibati cəhətdən 17 vilayətə (qaz. облыстар/oblystar, qaz. области) və 4 respublika tabeli şəhərə (qaz. республикалық маңызы бар қала/respublikalyq mañyzy bar qala, rus. город республиканского значения) ayrılır. Vilayətlər özləri də rayonlara (qaz. аудандар/audandar, rus. районы) bölünür.

Siyahı
[redaktə | vikimətni redaktə et]| № | Vilayət | Status | Qazaxca adı | Rusca adı | İnzibati mərkəzi | ISO 3166–2:KZ | Ərazisi (km²) | Əhalisi (2025) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Abay | vilayət | Абай облысы
Abai oblysy |
Абайская область | Semey | KZ-10 | 185,500 | 595,000 |
| 2 | Aqtöbe | vilayət | Ақтөбе облысы
Aqtöbe oblysy |
Актюбинская область | Aqtöbe | KZ-15 | 300,629 | 2,975,000 |
| 3 | Akmola | vilayət | Ақмола облысы
Aqmola oblysy |
Акмолинская область | Kökşetau | KZ-11 | 146,219 | 788,000 |
| 4 | Almatı | vilayət | Алматы облысы
Almaty oblysy |
Алматинская область | Qonayev | KZ-19 | 105,263 | 1,520,000 |
| 5 | Almatı | şəhər(1) | Алматы қаласы
Almaty qalasy |
город Алматы | Almatı | KZ-75 | 683.5 | 2,212,000 |
| 6 | Astana | şəhər(1) | Астана қаласы
Astana qalasy |
город Астана | Astana | KZ-71 | 798.33 | 1,683,000 |
| 7 | Atırau | vilayət(3) | Атырау облысы
Atyrau oblysy |
Атырауская область | Atırau | KZ-23 | 118,637 | 682,000 |
| 8 | Baykonur | şəhər(2) | Байқоңыр қаласы
Baiqoñyr qalasy |
город Байконур | Baykonur | 54.98 | 77,000 | |
| 9 | Cambul | vilayət | Жамбыл облысы
Jambyl oblysy |
Жамбылская область | Taraz | KZ-31 | 144,264 | 1,301,000 |
| 10 | Çimkənd | şəhər(1) | Шымкент қаласы
Şymkent qalasy |
город Шымкент | Çimkənd | KZ-79 | 1,170 | 1,311,000 |
| 11 | Jetisu | vilayət | Жетісу облысы
Jetısu oblysy |
Жетысуская область | Taldıkorqan | KZ-33 | 118,500 | 699,000 |
| 12 | Karağandı | vilayət | Қарағанды облысы
Qarağandy oblysy |
Карагандинская область | Karağandı | KZ-35 | 239,045 | 1,135,000 |
| 13 | Kostanay | vilayət | Қостанай облысы
Qostanai oblysy |
Костанайская область | Kostanay | KZ-39 | 196,001 | 836,000 |
| 14 | Qərbi Qazaxıstan | vilayət(3) | Батыс Қазақстан облысы
Batys Qazaqstan oblysy |
Западно-Казахстанская область | Oral | KZ-27 | 151,339 | 696,000 |
| 15 | Qızılorda | vilayət | Қызылорда облысы
Qyzylorda oblysy |
Кызылординская область | Qızılorda | KZ-43 | 226,019 | 824,000 |
| 16 | Mangistau | vilayət | Маңғыстау облысы
Mañğystau oblysy |
Мангыстауская область | Aktau | KZ-47 | 165,842 | 792,000 |
| 17 | Pavlodar | vilayət | Павлодар облысы
Pavlodar oblysy |
Павлодарская область | Pavlodar | KZ-55 | 124,755 | 757,000 |
| 18 | Şərqi Qazaxıstan | vilayət | Шығыс Қазақстан облысы
Şyğys Qazaqstan oblysy |
Восточно-Казахстанская область | Öskemen | KZ-63 | 97,800 | 724,000 |
| 19 | Şimali Qazaxıstan | vilayət | Солтүстік Қазақстан облысы
Soltüstık Qazaqstan oblysy |
Северо-Казахстанская область | Petropavlovsk | KZ-59 | 97,993 | 555,000 |
| 20 | Türküstan | vilayət | Түркістан облысы
Türkıstan oblysy |
Туркестанская область | Türküstan | KZ-61 | 116,280 | 2,155,000 |
| 21 | Ulıtau | vilayət | Ұлытау облысы
Ūlytau oblysy |
Улытауская область | Jezqazğan | KZ-62 | 188,936 | 222,000 |
Qeydlər:
- (1) Almatı, Astana və Çimkənd "Dövlət əhəmiyyətli şəhər" statusuna sahibdirlər və heç bir vilayətə aid deyillər.
- (2) Baykonur şəhərinin xüsusi stausu vardır, çünki Rusiya Baykonur Kosmodromunu 2050-ci ilə qədər icarəyə götürmüşdür.
- (3) Qərbi Qazaxıstan və Atirau vilayətləri qismən Şərqi Avropa yerləşir.
Demoqrafiya
[redaktə | vikimətni redaktə et]| vilayət | Paytaxt | Sahə (km.²) | Əhali (2009) |
ISO 3166–2 kodu |
|---|---|---|---|---|
| Akmola | Kokşetau | 146,219 | 731,133 | KZ-AKM |
| Aktobe | Aktobe | 300,629 | 786,209 | KZ-AKT |
| Almatı(1) | Almatı | 319 | 1,450,095 | KZ-ALA |
| Almatı | Taldıkorqan | 223,924 | 1,909,189 | KZ-ALM |
| Astana(1) | Astana | 710 | 734,014 | KZ-AST |
| Atirau | Atirau | 118,631 | 542,937 | KZ-ATY |
| Baykonur(2) | Baykonur | 57 | 70,000 | KZ-BAY* |
| Şərqi Qazaxıstan | Oskemen | 283,226 | 1,394,963 | KZ-VOS |
| Cambul | Taraz | 144,264 | 1,055,942 | KZ-ZHA |
| Karağandı | Karağandı | 427,982 | 1,357,943 | KZ-KAR |
| Kostanay | Kostanay | 196,001 | 879,523 | KZ-KUS |
| Qızılorda | Qızılorda | 226,019 | 712,915 | KZ-KZY |
| Manqistau | Aktau | 165,642 | 545,975 | KZ-MAN |
| Şimali Qazaxıstan | Petropavl | 97,993 | 583,561 | KZ-SEV |
| Pavlodar | Pavlodar | 124,800 | 746,829 | KZ-PAV |
| Cənubi Qazaxıstan | Şimkənd | 117,249 | 2,622,125 | KZ-YUZ |
| Qərbi Qazaxıstan | Oral | 151,339 | 612,516 | KZ-ZAP |
* Baykonur 2050-ci ilə qədər Rusiyaya icarəyə verilib.