Tolstoy-Yurt

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Tolstoy-Yurt

43°26′44″ şm. e. 45°46′44″ ş. u.


Ölkə
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi 366013
Xəritəni göstər/gizlə
Tolstoy-Yurt xəritədə
Tolstoy-Yurt
Tolstoy-Yurt
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Tolstoy-Yurt (çeçen. Девкар-Эвла[3]) kəndi Çeçenistan Respublikasının Qroznı rayonunda yerləşir. Tolstoy-Yurt kənd yaşayış məntəqəsinin inzibati mərkəzidir.[4] [5] Tolstoy-Yurt kəndində, Qroznı bələdiyyəsinin idarəsi yerləşir, mahalın inzibati mərkəzi Qroznı şəhəridir.[6]

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Kənd Qroznı şəhərindən 12 km şimal-şərqdə Terski silsiləsinin şimal ətəyində yerləşir. Ən yaxın yaşayış məntəqələri: şimalda Nikolayev kəndi və Naberejnıy kəndi, şimal-şərqdə Vinoqradnoye kəndi, cənub-şərqdə Petropavlovskaya kəndi, cənubda Qoryaçeistoçnenskaya kəndi, cənub-qərbdə Alxan-Çurt kəndi (Qroznı şəhərinin bir hissəsi) ) və şimal-qərbdə - Pravoberejnoye kəndidir.[7]

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

"ЭСБЕ"-yə görə, Tolstoy-Yurt (Köhnə Yurt) kəndi 1705-ci ildə qurulmuşdur. Rusiya imperiyasının bir hissəsi olaraq, Terek bölgəsinin Qroznı şöbəsinə aid idi.[8] 1934-cü il avqustun 1-nə qədər Köhnə Yurt kəndi Nadterek rayonunun tərkibində idi.[9] 1 Avqust 1934-cü ildə Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Çeçen-İnquş Muxtar Vilayətinin Qroznı şəhərində, o cümlədən sərhədləri daxilində yeni bir Qroznı bölgəsi yaratmaq qərarına gəldi. 1944-cü ildən 1958-ci ilə qədər Çeçenlərinİnquşların qovulması və Çeçen-Inquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğvi zamanı kənd Tolstovo adlandırıldı.[10] [11] 1977-ci ildə RSFSR Silahlı Qüvvələri Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə Tolstoy-Yurt kəndi adlandırıldı.[12] Kənd, müsəlman təbliğçisi Dokku (Əbdül-Əziz) Şaptukayevin doğulduğu yer və fəaliyyət göstərdiyi məkan olaraq bilinir.[13] [14]Həmçinin, Tostoy-Yurt kəndi rus siyasətçisi Ruslan Xasbulatovun doğma yeri və Aslan Masxadovun ölüm yeri kimi tanınır. 1990-cı illərdə Çeçen qarşıdurması zamanı Tolstoy-Yurt mediada yayılan məlumatlarda tez-tez xatırlanırdı.[15]

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

2010-cu il Ümumrusiya Əhali siyahıyaalmasına görə Tolstoy-Yurt kəndinin əhali tərkibini 99,48 % çeçenlər, 0,52 % isə digərləri təşkil edir.[16]

Din[redaktə | əsas redaktə]

Rusiyalı politoloq Sergey Kurqinyanın fikrincə, Tolstoy-Yurt qəsəbəsinin ərazisi inanclı çeçenlər arasında nəqşibəndilik təriqəsının yayılması zonasıdır.[17]

Təhsil[redaktə | əsas redaktə]

Tolstoy-Yurt Bələdiyyəsi 1 nömrəli orta məktəb[18]
Tolstoy-Yurt Bələdiyyəsi 2 nömrəli orta məktəb[19]

Məşhur yerli sakinlər[redaktə | əsas redaktə]

Tatayev Vaxa Əhmədoviç (1914-1977) - Çeçen-Inquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının xalq artisti, Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Ali Sovetinin deputatı, Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının mədəniyyət naziri[20]
Umxanov Şarip İsayeviç (1981) - Rus müğənnisi[21]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://www.gks.ru/free_doc/2016/oktmo/tom4_oktmo.rar
  2. GEOnet Names Server — 2018.
  3. Нохчийн маттахь яртийн цӏерш газета "Даймохк" (2015).
  4. Закон Чеченской республики № 12-РЗ от 20.02.09 — Об образовании муниципального образования Грозненский район и муниципальных образований, входящих в его состав, установлении их границ и наделении их соответствующим статусом муниципального района и сельского поселения. Дата обращения 20 декабря 2009.
  5. Толстой-Юртовская сельский округ (сельсовет)* Грозненский район
  6. Контакты на официальном сайте Администрации Грозненского муниципального района Чеченской Республики.)
  7. Карта Чечни
  8. Юрт-Старый//Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона :в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  9. Об образовании нового Грозненского района
  10. Краткая историческая справка об административно-территориальном делении Чечено-Ингушетии
  11. Ведомости Верховного Совета РСФСР № 5 1958
  12. Указ президиума ВС РСФСР от 24.08.1977 г. "О переименовании некоторых населенных пунктов в Чечено-Ингушской АССР" // Ведомости Верховного Совета РСФСР. — 1977. — № 35 (сентябрь).
  13. Докку-шейх из Толстой-Юрта
  14. http://gi.elcos.ru/main.mhtml?Part=11&PubID=54258
  15. Новости NEWSru.com :: Масхадова привезли в Толстой-Юрт уже мертвым, уверены жители села
  16. Том 4 книга 1 "Национальный состав и владение языками, гражданство"; таблица 1 "Национальный состав населения Чечни по городским округам, муниципальным районам, городским населенным пунктам, сельским населенным пунктам с численностью населения 3000 человек и более"
  17. Содержательное единство 1994-2000 - Кургинян Сергей :: Читать онлайн в BooksCafe.Net
  18. МОУЧ СОШ N 1 с. Толстой-Юрт
  19. МОУЧ СОШ N2 с. Толстой-Юрт
  20. Татаев Ваха Ахмедович (1914-1977)
  21. Шарип Умханов, биография, новости, фото