Sınıqkilsə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Sınıqkilsə
Nor Manashid.jpg
40°08′07″ şm. e. 46°05′32″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Rayon Kəlbəcər rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 1.794 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Sınıqkilsə xəritədə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

SınıqkilsəAzərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 1993-cü ilin aprel ayının 2-də erməni işğalçıları tərəfindən işğal olunmuş, bütün yaşayış, sosial və təsərrüfat təyinatlı tikililər tamamilə yandırılmış və dağıdılmış, kənd sakinlərinə məxsus olan on minlərlə baş mal-qara və digər var-dövlət ələ keçirilmişdir. Kəndin peyk vasitəsilə çəkilmiş son dövrünə aid şəkilləri onu göstərir ki, kənddə xeyli sayda erməni ailəsi məskunlaşdırılmişdır və onlar təsərrüfat fəaliyyəti ilə məşğuldur.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kənd dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsini Laçın rayonunun Alxasli kəndindən köçüb gəlmiş ailələr köhnə, uçmuş (sıniq) alban kilsəsi ətrafinda saldiqlarına görə belə adlandırılmışdır.[2]

Kəndin əvvəlki adı Sınıqkilsə olmuşdur ki, bu da kənd ərazisində mövcud olmuş qədim Alban kilsəsinin qalıqları ilə əlaqədardır. Bu qalıqlar Sınıqkilsə kəndinin qədim yaşayış məskənlərindən biri olduğuna dəlalət edir. Qoçdaş yaylağında mövcud olan tarixi yüzillərlə ölçülən qədim qoç heykəlləri sonralar Kəlbəcər rayon Tarix-Diyarşünaslıq muzeyinə aparılmışdır. Bu yaşayış məntəqəsində Tələlər, Çirişli, Batıq, Dərin Çökək, Ayı Qovan, Qara Qaya, Armudluq, Pişik Uçan, Qovuşuq, Lay Taya, Ardıclı Burun, Pir Palıd, Göy Təpə, və s. kimi çoxsaylı türk toponimlərinə rast gəlinir.

Mədəniyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kənddə Nəcəf, Çərkəz, Bimar Əli, Eldar İsayev və s. onlarla şəxs aşıq şerinin müxtəlif janrlarında şerlər yazmış, rayon səviyyəsində tanınmışlar. İşğaldan əvvəl kənddə mədəniyyət evi-klub fəaliyyət göstərirdi.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kənd dəniz səviyyəsindən 1794 m hündürlükdə, Tər-Tər çayının sağ sahilində yerləşir. Kənd rayon mərkəzinə yaxın, olduqca səfalı bir yerdə yerləşir. Kəndin Başkənd, Gölyeri, Sınıqkilsə kimi hissələri vardır. Kəndin ərazisi meşələr, alp və subalp çəmənliklərindən ibarətdir.

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

İşğaldan əvvəl əhalinin sayı 1200 nəfərdən çox olmuşdur. Milli tərkibinə görə əhalisinin 100%-ni azərbaycanlılar təşkil edir.

İqtisadiyyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kənd əhalisin əsasən heyvandarlıqla məşğul olurdu. Sovet dövründə Kəlbəcər rayonunun qabaqcıl kolxozlarından biri kəndin "Stalin" (sonralar "Qələbə" adlandırılan) kolxozu olmuşdur.Kəndin yaxınlığında qiymətli daş karxanaları mövcud olmuşdur. Kəlbəcər rayonunun digər ərazilərində olduğu kimi Sınıqkilsə kəndində də dünya şöhrətli İstisuyun mənbələrinə rast gəlinir. Kəndə yaxın ərazidə kiçik çayı üzərində heyrətamiz dağ şəlaləsi mövcuddur. İşğaldan əvvəl xalçaçılıq kənd sakinlərinin ənənəvi məşğuliyyət sahələrindən olmuşdur. İşğaldan əvvəl kənddə bir tam orta məktəb, bir ibtidai məktəb, çörəkbişirmə sexi, tibb məntəqəsi fəaliyyət göstərirdi.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. http://census.stat-nkr.am/nkr/1-1.pdf.
  2. Sınıqkilsə // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. II cild. Bakı: "Şərq-Qərb". 2007. 304. ISBN 978-9952-34-156-0.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]