Şirin Ebadi — Iran hüquq müdafiəçisi, 2003-cü il Nobel Sülh Mükafatı laureatı.
Şirin Ebadi Nobel Sülh Mükafatını 2003-cü ildə alıb. Mükafat ona demokratiyanın inkişafı və insan haqlarının, xüsusilə də İranda qadın və uşaqların hüquqları uğrunda mübarizəyə görə verilib. Ebadi 2009-cu ilin iyununda Brüsseldə keçirilən etiraz aksiyalarında iştirak edərək Mahmud Əhmədinejadın prezident seçilməsini tanımamağa çağırıb. Bundan sonra 2009-cu ilin noyabr ayında İran hökuməti Şirin Ebadiyə 2003-cü ildə təqdim olunan diplom və medalı müsadirə edib[1]. Bu barədə Osloda yerləşən Nobel komissiyasına məlumat daxil olub. Komissiya bildirib ki, Nobel mükafatının müsadirə olunması – bu mükafatın 108 illik tarixində ilk belə hadisədir. Norveçin XİN-yi İran səfirinə bununla bağlı nota təqdim edib[2].
|
Nobel sülh mükafatı lauretları |
| 1901-1925 |
1901: Anri Dünan, Frederik Passi • 1902: Eli Dükommen, Şarl Qoba • 1903: Uilyam Krimer • 1904: Beynəlxalq Hüquq İnstitutu • 1905: Berta Zuttner • 1906: Teodor Ruzvelt • 1907: Ernesto Moneta, Lui Reno • 1908: Klas Arnoldson, Fredrik Bayer • 1909: Ogüst Beyernar, Pol D'Esturnel de Konstan • 1910: Beynəlxalq Sülh Bürosu • 1911: Tobias Asser, Alfred Frid • 1912: Eliu Rut • 1913: Anri Lafonten • 1914: verilməmişdir • 1915: verilməmişdir • 1916: verilməmişdir • 1917: Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi • 1918: verilməmişdir • 1919: Vudro Vilson • 1920 Leon Burjua • 1921: Yalmar Brantinq, Kristian Lanqe • 1922: Frityof Nansen • 1923: verilməmişdir • 1924: verilməmişdir • 1925: Cozef Çemberlen, Çarlz Daues |
| 1926-1950 |
1926: Aristid Brian, Qustav Ştrezeman • 1927: Ferdinand Byuisson, Lüdviq Kvidde • 1928: verilməmişdir • 1929: Frenk Kelloq • 1930: Natan Söderblüm • 1931: Ceyn Addams, Nikolas Batler • 1932: verilməmişdir • 1933: Ralf Encell • 1934: Artur Xenderson • 1935: Karl fon Osetski • 1936: Karlos Lamas • 1937: Robert Sesil • 1938: Beynəlxalq Nansen Təşkilatı • 1939: verilməmişdir • 1940: verilməmişdir • 1941: verilməmişdir • 1942: verilməmişdir • 1943: verilməmişdir • 1944: Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi • 1945: Kordell Xall • 1946: Emili Bolç, Con Mott • 1947: Cəmiyyət xidmətində Dostlar Şurası, Cəmiyyət xidmətində Amerika Dostlar Komitəsi • 1948: verilməmişdir • 1949: Con Boyd Orr • 1950: Ralf Banç |
| 1951-1975 |
1951: Leon Juo • 1952: Albert Şveytser • 1953: Corc Marşall • 1954: BMT Ali Komissarının Qaçqınların İşi üzrə İdarəsi • 1955: verilməmişdir • 1956: verilməmişdir • 1957: Lester Pirson • 1958: Jorj Pir • 1959: Filip Noel-Beyker • 1960: Albert Lutuli • 1961: Daq Xammarşöld • 1962: Laynus Polinq • 1963: Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi, Qırmızı Xaç Cəmiyyətləri Liqası • 1964: Martin Lüter Kinq • 1965: BMT Uşaq Fondu • 1966: verilməmişdir: 1967: verilməmişdir • 1968: Rene Kassen • 1969: Beynəlxalq Əmək Təşkilatı • 1970: Norman Borlouq • 1971: Villi Brandt • 1972: verilməmişdir • 1973: Henri Kissincer, Le Dık Txo • 1974: Şon Makbrayd, Eysaku Sato • 1975: Andrey Saxarov |
| 1976-2000 |
1976: Betti Uilyams, Meyrid Korriqan • 1977: Beynəlxalq Amnistiya Təşkilatı • 1978: Ənvər Sədat, Menahim Begin • 1979: Tereza Ana • 1980: Adolfo Eskvivel • 1981: BMT Ali Komissarının Qaçqınların İşi üzrə İdarəsi • 1982: Alva Mürdal, Alfonso Robles • 1983: Lex Valensa • 1984: Desmond Tutu • 1985: Nüvə Müharibəsi Əleyhinə Dünya Həkimləri Hərəkatı • 1986: Eli Vizel • 1987: Oskar Sançes • 1988: BMT Sülhməramlı Qüvvələri • 1989: Tendzin Qyatso • 1990: Mixail Qorbaçov • 1991: Aun San Su Çji • 1992: Riqoberta Mençu • 1993: Nelson Mandela, Frederik de Klerk • 1994: Yasir Ərəfat, Şimon Peres, İshaq Rabin • 1995: Cozef Rotblat, Alimlərin Paquoş Hərəkatı • 1996: Karluş Belu, Jose Ramuş-Orta • 1997: Codi Uilyams, Piyadalar Əleyhinə Minaların Qadağan Olunması üzrə Beynəlxalq Hərəkat • 1998: Con Hyum, Devid Trimbl • 1999: Sərhədsiz Həkimlər • 2000: Kim De Çjun |
| 2001-2025 |
2001: BMT, Kofi Annan • 2002: Cimmi Karter • 2003: Şirin Ebadi • 2004: Vanqari Maatai • 2005: Beynəlxalq Nüvə Enerjisi Agentliyi, Məhəmməd Əl-Baradei • 2006: Məhəmməd Yunus, Qremin Bank • 2007: İqlim Dəyişikliyi üzrə Beynəlxalq Mütəxəssislər Komissiyası, Albert Qor • 2008: Marti Axtisaari • 2009: Barak Obama • 2010: Lyu Syaobo • 2011: Elen Conson-Serlif, Leyma Qbove, Təvəkkül Karman |
