Kəlvəz

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Kənd
KƏLVƏZ
A-Lerik.PNG
Lerik rayonu
Ölkə Azərbaycan
Rayon Lerik rayonu
Koordinatlar 38°37′25″N 48°21′40″E / 38.62361°N 48.36111°E / 38.62361; 48.36111Koordinatlar: 38°37′25″N 48°21′40″E / 38.62361°N 48.36111°E / 38.62361; 48.36111
Əhalisi 271 nəfər (2009)
Saat qurşağı UTC+04:00
Xəritəni aç/bağla
Kəlvəz is located in Azerbaijan
Kəlvəz

KəlvəzAzərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənddir.[1]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi 271 nəfərdir. [2] Lerik rayonun tərkibində olmasına baxmayaraq Kəlvəz kəndinin əhalisi əsasən türk mənşəlidir. Tarixən deportasiyaya uğrayan yerli xalq 1953-cü ildən sonra təkrar Mugandan (Biləsuvar) doğma torpağa qayıtmışdır. Bura Cənubi AzərbaycandanQarabağdan köçmələr də var. Burada Kazımxanlı, Nadirli (Nədirli), Yegənli, Şıxməmmədli, Bayramlı və Nəcəfalılı kimi tayfalardan yaşayır. Danışıq ləhcəsi Ərdəbil ləhcəsi ilə eynidir.

Toponimiyası[redaktə | əsas redaktə]

Kəndin adı XVI əsrə aid "Şeyx Səfi təzkirəsi"ndə Kələvəz kimi qeydə alınmışdır. Yerli əhalinin məlumatına görə yaşayış məntəqəsini güclü, qüvvətli, azman olan Əvəz adlı şəxs saldığı üçün Kələvəz adlandırmışlar.[3] Digər xalq etimologiyasına görə isə "külək" (türk sözü) və "vəzi" (fars sözü) sözləri birləşərək "kəlvəz" formasını əmələ gətirmişdir. Ən dəqiq məlumat isə bu kəndin eyvazli tayfasinin adı ilə bağlıdır. Səfəvilər zamanı eyvazlı tayfası hakimiyyətə yaxın olduğundan çoxlu torpaqları öz əllərinə keçirməyə nail olmuşlar. Nadir şah Əfşar zamanında ustazlı eyvazlı və digər tayfalar sıxışdırılıb Urmiyyəyə tərəf getmişlər. Vaxtilə 1952-cü illərdə Azərbaycanda kütləvi deportasiyalar zamanı buranın da əhalisi aran zonasına sürgün edilmişdir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Kəlvəz kəndi hər tərəfdən dağlarla əhatə olunmuşdur. Demək olar ki,Lerik rayonunun ən yüksək zirvəsinə yaxındır. Buradan baxarkən Cənubi Azərbaycanın ən gözəl zirvələrindən olan Savalan dağı görünür. Belə ki, Savalanın daim qarlı zirvələrinin şaxtalı havası Kəlvəzi ilin əksər vaxtlarında soyuq hava yaşamağa məcbur edir. Ətraf dağlar əsasən vulkanik mənşəlidir. Hətta görünüşünə görə Qala adlandırılan zirvə şaquli kəsiklərdən ibarətdir. İqlimi quraqlıq keçir. Yaz aylarında yağış demək olar ki, yağmır. Baxmayaraq ki, Lerik rayonuna gedən su sistemi mənbəyini Kəlvəz dağlarından götürür, amma Kəlvəz kəndi su cəhətdən "korluq çəkir". Bitki örtüyünə gəldikdə isə burada əsasən çinar, söyüd və başlıca olaraq meyvə ağacları üstünlük təşkil edir. Buraların alması, əriyi, gilası növ müxtəlifliyi ilə seçilir. Dağlar, meşələr canavar, tülkü, çaqqal, həmçinin dovşan, ərəbdovşanı kimi heyvanlarla yanaşı kəklik, qaratoyuq və s. kimi gözəl quşlarla zəngindir. Bu gözəllikləri brokonyerlərdən qorumaq üçün müxtəlif yasaqlıqlar yaradılır. Bu məqsədlə Hirkan Dövlət Təbiət Yasaqlığı yaradılmışdır.

İnfrastrukturu[redaktə | əsas redaktə]

Kəlvəz kəndinin yaşı yüzü keçmiş qədim tarixə malik məktəbi vardır. Məktəb son iki ildə əsaslı təmir olunmuşdur. Bu məktəb Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Fəxrəddin Şahbazovun adını daşıyir.

Məktəbin məzunları:

Kənddə həmçinin kitabxana da fəaliyyət göstərir.


Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Kornədi

Küman

Jindi


İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının inzibati - erazi bölgüsü. Məlumat toplusu. Bakı - 2013. 488 səh.
  2. Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınması 2009-cu il. I cild. Bakı - 2010.
  3. Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. 2 cilddə. Bakı-2007. I cild, səh. 275.