Turan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Turan coğrafiyası narıncı xətt ilə göstərilmişdir (1850). Aral gölünün şərqində "Turan" adı görünür. Əfsanəyə görə Turan indiki Özbəkistan, Qazaxıstan ve Əfqanıstan ve Pakistan'ın şimal bölgələrini əhatələyən coğrafiyaya deyilir. Bu ərazi bu gün Orta Asya termini ilə eyniləşməktədir. Xəritədə Turan adlanan əraziyə daxil olan bölgələrin bir hisəssi: 1. Xarəzm 2. Buxara ile Bəlx 3. Şəhərsəbz (Buxara yaxınlığında) 4. Hisar 5. Kokand 6. Dərvaz 7. Karategin 8. Qunduz 9. Kafiristan 10. Çitral 11. Gilgit 12. İskardu 13. Qazaxıstanın şimal stepləri).

Turan (Farsça: توران), Orta Asya'da tarixi bir ərazidir. Termin İran mənşəlidir.[1]

Turan adına Avesta ve Firdovsinin Şəhnamə əsərində rast gəlmək olur. Tarixi İran-Turan müharibələrində Əfrasiyab Turan imperatoru olaraq nəql edilir. Turan sözü XIX. əsrdən etibaren eynı zamanda ideolojik bir terminə çevrildi.Bu idealogiya Türk tarixində siyasi, hərbi və mədəni sahələrə öz təsirini göstərib. Azərbaycanda Turançılıq idealogiyasının ən məşhur daşıyıcılarından biri Əli bəy Hüseynzadə olub. Həmçinin tanınmış Azərbaycan şairi və repressiya qurbanı Hüseyn Cavid bu ideologiyanın daşıyıcısı olub və təsadüfi deyil ki öz qızına Turan adı verib.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • “Qırğız tarixi. Ensiklоpеdiya” Bişkеk 2003
  • “Mаmlеkеttik til cаnа entsiklоpеdiya bоrbоru”
  • “İ.Аrаbаеv аtındаğı Kırgız mаmlеkеttik Pеdаgоgikаlık univеrsitеti”
  • “Bаşkı rеd. Ü.А.Аsаnоv, cооptuu rеd. А.А. Аsаnkаnоv”
  • “Rеd kеñеş: Ö.C.Оsmоnоv (törаgа) T.N Ömürbеkоv”

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]