Uzundərə (rəqs)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Uzundərə
Танец "Узундара" в исполнении армянки из Ахалцихе.jpg
Tempi Aramla
Mənşəyi Azərbaycan
Audio nümunəsi
Fayl haqqında məlumat
Silk-film.png Xarici video
Silk-film.png Uzundərə, Azərbaycan musiqisi və tarixi

UzundərəAzərbaycanın qədim xalq rəqslərindən biri.

Tarixçə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qarabağda Ağdam ilə Göytəpə arasında bir dərə var. Adına "Uzundərə" deyilir. Deyilənə görə bu rəqs məhz həmin dərəyə həsr olunub. Rəvayətə görə, Uzundərə tərəkəmələrin düşərgəsi olmuş, onlar dağlar qoynundakı yaylaqlara köçərkən, yolüstü burada əylənib rəqs edər, şənlənər və dincələrmişlər.

Uzundərə rəqsinin not yazısı

Başqa bir rəvayətə görə isə gəlin apararkən yol dərənin içərisindən keçirmiş. Yol çoх uzun olduğundan, musiqiçilər gəlini lirik bir musiqi ilə müşayiət edirmişlər. Oğlan evindən olan qadınlar gəlinin önündə oynayıb ona xeyir dua verərmişlər.

O zamandan başlayaraq toylarda həmin musiqiyə oynamaq istədikdə «gəlini o uzun dərənin içindən apardığımız zaman başlanan musiqini çalın» deyilir. Beləliklə də, «Uzundərə» oyun havası yaranır. Bu oyun havası bir qədər Vağzalıya bənzəyir.

Çox incə və lirik bir melodiyadır.

Uzundərə bəstəkar musiqisində[redaktə | mənbəni redaktə et]

Uzundərə rəqsinin musiqisi bəstəkar Üzeyir Hacıbəyov tərəfindən "O olmasın, bu olsun" operettasında Məşədi İbadın "Mən nə qədər qoca olsam da..." mahnısında istifadə edilmişdir. Uzundərəyə həmçinin erməni incəsənət adamları müraciət etmişlər. Məsələn, Aram Xaçaturyanın "Qayane" baletində IV pərdədə [1][2], Lev Atamanovun "İt və pişik" (1955) cizgi filmində.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. История музыки народов СССР. Под ред. Ю. В. Келдыша. Москва: "Сов. композитор", 1972.
  2. Sputnik. "Хореограф: Хачатурян в "Гаянэ" использовал азербайджанские мелодии" (rus). Sputnik.az. 28.04.2016. İstifadə tarixi: 2016-04-29.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]