Məzmuna keç

Sergey Şoyqu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Sergey Şoyqu
tıva Сергей Күжүгет оглу Шойгу
rus. Серге́й Кужуге́тович Шойгу́
Rusiya Federasiyası Təhlükəsizlik Şurasının katibi
Vəzifədədir
12 may 2024-cüildən
ƏvvəlkiNikolay Patruşev[d]
6 noyabr 2012 12 may 2024
ƏvvəlkiAnatoli Serdyukov
SonrakıAndrey Belousov[d]
Moskva vilayətinin qubernatoru
11 may 2012 6 noyabr 2012
ƏvvəlkiBoris Qromov[d]
SonrakıAndrey Vorobyov[d]
17 aprel 1991 11 may 2012
Əvvəlkivəzifə təsis edilib
SonrakıVladimir Puçkov[d]
1 dekabr 2001 15 aprel 2005
SonrakıBoris Qrızlov[d]
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı Сергей Кужугетович Шойгу
Doğum tarixi 21 may 1955(1955-05-21)[1] (71 yaş)
Doğum yeri
Partiya
Fəaliyyəti siyasətçi, hərbi qulluqçu, iqtisadçı, inşaat mühəndisi[d], nazir
Atası Kujuget Şoyqu
Dini şərqi ortodoks xristianlıq
Hərbi xidmət
Mənsubiyyəti Rusiya
Qoşun növü Rusiya Silahlı Qüvvələri
Döyüşlər
Rütbəsi
Elmi fəaliyyəti
Elmi dərəcəsi
  • iqtisad elmləri namizədi[d]

Təltifləri Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı — 1999
Order "For Merit to the Fatherland", 1st class with swords — 2020 2-ci dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərinə görə" ordeni — 2010 3-cü dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərinə görə" ordeni — 2005 qılınclı "Müqəddəs apostol Andrey Pervozvannı" ordeni — 2014 "Aleksandr Nevski" ordeni — 2014 "Şərəf" ordeni — 2009 "Şəxsi cəsarətə görə" ordeni — 1994 "Azad Rusiyanın müdafiəçisi" medalı — 1993 "1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində qələbənin 60 illiyi" yubiley medalı Q4286990 "Moskvanın 850 illik xatirəsinə" medalı — 1997 "Ümum-Rusiya əhalisinin siyahıyaalınmasında xidmətlərə görə" medalı "Sankt-Peterburqun 300 illik xatirəsinə" medalı — 2003 "Kazanın 1000 illiyi xatirəsinə" medalı Order pro Merito Melitensi "Hərbi əməkdaşlığın gücləndirilməsinə görə" medalı Medal «For diligence in performing engineering tasks» "Müdafiə nazirliyinin 200 illiyi" medalı "Krımın qaytarılmasına görə" medalı "Şöhrət və şərəf" ordeni "Osetiyanın şöhrətinə" medalı Q4286849 1-ci dərəcəli "Dostluq" ordeni "Qırmızı bayraq" ordeni Order of Courage "Serbiya bayrağı" ordeni "Danaker" ordeni "Rusiya Daxili İşlər Nazirliyinin 200 illiyi" medalı Q4287015 Q4286882 "Dank" medalı Tıva Respublikasının Ordeni Q24932811 Q4240311 "Xidmətlərə görə" ordeni Q4286937
Rusiya Federasiyası Prezidentinin təşəkkürnaməsi — 1993 Rusiya Federasiyası Prezidentinin təşəkkürnaməsi — 1996 Rusiya Federasiyası Prezidentinin təşəkkürnaməsi — 1999 Rusiya Federasiyası Prezidentinin təşəkkürnaməsi — 1999 Rusiya Federasiyası Prezidentinin təşəkkürnaməsi — 2005 1-ci dərəcəli "Müqəddəs Sergey Radonejski" ordeni Rusiya Federasiyası Hökumətinin fəxri fərmanı "Dostluq" ordeni
İmzanın şəkli
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Sergey Küjüget oğlu Şoyqu (rusca: Серге́й Кужуге́тович Шойгу́; tuva: Сергей Күжүгет оглу Шойгу; 21 may 1955[1], Çadan, Tuva Muxtar Vilayəti[d]) — rus dövlət və hərb xadimi, Rusiya Federasiyasının müdafiə naziri (2012–2024), ordu generalı (2003), Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı (1999).

Sergey Şoyqu, Rusiya Prezidenti Vladimir PutinBaş Qərargah rəisi Valeri Gerasimov "Mərkəz-2019" hərbi təlimlərində. Orenburq vilayətində Donguz poliqonu. 20 sentyabr 2019-cu il.

Sergey Şoyqu 1955-ci il mayın 21-də Tuva Muxtar Vilayətinin Çadan qəsəbəsində dünyaya gəlib. Atası Tuva türklərindən — Kujuqet Seree oğlu Şoyqudur, anası isə milliyətcə rusdur.[3] Tuva Respublikasının Kızıl şəhərində yerləşən 1 nömrəli məktəbdə təhsil alıb.[4] Şoyqu soyadının da maraqlı tarixçəsi var. "Rusiyanın Səsi" radiosunun məlumatına görə, S. Şoyqunun atası Kuşaget dünyaya gələndə yerli hökumət məmuru onun adı ilə soyadını qarışdıraraq yanlışlıqla Şoyqu yazır və beləcə də qalır.[5]

Maraqlıdır ki, dünyanın ikinci ən böyük ordusunun rəhbərinin hərbi təhsili olmayıb. Sergey Şoyqu 1977-ci ildə Krasnoyarsk Politexnik İnstitutunu inşaat mühəndisliyi üzrə bitirib və Sibirin bir sıra şəhər və qəsəbələrində inşaat mühəndisi kimi çalışıb. 1988-ci ildə Kommunist Partiyasına üzv olub, 1990-cı ildə isə Rusiya Federasiyası Memarlıq və İnşaat Komitəsinin sədr müavini vəzifəsinə təyin olunub.

1994-cü ildə Rusiya Fövqəladə Hallar Nazirliyinə rəhbər təyin olunan Şoyqu bu vəzifədə dayanmadan 18 il çalışıb. Rusiyanın müasir tarixində ən çox vəzifədə qalan nazirdir. 2012-ci ildə bir müddət Moskva vilayətinin qubernatoru təyin olunan Şoyqu elə həmin il Putin tərəfindən müdafiə naziri vəzifəsinə gətirilib.[6][7]

1999-cu ildən hakim Vahid Rusiya Partiyasının üzvü olan Şoyqu Putinə ən yaxın şəxslərdən hesab olunur. Rusiya Federasiyası qəhrəmanı medalına layiq görülmüş S. Şoyqu eyni zamanda beynəlxalq yanğınsöndürənlər və xilasedicilər idman Federasiyasının sədridir.[8] Futbol oynamaq, at sürmək kimi idman növlərinə meyilli olduğu bilinən müdafiə nazirinin Rusiyada ən qiymətli hesab oluan 40 milyon dollar dəyərində qılınc kolleksiyasına sahib olduğu iddia edilir.

Hərbi parad zamanı, 9 may 2014-cü il.

Sergey Şoyqunun adı son illərdə Rusiya ordusunun modernləşdirilməsində müsbət mənada hallansa da, onun haqqında rüşvət və korrupsiya ittihamları da var. Bir qədər əvvəl Rusiya mətbuatı Şoyqunun Müdafiə Nazirliyinin obyektlərinin dəyərindən ucuz qiymətə satılmasında ittiham olunduğunu yazıb. Rusiyanın müdafiə naziri ruscadan başqa, 3 dildə — ingilis, türk və yapon – danışa bilir. Ailəlidir, iki qızı var.

14 aprel 2022-ci ildə Leonid Nevzli, Şoyqunun infarkt keçirdiyi və sağaldıqdan sonra əlil ola bilmə ehtimalı ilə əlaqədar "Tvitter"də paylaşım edib. [9]

  1. 1 2 Sergej Schojgu // Munzinger Personen (alm.).
  2. Deutsche Nationalbibliothek Record #131337076 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
  3. Шойгу Сергей. "Эхо Москвы :: Без дураков: Сергей Шойгу". Эхо Москвы. 30 aprel 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2017.
  4. "Первой школе Кызыла - 95 лет". 22 aprel 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2017.
  5. "Государственный деятель Тувы Кужугет Шойгу похоронен в Москве". 2 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2017.
  6. "Murmansk Governor Out, New Moscow Region Governor In - News". The Moscow Times. 26 avqust 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2017.
  7. "Putin sacks Defense Minister amid embezzlement probe, replaces with ex-Emergencies Minister Shoigu". RT English. 12 sentyabr 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2017.
  8. ""General information about Federation"". 24 aprel 2012 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2017.
  9. "14 апреля 2022. Шойгу выбыл из игры, возможно, он станет инвалидом, если выживет". 24 aprel 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 aprel 2022.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]