ABŞ dövlət katibi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Dövlət katibiAmerika Birləşmiş Ştatlarının xarici siyasət idarəsi sayılan Dövlət Departamentinin rəhbər vəzifəsi. Dövlət katibi ABŞ Prezidentinin Kabinetinə daxildir.[1][2]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1781-ci il yanvarın 10-da İkinci Kontinental Konqres Xarici Əlaqələr Departamentini təsis etdi. 1789-cu il sentyabrın 15-də bu qurumun adı dəyişdirilərək Dövlət Departamenti, onun rəhbər vəzifəsi isə Dövlət katibi adlandırıldı. ABŞ-ın ilk Dövlət katibi vəzifəsini Tomas Cefferson tutmuşdur.

1997-ci ilədək bu vəzifəni yalnız ağdərili kişilər tutmuş, həmin il bu vəzifəyə Madlen Olbraytın, Corc Buş administrasiyası dövründə isə qaradərili Kolin PauellKondoliza Raysın təyin olunması ilə həmin ənənə pozulmuşdur. Hazırkı dövlət katibi Con Kerri, 1789-cu ildən bu yana bu vəzifəni tutan 68-ci şəxsdir.

Vəzifə öhdəlikləri[redaktə | əsas redaktə]

  • ABŞ Dövlət Departamentinin və xarici siyasi əlaqələrin idarə edilməsini təmin edir.
  • ABŞ-ın xarici siyasəti və başqa ölkələrə diplomatik nümayəndələrin təyin olunması, həmçinin xarici ölkələrin diplomatik nümayəndələrinin qəbul edilməsi və ya qovulması ilə bağlı ABŞ Prezidentinə tövsiyələr verir.
  • Xarici ölkələrlə yüksək səviyyəli görüşlərdə danışıqlar aparır və ya bunu etmək üçün nümayəndələr təyin edir. Bura beynəlxalq sazişlər və digər razılaşmalar üzrə danışıqlar daxildir.
  • ABŞ-ın başqa ölkələrdəki fəaliyyətlərinin qurumlararası ümumi idarəetməsini, əlaqələndirilməsi və nəzarətini həyata keçirir.
  • Xaricdə yaşayan və ya səyahətdə olan ABŞ vətəndaşlarını məlumat və xidmətlərlə, həmçinin pasport və vizalarla təmin edir.
  • Xarici ölkələrdə ABŞ-ın immiqrasiya siyasətinə rəhbərlik edir.
  • ABŞ-ın xarici siyasəti ilə bağlı Konqresi və ABŞ vətəndaşlarını məlumatlandırır.

Dövlət katibinin vəzifəsi xarici əlaqələrin təmin edilməsi olduğu üçün, o daim müxtəlif ölkələrdə səfərdə olur. Qurumun tarixində ən çox ölkəyə səyahət edən dövlət katibi 112 səfərlə Hillari Klinton[3], ikinci isə 96 səfərlə Madlen Olbrayt olmuşdur.[4] Ən çox məsafə qət edən dövlət katibi isə 1 696 849,6 km-lə Kondoliza Rays[5], ikinci isə ‪1 539 575,0‬ km-lə Hillari Klintondur.[3]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Heads of State, Heads of Government, Ministers for Foreign Affairs", Protocol and Liaison Service, United Nations. Retrieved November 2, 2012.
  2. NATO Member Countries, NATO. Retrieved November 2, 2012.
  3. 3,0 3,1 Mark Landler (January 4, 2013). "Scare Adds to Fears That Clinton’s Work Has Taken Toll". The New York Times. http://www.nytimes.com/2013/01/05/us/politics/scare-amplifies-fears-that-clintons-work-has-taken-heavy-toll.html&pagewanted=all&_r=0.
  4. Lee, Matthew (June 28, 2012). "Frequent flier Hillary Clinton hits 100-country mark". Detroit Free Press. Associated Press. http://www.freep.com/article/20120628/NEWS07/120628011/Frequent-flier-Clinton-hits-100-country-mark.
  5. Jackson, David (June 18, 2012). "Clinton, Rice vie for most traveled secretary of State". USA Today. http://content.usatoday.com/communities/theoval/post/2012/06/clinton-rice-vie-for-most-traveled-secretary-of-state/1#.T_1ccPVSTT0.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]