Xəbibulla İbrahimov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Xəbibulla İbrahimov
rus. Хабибулла Калимуллович Ибрагимов
başq. Хәбибулла Кәлимулла улы Ибраһимов
Khabibullah Kalimullovich Ibrahimov.png
Sənətçi məlumatları
Doğum tarixi 29 dekabr 1894(1894-12-29)
Doğum yeri Orenburq, Orenburq vilayəti, Rusiya Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 16 aprel 1959 (64 yaşında)
Vəfat yeri Ufa, Başqırd MSSR, SSRİ
Dəfn yeri Ufa müsəlman qəbiristanlığı
Vətəndaşlığı Rusiya Rusiya İmperiyası
SSRİ SSRİ
Mənşə Başqırd
Peşələri Bəstəkar, dramaturq

Üslub Opera
Musiqi aləti Fortepiano
Təhsili
  • Hüseyniyyə[d]

Xəbibulla Kəlimulla oğlu İbrahimov (rus. Хабибулла Калимуллович Ибрагимов, başq. Хәбибулла Кәлимулла улы Ибраһимов, d. 29 dekabr 1894, Orenburq, Orenburq vilayəti, Rusiya İmperiyası — ö. 16 mart 1959, Ufa, Başqırd MSSR, SSRİ) — Başqırd əsilli SSRİ bəstəkarıdramaturqu, musiqili-ictimai xadimi, Başqırdıstan MSSR-ın əməkdar incəsənət artisti (1951), Başqırdıstan MSSR Bəstəkarlar İttifaqının üzvü (1941—1959).[1]

Bioqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Xəbibulla İbrahimov 29 dekabr 1894 tarixində Rusiya İmperiyasının Orenburq vilayətinin inzibati mərkəzi olan Orenburq şəhərində, bir başqırd ailəsində anadan olmuşdur. İbrahimov 1915-ci 1929-cu illərdə, müşayiətçi olaraq həvəskar konsertlərdə ifa etmiş, səhnə istehsalı üçün musiqili müşayiət yaratmışdır. 1919-cu ildə Türkistan Cəbhəsi Siyasi İdarəsində cəbhə teatrının musiqi direktoru olmuşdur. 1920-ci 1937-ci illərdə, fasilələrlə rəssammusiqiçi olaraq, eləcə də, Başqırdıstan Dram Teatrının musiqi hissəsinin rəhbəri kimi işləmişdir. 1922-ci 1926-cı illərində, Şərq Xalqları İnstitutunun musiqi fakültəsində təhsil almışdır. 1937-ci 1939-cu illərində, Moskvada Mərkəzi Radio Yayımının musiqi redaktoru olmuşdur. 1940-cı ildən sonra həyatının qalanını Ufa şəhərində yaşamış bəstəkar, 1940-cı 1950-ci illərdə Ufa həvəskar xorlarının rəhbəri idi. Xəbibulla İbrahimov, 16 mart 1959 tarixində 64 yaşında vəfat etmişdir.[1][2]

Yaradıcılığı[redaktə | əsas redaktə]

Xəbibulla İbrahimov Başqırdıstan komediyasının qurucusu hesab olunur. O, 5 musiqili komediyanın müəllifidir. Bunlar arasında ən məşhurları olan "Başmaqlar" (rus. Башмачки, (başq. Башмағым) və "Zyatok" ((rus. Зятек, (başq. Еҙнәкәй) var. Dramaturqun əsərləri arasında "Vətən üçün" (rus. За Родину, başq. Ватан өсөн), "Soyuq axın" ((rus. Холодный ручей, (başq. Һалҡын шишмә), "Şaban şərifi" ((rus. Чабан Шарафи, (başq. Кѳтѳүсе Шәрәфи) və s. mövcuddur. Xəbibullah İbrahimov, F.E. Kozitski ilə birlikdə Böyük Vətən müharibəsi haqqında olan "Vətən üçün" (rus. За Родину, başq. Ватан өсөн) operasının müəllifidir. Kuşaf Sayfi Kudaşın libretosu tərəfindən yazılmış və 1943-cü ildə səhnəyə qoyulmuşdur. O, həmçinin 30-dan çox mahnıxalq musiqisinin müəllifidir. Başqırdıstan şairlərinin şeirlərində onun mahnıları və xorları başqırd peşəkar musiqisinin mahnı janrına nümunə olmuşdur. Xəbibulla İbrahimovun "Salavat Marşı" Başqırdıstan xalq musiqisinə çevrilmişdir.[1]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

  • (Başqırdca) "İbrahimov Xəbibulla Kəlimulloviç". Başqırdıstan Ensiklopediyası. Ufa: Başqırdıstan Elmlər Akademiyası. 2013.
  • "Başqırdıstan: Qısa bir ensiklopediya" kitabından məqalə
  • İbrahimov Xəbibulla Kalimulloviç "Başqırdıstan" ensiklopediyasında