Alp dağları

Alp
Alp dağlarının Kosmosdan görüntüsü
Ən yüksək nöqtəsi	Monblan dağı (4 808 m)
Yerləşməsi	Fransa, İtaliya, İsveçrə, Almaniya, Avstriya, Lixtenşteyn, Sloveniya, Monako
Ölçüsü	1 200 km
Eni	≈260 km
Sahəsi	190 000 km²
Yaranma dövrü	Oliqosen
Süxurları	metamorfik və çöküntülü
Koordinatları	46, 1046°00′00″ şm. e. 10°00′00″ ş. u.

Alp dağları (alm. Alpen, fr. Alpes, it. Alpi, sloven. Alpe) — Qərbi Avropanın nisbətəb hündür dağ sistemi. Alp dağlarının ərazisi tamamilə və ya qismən 8 ölkənin coğrafi sərhədlərinin daxilində olur. Ümumi ərazisinin payı Alp ərazisinə düşməsi nisbətinə görə dövlətlərin sıralamsı aşağıdakı qaydada yerləşir: Lixtenşteyn (100%), Monako (100%), Avstriya (65%), İsveçrə (60%), Sloveniya (40%), İtaliya (17%), Fransa (7%), Almaniya (3%). Uzunluğu təxminən 1.200 kilometr, eni 260 kilometrdir. Alp dağları Avropanın mühüm iqlim ayırıcı sahəsidir. Onun şimal və qərbində mülayim iqlimə malik ərazilər, cənubda isə subtropik Aralıq dənizi iqlimi olan ərazilər yerləşir. Hündürlüyə qədər 800 metr olan yerlərdə mülayim iqlim, cənub yamaclarında Aralıq dənizi iqliminə malik ərazilərdə çoxlu üzümlük, bağlar, əkin sahələri və sıxyarpaqlı meşələr vardır. 800 — 1.800 metr hündürlükdə mülayim, rütubətli iqlim hökm sürür, palıd ağacı və fıstıq ağaclarından ibarət enliyarpaqlı meşələr yuxarıya doğru tədricən iynəyarpaqlı meşələrlə əvəz olunur. 2.200 — 2.300 metr hündürlüyə qədər olan ərazilərdə subalp iqlimi var, bu ərazilər üçün soyuq iqlim, qarın uzun müddətli qalması səciyyəvidir. Burada yay otlaqları və kolluq sahələr üstünlük təşkil edir. Yuxarıya doğru daimi qarların sərhədində soyuq Alp iqlimi mövcuddur. Burada daimi qar və buzlaqlar yerləşir. Alp dağları beynəlxalq alpinizm, dağ xizək idmanı və turizm regionudur.

Alp Dağlarının Coğrafiyası

Alp dağları iki hissəyə, Şərqi və Qərbi Alp dağlarına bölünürlər. Onların arasında sərhəd İsveçrənin şərqində Reyn çayının vadisi boyunca keçir. Bundan başqa, Fransada Alp dağlarının qərb hissəsini də iki hissəyə, Mərkəzi və Qərbi Alpdağlarına ayırmaq qəbul olunub. Belə olduqda, Alp dağlarının üç hissəsi arasındakı sərhədlər praktik olaraq dövlətlərin sərhədlərinə uyğun gəlir: Qərbi Alp əsasən Fransada, Mərkəzi — İsveçrədə, və Şərqi Alp isə Avstriyada yerləşir.

Əhalisi

2001-ci il məlumatlarına görə, Alpın əhalisi 12.295.000 nəfər təşkil edirdi. Alpda yerləşən ən böyük şəhər Fransadakı Qrenobl (155.100 sakin) və Avstriyadakı İnsbruk (127.000 sakin) şəhərləridir

Qalereya

Alp faunası

• 

  Alp torağayı
• 

  Dağkeçisi
• 

  Alp zağcası
• 

  Berqut
• 

  Alp dağ keçisi
• 

  Adi qarğa
• 

  Alp marmotu
• 

  Ağ dovşan
• 

  Qütb kəkliyi
• 

  Nəcib maral
• 

  Tüklüayaq xarabaçıl
• 

  Alp salamandrası

Alp florası

• 

  Alp edelveysi
  (Leontopodium alpinum)
• 

  Gövdəciksiz aciçiçək
  (Gentiana acaulis)
• 

  Alp səhləbi
  (Chamorchis alpina)
• 

  Ranunculus glacialis
  
• 

  Alp şamı
  (Pinus mugo)
• 

  
  (Pulsatilla alpina)
• 

  Androsace alpina
  
• 

  Pedicularis oederi
• 

  Gentiana pannonica
• 

  Pedicularis furbishiae
• 

  Pedicularis verticillata
• 

  Meşə çiyələyi