Vüqar İsmayılov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Vüqar İsmayılov
Vüqar Elman oğlu İsmayılov
Vugar Ismailov.jpg
Doğum tarixi (50 yaş)
Doğum yeri Salyan, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vətəndaşlığı SSRİ SSRİ
Azərbaycan Azərbaycan
Milliyyəti azərbaycanlı
Elm sahəsi riyaziyyat
Elmi dərəcəsi riyaziyyat üzrə elmlər doktoru
İş yerləri Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu
sites.google.com/site/vu…

Vüqar Elman oğlu İsmayılov AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun Funksiyalar nəzəriyyəsi şöbəsinin müdiri, riyaziyyat üzrə elmlər doktoru.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Vüqar Elman oğlu İsmayılov 26 sentyabr 1971-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Salyan şəhərində anadan olmuşdur. 1988-1993 cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsində ali təhsil almışdır. 1995-1998-ci illərdə AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun əyani aspiranturasında təhsilini davam etdirmişdir. 2000-ci ildə "Dəyişənlərinin sayı az olan funksiyaların cəmi ilə yaxınlaşma" adlı namizədlik dissertasiyasını, 2014-cü ildə isə "Qeyd edilmiş istiqamətli ridge funksiyalarla yaxınlaşma" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1997-ci ildən 2013-cü ilə kimi AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun (RMİ) kiçik elmi işçisi, elmi işçisi, böyük elmi işçisi, aparıcı elmi işçisi vəzifələrini icra etmişdir. 2007 və 2008-ci illərdə Texnion - İsrail Texnologiya İnstitutunun riyaziyyat bölməsində "dəvətli alim" (visiting scholar) vəzifəsində çalışmışdır. 2013-cü ildən AMEA RMİ-nin "Funksiyalar nəzəriyyəsi" şöbəsinin müdiridir. AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun elmi şurasının üzvü, həmin institutun nəzdindəki doktorluq dissertasiya şurasının üzvüdür. 2014-cü ildən "Proceedings of the Institute of Mathematics and Mechanics, NAS of Azerbaijan" jurnalının məsul redaktorudur. Bundan əlavə "Azerbaijan Journal of Mathematics", "Transactions of the Institute of Mathematics and Mechanics, NAS of Azerbaijan" jurnallarının redaksiya heyətinin üzvüdür. 2017-ci ildə Vüqar İsmayılov Oksford Universitetinə dəvət almış və həmin universitetdə "C(X) fəzasının cəbrlər cəmi şəklində göstərilişi" mövzusunda mühazirə oxumuşdur.[1][2]

Elmi maraq dairələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Yaxınlaşmalar nəzəriyyəsi
  • Ridge funksiyalar, radial funksiyalar
  • Neyron şəbəkələr nəzəriyyəsi
  • Xətti superpozisiyalarla göstəriliş məsələləri
  • Çoxdəyişənli funksiyaların dəyişənlərinin sayı az olan funksiyalarla approksimasiyası

Əsas elmi nəticələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

• İxtiyarı çoxdəyişənli funksiyanın qeyd olunmuş istiqamətli ridge funksiyaların cəmləri və xətti superpozisiyalar şəklində göstərilə bilməsi üçün zəruri və kafi şərtlər tapılmışdır.

• Ekstremal ridge funksiyaları üçün Çebışev tipli xarakteristik teorem isbat olunmuşdur.

• Ridge funksiyalar cəmləri ilə yaxınlaşma məsələsində yaxınlaşma xətasının dəqiq qiymətinin tapılması və ən yaxşı yaxınlaşdıran funksiyanın qurulması üçün həm kəsilməz, həm də inteqral metrikalarda praktiki cəhətdən əlverişli, asan hesablana bilən düsturlar tapılmışdır.

• Çəki vektorları sonlu sayda istiqamətdən ibarət çoxluqda dəyişən neyron şəbəkələrin kəsilməz funksiyalar fəzasında sıx olması üçün zəruri və kafi şərtlər tapılmışdır.

• Çoxdəyişənli funksiyaların yaxınlaşmalar nəzəriyyəsinin Qolomb teoremi haqqında olan problemi həll edilmişdir.

• Kompakt Hausdorf fəzasında təyin olunmuş kəsilməz funksiyaların xətti superpozisiyalar şəklində göstərilməsi şərti daxilində bütün digər funksiyaların da belə göstərilişə malik olması isbat edilmişdir. Bu nəticə kəsilməz və məhdud funksiyalar üçün əvvəllər isbat olunmuş superpozisiya teoremlərinin kəsilməz olmayan funksiyalar üçün analoqlarının alınmasına gətirib çıxarmışdır. Məsələn, bu nəticədən xüsusi halda, superpozisiyalar haqqında məşhur Kolmoqorov düsturunun kəsilən funksiyalar üçün doğruluğu alınmışdır.

• Ridge funksiyalarla göstərilişin hamarlığı haqqında Braess və Pinkus məsələsi müəyyən vacib hallar üçün həll edilmişdir.

• Gizli laylarda əvvəlcədən qeyd olunmuş sayda neyrona malik neyron şəbəkələrin universal approksimasiya xassəsi isbat edilmişdir.

Elmi nəticələrinə olan istinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Elmi nəticələrinə olan istinadlar 500-dən çox elmi məqalədə öz əksini tapmışdır [3]. Kembric Universitetində nəşr olunmuş "Allan Pinkus, Ridge Functions, Cambridge University Press, 2015, 218 pp." kitabında Vüqar İsmayılovun ridge funksiyalara aid aldığı bir çox teoremlər isbatları ilə birgə geniş işıqlandırılmış və təhlil edilmişdir [4].

Əsərləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

40-dan çox elmi məqalənin müəllifidir.[5] 30-dan çox məqaləsi respublikadan kənarda dərc edilmişdir.[6]

Vüqar İsmayılovun “Ridge functions and applications in neural networks” adlı monoqrafiyası Amerika Riyaziyyat Cəmiyyəti tərəfindən nəşr edilmişdir [7]. Monoqrafiya ridge funksiyalara və onların neyron şəbəkələr nəzəriyyəsindəki tətbiqlərinə həsr olunmuşdur. Ridge funksiyalar elmin müxtəlif sahələrində vacib rol oynayır. Məsələn, onlar xüsusi törəməli diferensial tənlikər nəzəriyyəsində, kompüter tomoqrafiyasında, statistikada geniş istifadə edilir. Ridge funksiyalar həmçinin bir sıra neyron şəbəkə modellərinin əsasını təşkil edir. Monoqrafiyada ridge funksiyaların müxtəlif nəzəri approksimativ xassələri öyrənilir. Kitabda həmçinin ümumiləşmiş ridge funksiyalar tədqiq edilir, onların xətti superpozisiyalarla və Kolmoqorovun superpozisyalar haqqında olan məşhur teoremi ilə əlaqəsi təsvir olunur. Kitabın son hissəsində birqat və ikiqat gizli laylı neyron şəbəkə modelləri müzakirə edilir. Bu hissədə alınmış nəticələr adi və ümumiləşmiş ridge funksiyaların xassələrinə əsaslanır. Baxılan neyron şəbəkə modellərinin universal approksimasiya xassələrinin yeni aspektləri aşkar edilir.

Monoqrafiya funksional analiz, approksimasiya nəzəriyyəsi, həqiqi dəyişənli funksiyalar nəzəriyyəsi sahələrində çalışan mütəxəssislər və PhD tələbələri üçün maraqlı ola bilər. Kitabdan həmçinin neyron şəbəkələr üzrə ixtisaslaşmış tədqiqatçılar və ridge funksiyaların tətbiq olunduğu digər sahələrin mütəxəssisləri istifadə edə bilər.

Kitab haqqında geniş məlumatla Amerika Riyaziyyat Cəmiyyətinin aşağıdakı internet səhifələrində tanış olmaq olar:

https://bookstore.ams.org/surv-263

https://www.ams.org/books/surv/263

https://www.ams.org/books/surv/263/surv263-endmatter.pdf

Əsas elmi məqalələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Nüfuzlu universitetlərdə oxunmuş mühazirələr[redaktə | mənbəni redaktə et]

2017-ci ilin mart ayı - Oksford Universitetində "Represenation of C(X) as a sum of its subalgebras and some applications" mövzusunda məruzə edərkən

Regional və beynəlxalq qrant müsabiqələrində iştirak[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • 1 fevral, 2015 - 1 fevral, 2016 – Çoxdəyişənli funksiyaların ridge funksiyaların cəmləri şəklində göstərilməsi (EİF-2013-9(15)-46/11/1-M-04), Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun 3-cü əsas qrant müsabiqəsi (EİF-2013-9), layihə rəhbəri.
  • 15 oktyabr 2013 - 15 oktyabr 2014 – Ikiqat gizli laya malik neyron şəbəkələrin neft hasilatının optimallaşdırılması məsələlərində rolu, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti Elm Fondunun 2-ci qrant müsabiqəsi (SOCAREF2013), layihə rəhbəri.
  • 1 mart, 2011 - 1 mart, 2012 – Xətti superpozisiyaların yaxınlaşdırma xassələri və neyron şəbəkələrə tətbiqlər (EIF-2010-1(1)-40/07-1), Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun 1-ci əsas qrant müsabiqəsi (EİF-2010-1), layihə rəhbəri.
  • 1 yanvar, 2007 – 1 yanvar, 2009 – Çoxdəyişənli funksiyaların ridge funksiyalarla yaxınlaşması, İNTAS beynəlxalq təşkilatının qrant müsabiqəsi, INTAS Fellowship 2006 (Ref. Nr 06-1000015-6283), layihə rəhbəri.

Erdöş ədədi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Vüqar İsmayılovun Erdöş ədədi 2-dir. Erdöş ədədi 2-ni aşmayan alimlərin siyahısı Amerikanın Oakland Universitetinin səhifəsində qoyulmuşdur və Vüqar İsmayılov bu siyahıya daxildir [8].

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]