Rvarud

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kənd
Rvarud
A-Lerik.PNG
Lerik rayonu
Rvarud.jpg
Rvarud kəndindən görünüş
Ölkə Azərbaycan
Rayon Lerik rayonu
Koordinatlar 38°41′43″N 48°29′31″E / 38.69528°N 48.49194°E / 38.69528; 48.49194Koordinatlar: 38°41′43″N 48°29′31″E / 38.69528°N 48.49194°E / 38.69528; 48.49194
Əhalisi 895 nəfər (2009)
Saat qurşağı UTC+04:00
Rvarud is located in Azerbaijan
Rvarud

RvarudAzərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənddir.[1]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi 895 nəfərdir. [2] Kəndin tarixi ilə bağlı kompleks tədqiqat işi aparılmamışdır. Faktiki arxeoloji materiallara əsaslanıb demək olar ki, kənd ərazisində insanlar qədim dövrdən məskunlaşmağa başlamışlar. Belə ki, kəndin ərazisindəki "Şahzadə Əbülqasim" türbəsinin yuxarısından keçən yol düzəldilərkən Tunc dövrünə aid balta, nizə, nizə ucluqları, ox və qədim insanların məişəti ilə bağlı digər maddi mədəniyyət nümunləri tapılmışdır. Dini mənsübiyyətinə görə müsəlmandırlar. Ənənəvi məşğuliyyətləri əkinçilik, maldarlıq ve ariciliqdir.


Toponimiyası[redaktə | əsas redaktə]

Eyniadlı çayın sahilində, Peştəsər silsiləsinin ətəyində yerləşən bu kənd sahilində yerləşdiyi çayın adını daşıyır.[3] Rvarud sözunun etimoloji mənası haqda müxtəlif mənbələrdə çoxlu versiyalar vardır. Onlardan bəziləri aşağıdakılardır: Kənd 4 tərəfdən hündür dağlarla əhatə olunmuşdur. Bu dağlar bir-biri ilə üz-üzə olduğu üçün kəndin adı talışca "Rubəru" (üzbəüz) sözündən əmələ gələ bilər. Ehtimal edirlər ki, "rubəru" sözu müxtəlif mərhələlərdən sonra dəyişilərək öz əvvəlki formasını itirərək, müasir dövrdə işlənən rvaru (Rvarud) şəklinə düşmüşdur. Kənd ərazisində yaşamış qədim insanlardan gələn rəvayətə görə, kəndə az yağıntı düşdüyu üçün az yağıntılı olduğu üçün qədimdə bu kənd talışca "Nıvoru" (az yağıntılı çay) adlandırılmışdır. Budaq Budaqov və N.G.Məmmədovun müəllifi olduqları "Azərbaycanın Lənkəran regionu toponimlərinin izahlı lüğəti"ndə "Rvarud" sözünün Lerik rayonundakı Rovərud çayının adından yarandığı qeyd edilir. "Ro" talış dilində "yol" və "kənar", "rud" isə "çay" mənasını verir. Beləliklə, kəndin adı "Yol kənarı çay" şəklində izah edilir.[4] Rvaru toponimi belə də izah edirlər: “Rvaru toponimi həddindən artıq bəsit və şəffaf bir toponimdir.Rvaru toponimini, Ruvəru- yəni qabaq-qənşər, üzbəüz, Rovəru-dərədə olan çay və bu kimi başqa fikirlərlə izah edənlər var.Bizim fikirmizcə isə Rvəru, Ruviəru sözundəndir ki, tam şaffaflığı ilə fəryad edib bizi səsləyir.Biz isə öz növbəmizdə gah dağın kəlləsinə çıxırıq gah da slavyanların söz ehtiyatlarına əl atırıq.Bu toponimdə RUBİƏ sözu türk dilində tərcümdə qeyb olmuş, gözdən itmiş mənasını Ə birləşdirici şəkilçi , RU isə artıq hamıya məlum olan çay mənasını verir.Rvaru-yəni qeyb olmuş ya qeybə çəkilmiş çay.Kəndin relyefinə baxanda bu qabarıq şəkildə görunur.Kəndin tən ortasında axan çay ola bilsin qədimdə çox güclu axmışdır.İndi görunduyu kimi bu çay sanki qeybə çəkilmişdir ki, talışlar bu yerə RIVİƏRU adını qoymuşlar.Soruşan olar bəs nəyə görə Ruviəru yox Rvaru deyirik bu toponimə? Məncə bu sualı vermək lüzumsuzdur ki, şifahi dilin hərf tullama və ixtisar etmə qanunları burada öz işini görmuşdur”.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Rvarud kəndi Lerik rayonun mərkəzindən 18 km olan məsafədə yerləşir. Kənd özünun qədim tarixi ilə tanınır. Veri, Çayrud, Tikəband, Anzolu, Andurma kəndləri ilə həmsərhəddir. Rvarudun iqlimi qışda soyuq, yayda mulayim olur.

Rvarud kəndi 5 məhəlləyə bōlünür:

  1. Cangiyəkujə–(Mir Cahangir ocağının böyür-başında yaşayanlar)
  2. Zəyrəkujə–(Zəyr,Zahir nəslin ulu babasının adıdır və məhəllə elə adlanıb)
  3. Təxiyəkujə–(Mirtağı babanın nəsil-nəcabətinin yaşadıqları oba)
  4. Pekujə–(Yuxarı məhəllə,yuxarı oba)
  5. Jikujə–(Aşağı məhəllə,aşağı oba)

Bu obalar sanki bir zəncirin halqalarıdır,bir-biriylə bağlıdırlar.Ortada ilk növbədə qohumluq əlaqələri və dədə-babadan qalma adət-ənənəyə əsasən hamı bir-birinin hörmətini saxlayır.Rvarud - Seyid-Peyğəmbər ocağı adlanır,burda tarixən ağsaqqal,ağbirçək sözü yeriyib.Böyükləri,başbilənləri həmişə yuxarı başa keçiriblər.Yaşca böyük qapıdan içəri daxil olan kimi vəzifəsindən,tutduğu mövqeyindən asılı olmayaraq ,yaşca kiçiklər ayağa durublar,ehtiramla yer göstəriblər.Bu ənənə həmişə yaşayır.Ədəb-ərkan,mərifət,əxlaq isə sonrakı nəsillərə ötürülüb.

Rvarud əsasən dağlıq və qismən düzənlik relyefə malikdir. Kəndin ortasından onu iki hissəyə bölən Rvarud çayı axır. Ərazisində Biləband, Cəngəsə, Hıryəsə, Səhal adlı təpə və dağlar mövcuddur. Həmçinin, kəndin ərazisində 4 süni göl mövcuddur. Bu göllərin suyu əkinlərin suvarılmasında istifadə olunur. Kəndin ərazisində şirin su mənbələri olan təbii bulaqlar mövcuddur.

Görkəmli şəxsiyyətləri və ziyalıları[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin görkəmli şəxsiyyətləri sırasında aşağıdakıları qeyd etmək olar:

  1. Kərbəlayi İskəndər-nüfuzlu el ağsaqqalı.
  2. Mirmənsim Muradov-nüfuzlu el ağsaqqalı.
  3. Məhərrəm Rzayev - Kəndin ilk ali təhsilli hüquqşünası, məhkəmə hakimi.
  4. Hacı Şamil İsgəndərov - el ağsaqqalı, nüfüzlu şəxsiyyət, ensiklopedik bilik sahibi.
  5. Əyyub İsgəndərəov — kənd təsərrüfatı elmləri doktoru, professor, xeyriyyəçi. Onun haqqında AzTv-də iki film çəkilib: "İnsan və zaman- Əyyub İsgəndərov" və El adamı. Əyyub İsgəndərov (film, 2009);
  6. Xeyrulla İskəndərov - tanınmış memar, xeyriyyəçi, el məhəbbəti qazanmış ziyalı, Yol tikinti idarəsinin rəhbəri.
  7. Mirəhməd İskəndərov - pedaqoq, ağsaqqal ziyalı, Məktəb direktorunun müavini.
  8. Vəli İskəndərov - el ağsaqqalı.
  9. Rövşən İskəndərov- "Azərbaycan" Elmi İstehsalat Birliyinin baş direktoru, xeyriyyəçi.
  10. Məzahir Ağazadə– Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin sabiq idarə rəisi, Maliyyə Nazirinin sabiq müşaviri.
  11. İsgəndərov Elşad- İş adam, xeyriyyəçi.
  12. Elman İskəndərov-Texnika üzrə fəlsəfə doktoru. ADNSU-nun dosenti, "İlin Vətənpərvər tədqiqatçı alimi" mükafatının və qızıl medalının laureatı
  13. Eldar İsgəndərzadə — ssenari müəllifi, şair-dramaturq.İctimai TV-nin deportament rəhbərinin müavini.
  14. Əlikram Ağayev– "Azərtünelmetrotikinti" ASC-nin sabiq vitse-prezidenti, xeyriyyəçi.
  15. Arif İskəndərov– veteran pedaqoq, ağsaqqal.
  16. Barat Abbasov– veteran pedaqoq, 50 ildən çox bir müddətdə Rvarud kənd məktəbinin direktoru olub.
  17. Mürüvvət Abbasov– kimya elmləri namizədi, AMEA-nın baş elmi işçisi.
  18. Arzuman Muradlı - iqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru, politoloq, iqtisadçı ekspert.
  19. Səxavət Hacıyev - Rvarud şəhidi (Qarabağ müharibəsində şəhid olmuşdur).
  20. Etiqat Hacıyev - Rvarud şəhidi (Qarabağ müharibəsində şəhid olmuşdur).
  21. Faiq Abbasov– İqtisad elmləri namizədi, iqtisadçı.
  22. Azad Salayev- Tanınmış iqtisadçı, xeyriyyəçi.
  23. Fəxrəddin Salayev- Sabiq polis işçisi, rəis müavini.
  24. Zöhrab SalayevLerik Rayon Təhsil Söbəsinin Müdüru “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub.
  25. Hacı Adil Qubadov-Tibb üzrə fəlsəfə doktoru,Ümumrusiya Ozonoterapevtler Cəmiyyətinin üzvü.
  26. Ağacəfər Həsənli- tanınmış şair.
  27. Əbdülağa Qurbanov-ADNA-nın dosenti, ARDNŞ-nin Neftqazelmitədqiqat institutunun böyük elmi işçisi,texnika üzrə fəlsəfə doktoru
  28. Hacı Ağabəy Vəliyev- Əməkdar müəllim
  29. Nurəli Talıbov - İş adamı.
  30. Hacıbəy Vəliyev (1948-1997)-Polis işçisi.
  31. Bəxtiyar Vəliyev-Sabiq polis işçisi.
  32. Mirzəbəy Vəliyev-Təqaudçu müəllim.
  33. Ramil Ağazadə– XİN-nin əməkdaşı, diplomat.
  34. Namiq Ağayev Ataxan oğlu– İqtisadçı, Hesablama Palatasının əməkdaşı.
  35. Mais Ağayev– Telejurnalist, BNA-nın İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəhbəri.
  36. Şəhriyar Ağayev– XİN-nin əməkdaşı, diplomat.
  37. Samir Ağayev– XİN-nin əməkdaşı, diplomat.
  38. Vasif Rzayev-şirkət rəhbəri, hüquqşünas.
  39. Əzizaga İsgəndərov - Lənkəran Baytarliq İdarəsinin rəisi.
  40. Müştəba Dədəcənov - Həkim Onkoloq. Ziyali

Rvarud kəndi eyni zamanda üzunömurlulər kəndi kimi də tanınır. Kəndin 60-dan çox sakini II Dünya Müharibəsinin iştirakçısı olmuşdur. Həmçinin, Qarabağ müharibəsində kənd 3 şəhid vermişdir.

  • Hacıyev Səxavət Əbi oğlu (1966-1993)
  • Hacıyev Etiqad Balaxan oğlu (1974-1993)
  • Həsənov Mübariz Ağakişi oğlu

II dünya müharibəsi iştirakçıları[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ağaməmməd Rzayev Həsən oğlu (1917-2005)
  2. Balakişi Ağayev
  3. Şamil Talıbov (şəhid)
  4. Əliəkbər Talıbov (şəhid)
  5. Xosrov Talıbov (1908-1984)
  6. Dumanov (Vəliyev) Balabəy Rəhman oğlu (İtkin düşüb)
  7. Qurbanov Mirbaba (şəhid)
  8. Qurbanov Əbisəlam (şəhid
  9. Əskərov Mirbaba Qurbanəli oğlu (şəhid)
  10. Əskərov Əbisəlam Qurbanəli oğlu (şəhid)
  11. Rəcəbov Kazım Əlibala oğlu (şəhid)
  12. Rəcəbov Fazil Əlibala oğlu (şəhid)
  13. Muradov Yadulla Mirzəli oğlu (şəhid)
  14. Babayev Ağababa Məmi oğlu (iştrakçı)
  15. İskəndərov Şamil Mirmənsim oğlu (iştrakçı)
  16. Hacıyev Mirsəyyad Musa oğlu (iştrakçı) 
  17. Dədəcanov Mahmud Bəhmən (iştrakçı)
  18. Ağayev Baba Heydər oğlu (şəhid)
  19. Hacıyev Seyad Mustafa oğlu (şəhid)
  20. Yüzbaşıyev Hidayət Rza oğlu (şəhid)
  21. Yüzbaşıyev İsaq Baba oğlu (şəhid)
  22. Salayev Əmir (şəhid)
  23. Əsgərov Mahmud Cəbi oğlu (şəhid)
  24. Əsgərov Gülağa Cəbi oğlu (şəhid)
  25. Əsgərov Əzizxan Cəbi oğlu (iştrakçı)
  26. İmanov Məmməd Qələm oğlu (iştrakçı)
  27. Babayev Müzəffər Baba oğlu (iştrakçı)
  28. İbrahimov Qasım Cənnət oğlu (şəhid)
  29. Səfərov Həsənəli Həsən oğlu (şəhid)
  30. Salayev Lazım Abdulla oğlu (iştrakçı)
  31. Salayev İsrafil (iştrakçı)
  32. Salayev Höccət Qara oglu (şəhid )
  33. Abbasov Balağa Baxış oğlu (iştrakçı)
  34. Həsənov Məmməd Vahab oğlu (şəhid)
  35. Əzimov Ələmqulu İrac oğlu (iştrakçı)
  36. Həsənov Həsənəli Əbdulhəsən oğlu (şəhid)
  37. Salayev Hüseyn Ismayıl oğlu (iştrakçı)
  38. İbrahimov Qubad Səfər oğlu (şəhid)
  39. İmanov Hətəm (şəhid)
  40. Rzayev Aliəskər Aliməmməd oğlu (1908-?) (İtkin düşüb)
  41. Abbasov Siyab Alxas oğlu (şəhid)
  42. Abbasov Razi Alxas oğlu (iştrakçı)
  43. Babayev Mehrəli Gənci oğlu (şəhid)
  44. Babayev Haci Gənci oğlu (şəhid)
  45. Həsənov Mülə Əbulhəsən oğlu (şəhid)
  46. Həsənov Həzi (şəhid)
  47. Rzayev Ağacan Teymur oğlu (şəhid)
  48. Cənnətov Xanhüseyin İbrahim oğlu (iştrakçı)
  49. Abbasov Mirməmməd Baxış oğlu
  50. Abbasov Nurməmməd Baxış oğlu
  51. Kişiyev Şəfi Əbülfət oğlu (şəhid)
  52. Babayev Mehrəli Gənci oğlu (şəhid)
  53. Babayev Haci Gənci oğlu (şəhid)
  54. Vəliyev Fazil Duni oğlu (İtkin düşüb)

Kəndin sərhədləri[redaktə | əsas redaktə]

Rvarud kəndi qonşu Çayrud kəndi tərəfindən Lildiqo deyilən yerlə sərhəddir. Şərqdən kəndi dəniz səviyyəsindən 1810 m yüksəklikdə yerləşən Cangəsə dağı əhatə edir. Kənd cənub-şərqdən Veri kəndi ilə həmsərhəddir. Kənd qərbdən Anzolu-Təngəbin kəndləri ilə sərhəddir. Kəndin şimalında "Hıriyəsə" dağı yerləşir. Kəndin cənub-qərbində isə Kırdiquri adlı bir sahə vardır. "Kırdiquri" azərbaycanca "Kürdün goru, qəbri" deməkdir.

Bu sahənin belə adlanması ilə bağlı rəvayət mövcuddur. Bu rəvayətlə əlaqədər olaraq keçmişdən qalan və yalnız Rvarud kəndində qeyd edilən bir adət mövcuddur. Bu adət "Kırdi zoə şəv" (yəni, kürd oğlunun gecəsi) adlanır. Həmin gecə kənddə təntənə ilə qeyd edilir. Hər evdə şam yeməyi zamanı ən yaxşı xörəklər bişirilir.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Rvarud kəndi özünun şəxsiyyətləri ilə və qədim keşmişi ilə tanınmışdır. Rvarud kəndində olan orta məktəb, mədəniyyət evi, kitabxana, klub və digər mədəni ocaqlar əhalinin mədəni səviyyənin yüksəldilməsində əvəzedilməz rolu olmuşdur.

Rvaruddən çıxan neçə-neçə alim, həkim, şair, pedaqoq, mədəniyyət xadimləri və hüquq sahəsində çalışan şəxsiyyətləri ilə tanınmışdır. Rvarud Kənd tam orta məktəbinin yetirdiyi məzunlarin Kəndin dirçəldilməsində görduyu işlər həqiqətən ölçuyə gəlməzdir.

Şəhid Səxavət Hacıyev adına Rvarud kənd tam orta məktəbinin binası 1951-ci ildə 7 illik məktəb üçün tikilmişdir. Sonralar 8 illik, indi isə tam orta məktəb kimi fəaliyyət göstərir. Kəndin görkəmli şəxsiyyəti və ziyalısı olan əksər insanlar bu məktəbin yetirmələridir.

Dini-mədəni abidələri[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə bir neçə pir vardır:

Yerli əhali bu ocağa bir inanc yeri kimi pənah gətirir. Ocağın içərisində qəbir var. Camaat buraya nəzir gətirir, qurbanlar kəsirlər.

Seyid Paşa türbəsi, buna "Astədoji tıbə" də deyilir. "Astədoji tıbə" talışca "astə" - sümük, "doj" - ağrı, "tıbə" - pir, yəni "Sümük ağrısı piri" deməkdir. Bədənində, xüsüsən də sümüklərində böyük ağrı olan xəstələr buraya pənah gətirir. Seyid Paşa Seyid(Mir)Cahangirin nəvəsidir.Rvarudə olan bir cox patronomiyanın ulu əcdadıdır.Asta doji tıbə anlamı isə Seyid Paşadan daha qədimdir.Astə doj tıbə strukturlu ocaqlar yəhuddilərdə daha çox yayılsada iran dilli xalqlardada var.Maraqlı olsada qədim ivrit dilində sumukləri və ayaqları müalicə usuluna Rovaro deyirlər.Xalq anlamında. Seyid Paşa ocağının ən qədim variantını(yəni yerli dildə səslənən)formasını 19-20 ci əsr talış folklorçusu Teymur bəy Bayraməlibəyov bildirmişdir.O bunu qeyd edir ki,Rvarudlular və ətraf kəndlər bu ocağa Səyd Poşə deyirlər.Sonra qeyd edir ki,Zuvandın bəzi kəndləri bu ocağı Seyid Po adlandırırlar və orada ayaq agrilarının eləcə də sümük ağrılarını müalicə edən bir enerji var. Rvarudlular və ətraf kəndlər bu ocağa Səyd Poşə deyirlər. Sonra qeyd edir ki, Zuvandın bəzi kəndləri bu ocağı Seyid Po adlandırırlar \\\ Səyd Poşə - Səynə Po şə - Sayin Paşa (türk.) - Baş (əsas) Piyada (gedilən yol) - Qlavnıü Peşiy (Poroxod) (rus.).

...Səyd(ə) = Sayd(a) = Baş; Başda (olan); Başçı = Şayın (Sаyin; Səyin) = Qlava; Qlavar… … Qədim Slavyan, Qədim Qerman və bir çox qədim Avropa, qədim və müassir Asiya xalqlarının dillərində Sayd və Seyd kimi səslənən titullar mövcud olmuşdur... Müassir Avropanın bəzi yerlərində indi də “Seyd” adında toponimlər qalmaqdadır. Seyd = Səyd (ə-e )... Səyd Poşə (Səydə Po şə) coğrafi adının həmin yerə verilməsinin bir səbəbi də, qədimdə həmin yerin bəzi özünəməxsüs xassələrinə görə, mühüm üzaq yolun üzərində, əlverişli istirahət (dayanacaq) yeri kimi seçilməsi ilə baqlı ola bilər... Odur ki, düzgün nəticə çıxarmaq üçün, həmin ərazinin coğrafiyası və tarixi barədə əlavə məlumatlara ehtiyac var.... daha qədim olan Astədoji ocağında Səyd Poşənin qəbri var və məhz buna görə, sonralar həmin Pirə (Pir - müqəddəsliyi bildirən, çox qədim və ümumi termin) Astədoji tıbə deyilib. Bununla yanaşı, son zamanlar həmin Pirin daha çox Səydə Poşə adı ilə tanınması, İslam inancına gorə məntiqi və təbiidir. Əqər, İslam dinindən qabağkı dövrlərdə həmin məkan öz coğrafi mövqeyi və ola bilsin, xüsusi təbii keyfiyyətinə dörə hər hansı bir əhəmiyyət kəsb edirdisə, Səyd Poşənin orada dəfnindən sonra, həmin ocağ əsil mömünlər üçün həqiqətən şəfa mənbəyinə çevrilməsi də təbiidir... Asta doji tıbə anlamı isə Seyid Paşadan daha qədimdir. Astə doj tıbə strukturlu ocaqlar yəhuddilərdə daha çox yayılsada iran dilli xalqlardada var. Maraqlı olsada qədim ivrit dilində sumukləri və ayaqları müalicə usuluna Rovaro deyirlər. Xalq anlamında. /// Rovaro yaxud Povaro? Hər ikisi qədim termindir. Birinci halda RO = “doROqa” iki dəfə təkrar olunur. Bunun da məxsusi mənası ola bilər. Lakin, bu variant sonrakı təhrifin nəticəsi də ola bilər. Dəqiqləşdirməyə və bu termin barədə əlavə məlumatlara ehtiyac var...

İkinci – “Povaro” termininin, qədim ivrit dilində, sumuklərin və ayaqların müalicə usulunun adı kimi işlənməsində daha çox “şanslı” olması da mümkündür... ... Məlum olduğu kimi, qədim Yəhudilər ən çox köç etmiş qövmlərdən biri kimi tanınır. ... Povə(səno) = ayaqyalın yerimək + ro (yol, uzaq yol...)... => Povəro => Povaro... ... Po + şe = Poşe(l) (rus.) = P(yada) getdi... Misalların sayını uzatmaq da olar... => => => ... Həmin terminlərin yarandığı tarixi dövrdən daha qədimdə vahid dilin mövcudluğu...

...Beləlirlə, qədim ivrit dilində, sumuklərin və ayaqların müalicə usulunun adı, əslində bu müalicənin məqsədi olan - Povəro = Piyada irəli (qabağa) (rahat) yol (etmək) anlamı kimi adlanmışdı.

Şahzadə Əbülqasim XVI əsrdə "ariflərin sultanı, türbəti müqəddəs, taliblərin ən seçilmişi" adlandırılan və Seyid Babagil adı ilə tanınan Nizaməddin Əmirə Şahsevər Gilanı Kəskərinin sərkərdəsi, qoşunbaşısı olmuşdur. Seyid Baba Gilani (Babagil) vəfat edəndən sonra yerini və qoşununa başçılığı Şahzadə Əbülqasimə vəsiyyət edir. Şahzadə Əbülqasim bir müddət sonra "seyidlər ocağı" kimi tanınan Rvaruda gəlmiş, burada yaşamış, hörmət qazanmış və müqəddəs bir şəxs kimi dünyasını dəyişmişdir. O vaxtdan onun qəbri müqəddəs bir ziyarətgah kimi məşhurlaşmışdır. Türbə Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən qeydiyyata alınaraq dini turizm marşutuna daxil edilmişdir.

Bu pir kəndin ortasında yerləşir və son illərdə məşhurlaşmışdır. Onun ancaq olduğu yer məlumdur. Rəvayətdən gələn məlumatdan aydın olur ki, keçmişdə həmin pirin yerləşdiyi yerdə cümə axşamları çıraq yandırılarmış.

“Seyid Vəliağa” türbəsi - Seyyid Vəliağa Mirqəni oğlu (1893-1973) XX əsrdə yaşamışdır. Böyuk kəramət sahibi olmuşdur. Rvarudda və ətraf kəndlərdə kəramətli Seyyid kimi tanınıb, hörmət qazanmışdır. Qəbri zaman keçdikcə ziyarətgaha çevrilib. Oğlu Seyyid Əbülağa tərəfindən abidə inşa edilmişdir. 2013-cü ildə yenidənqurma işləri aparılmış, abidəyə yeni görkəm verilmişdir. Son illərdə Rvarudda dini-turizm inkişaf etməkdədir. Qeyd olunan ziyarətgahlarda təkcə yaxın ərazilərdən deyil, paytaxtdan, ətraf rayonlardan və xaricdən gələn ziyarətçilərlə rastlaşmaq olar. Seyyid Vəliağa(1901-1973) ibn Mir Qəni ibn Fətulla ibn Əsədulla ibn Məmmədəli ibn Seyidi ibn ...... Seyid Cahangir ibn Mir Şükürülla ibn Seyid İsmayıl ibn Seyid Suleyman (Meşkin-Fəxrəbad kəndi)Səfəvi seyidləri-Musayı Kazım nəsli.

Rvarud kəndində olan Təğiyon tayfası ilə ən yaxın qohumdurlar yəni eyni kökdən ulu baba Məmmədəlidən törəyiblər.Seyyid Vəliağanın babası Fətulla, Təğiyon tayfasının ulu babası Təğinin qardaşı Əsədullanın oğlu olub.Seyyid Vəliağanın atası Mir Qəni Fətulla oğlu Lənkəran qəzasının Zuvand mahalının Veri kənd cəmiyyətinin Rvarud kəndində 1876 ci ildə anadan olmuşdur.Seyyid Vəliağanın babası Fətulla kişi Rvaru kəndinin Dini Məhkəmə uzrə Qazisi olmuşdur.Nəsildən gələn savad Seyyid Vəliağanı Zuvand mahalında seçilməyə vadar edirdi,onun dini və dunyavi təhsili və bilgiləri yuksək idi. Sənədlərə görə 1901 ci ildə anadan olan Seyyid Vəliağa ibn Mir Qəni Fəxrəbadi-Rvarudi alim və kəndin obanın böyuk ağsaqqalı olmuşdur.Onun fəziləti və kəraməti haqqında Lənkəranın eləcə də Lerikin bir cox kəndlərində hekayələr və rəvayətlər mövcuddur.Talış dağlarının seyyidlər ocağı və ya muqəddəs mahalı sayılan Piran-Züyən mahalı və onun sayılıb seçilən kəndi olan Rvaru kəndi belə kəramətli bir alim yetişdirmişdir.

Rvarud Şəhidlər Xiyabanı[redaktə | əsas redaktə]

15 sentyabr 2017-ci il tarixində Rvarud kəndində Qarabağ döyüşlərində həyatını itirən kənd  şəhidlərinin  xatirəsinə ucaldılan abidənin açılış mərasimi olmuşdur.

Şəhidlər Xiyabanı Rvarud
Rvarud Şəhidlər Xiyabanı

Abidə Qarabağ döyüşlərində vuruşan şəhid Hacıyev Səxavət Əbi oğlu,şəhid  Hacıyev Etiqad Balaxan oğlu və Həsənov Mübariz Ağakişi oğlunun eyni zamanda 1941-1945-ci illərdə SSRİ ordusunda vətənin müdafiəsində şəhid və itkin olmuşların əziz xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədi ilə inşa edilmişdi.

Rvarud Dövlət Təbiət Yasaqlığı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Respublikası ərazisində xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri şəbəkəsinin inkişaf etdirilməsi məqsədi ilə, habelə Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi, Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə Komitəsi və Lerik Rayon İcra Hakimiyyəti ilə razılaşdırılmış təqdimatını nəzərə alaraq Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 2 oktyabr 2009-cu il tarixli, 162 nömrəli Qərarına əsasən Rvarud Dövlət Təbiət Yasaqlığı yaradılmışdır.

Yasaqlıq 1333,0 hektar sahədə yerləşir ki, onun da 510,0 hektarı Rvarud, 315,0 hektarı Anzolu, 508,0 hektarı isə Veri kəndinin ərazisində yerləşir.

İnfrastruktur[redaktə | əsas redaktə]

Kəndə Lənkəran rayonundakı Narbağı qaztənzimləyici stansiyasından qaz boruları çəkilmiş və 2012-ci ilin dekabr ayının 22-də ilk dəfə olaraq təbii qaz verilmişdir.[5]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının inzibati - erazi bölgüsü. Məlumat toplusu. Bakı - 2013. 488 səh.
  2. Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınması 2009-cu il. I cild. Bakı - 2010.
  3. ”Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti”. İki cilddə. I cild. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2007, səh. 236.
  4. "Azərbaycanın Lənkəran regionu toponimlərinin izahlı lüğəti". 2007, səh.140
  5. Lerikin beş kəndinə ilk dəfə olaraq təbii qaz verilmişdir. azertag.az, 22.12.2012  (azərb.)

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Rvarud ilə əlaqəli mediafayllar var.