Qney Pompey

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qney Pompey
lat. Gnaeus Pompeius Magnus
Pompejus modified.png

Doğum tarixi 1 sentyabr e.ə. 106 və ya 30 sentyabr e.ə. 106(-106-09-30)[1]
Doğum yeri Piçen[d][2][3][4]
Vəfat tarixi 1 sentyabr e.ə. 48
Vəfat yeri Pelusi[d], Port-Səid, Misir
Atası Qney Pompey Strabon[d]
Həyat yoldaşı Muçiya Terçiya[d], Yuliya[d][5], Korneliya Metella[d]Emiliya Skavra[d]
Uşaqları Qney Pompey Maqn (kiçik)[d][6][1][7], Sekst Pompey Maqn[d][6][8], Pompeya Maqna[d]Pompeyi/Pompeya[d]
Commons-logo.svg Qney Pompey Vikianbarda

Qney Pompey (tam adı: Qney Pompey Maqn, lat. Gnaeus Pompeius Magnus, tələffüzü: [ˈgnae̯.ʊs pɔmˈpɛj.jʊs ˈmaŋ.nʊs]), Böyük Pompey (lat. Gnaeus Pompeius Magnus) və ya sadəcə Pompey (lat. Pompeius, tələffüzü: /ˈpɒmpiː/; 1 sentyabr e.ə. 106 və ya 30 sentyabr e.ə. 106(-106-09-30)[1], Piçen[d][2][3][4]1 sentyabr e.ə. 48, Pelusi[d], Port-Səid, Misir) — Roma siyasi və hərbi xadimi, e.ə. 70-ci, 55-ci və 52-ci illərdə Roma Respublikası konsulu, e.ə. 49–45-ci illərdə gerçəkləşmiş vətəndaş müharibəsində senata ləyaqətli olan qüvvələrin komandiri.

E.ə. 83-cü ildə Sulla ilə yaxınlaşmış, ölümündən sonra (e.ə. 78) onun düşmənlərinə qarşı mübarizə aparmışdır. E.ə. 71-ci ildə Spartak üsyanının yatırılmasında iştirak etmiş, e.ə. 70-ci ildə konsul (Krassla birgə) seçilmişdir. E.ə. 66-cı ildə Pont padşahı VI Mitridat əleyhinə müharibədə Roma qoşunlarına başçılıq etmiş və onu məğlubiyyətə uğratmış, e.ə. 66-65-ci illərdə Qafqaz Albaniyasına soxulmuş, lakin oranı tuta bilməmişdi.[9]

E.ə. 60-cı ildə 1-ci triumviratda Sezar və Krassla birgə iştirak etmiş, triumvirat dağıldıqdan sonra (e.ə. 53) optimatlarla yaxınlaşmışdı. E.ə. 48-ci ildə Dirraxiya yaxınlığında Sezarı məğlubiyyətə uğratmış, lakin Farsal yaxınlığında darmadağın edilərək Misirə qaçmış və orada öldürülmüşdür.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 Любкер Ф. Pompeii // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / red. ilə Ф. Ф. Зелинский, Л. А. Георгиевский, М. С. Куторга et al. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — S. 1079–1085.
  2. 2,0 2,1 2,2 http://www.mlahanas.de/Greeks/Bios/Plutarch/Pompey.html
  3. 3,0 3,1 3,2 http://www.historyorb.com/people/pompey-the-great
  4. 4,0 4,1 4,2 http://en.wikisource.org/wiki/Lives_(Dryden_translation)/Pompey
  5. Н. О. Юлия // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1904. — T. XLI. — S. 370.
  6. 6,0 6,1 Помпей // Военная энциклопедияСПб.: Иван Дмитриевич Сытин, 1915. — T. 18. — S. 576.
  7. Помпей // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1898. — T. XXIVа. — S. 511–512.
  8. Н. О. Помпей // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1898. — T. XXIVа. — S. 512.
  9. Fəxrəddin Məmmədov, "Azərbaycan tarixi" (izahlı xronologiya), Bakı: "Elm və təhsil", 2010. səh.31