Florens Naytingel

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Florens Naytingel
ing. Florence Nightingale
Florence Nightingale CDV by H Lenthall.jpg
Doğum tarixi: 12 may 1820(1820-05-12)
Doğum yeri: Florensiya , İtaliya
Vəfatı: 13 avqust 1910 (90 yaşında)
Vəfat yeri: London, Böyük Britaniya
Fəaliyyəti: tibb bacısı

Florens Naytingel (ing. Florence Nightingale) - Xeyirxah tibb bacısı.

Həyatı[redaktə]

Florens Naytingel tibb bacıları ixtisası və hospitalların islahatının təşəbüsçüsü kimi məhşurdu. O, öz missiyasını insanlara xidmət və insanları xəstəliklərdən, ölümdən azad etməkdə görürdü. Buna o bütün həyatını həsr etmişdi.

Florens Naytingelın əsas xidməti Britaniya ordusun tibbi xidmətini islahati və tibb bacılarının işini ciddi xidmıtə çevirilməsi idi. Tibbi xidmətlərin əsası Florens Naytingelın XIX əsirdə müharibələrdə iştirakı götürülüb.

Florens Naytingel 12 may 1820-ci ildə İtaliyanın Florensiya şəhərində zəngin ingilis sahibkarının ailəsinin Avropada uzun çəkən səyahəti zamanı anadan olub. Ailəsi Britaniyanın ali cəmiyyətinə aid idi.

20 yaşında Florens öz ailəsinə tibb bacisi olmaq arzusunu ifadə etdi. 7 il Florens xəstələrə qulluq usullarının hazırlanmasina həsr edir. Londonda bu barədə öyrəndilər və ona paytaxda fəaliyyət göstərən Tibb müəssəsində nəzarətçi yerini təklif etdilər. Florens Naytingel vətənə qayıtmag arzusunda idi və bu təklifi qəbul etdi. 1854-gi ildə Krım müharibəsi zamanı Florens Britaniyanın hərbi nazirindən məktub alır. Məktubda britaniya ordusunun hospitalların acınacaglı vəziyyətindən yazılmışdı. Florens bu məktuba cavab olaraq tibb bacılarını toplayıb Türkiyəyə yola düşürlər. Yaralı əsgərlər arasında Florens Naytingelın adı "Əlində çiraq olan xanım" olur.

Florens Naytingelin 1854-cü ildə çalışmağa başladığı Səlimiyə qışlasındaki müvəqqəti xəstəxana. (Daşbasma, 1856)

Müharibədən sonra 1856-ci Florens daimi yorgunuqdan sonra ağır insulta tutulur və o həmişəlik əlil arabasına bağlanır.

1859-ci ildə Florens Naytinqel Hospitallar haqqında qeydlər adında kitab yazır. Bir ildən sonra 1860 ildə Hospital xidmətlərindən məktublar ikinci kitabı işıq üzü görür.

60-ci illərin əvvəlində Florens Naytinqel Hindistana səfərə gedir və İnsanlar Hindistanda necə saq qalırlar adında kitab yazır.

1872-ci ildə Britaniyanın hərbi hospitallarının baş eksperti olur.

1907-ci ildə Florens Britaniyanın ilk qadını olur, hansı ki Britaniya kralı V Qeorg tərəfindən Vətənə uqrunda xidmət ordeninə təltif olunur.

Florens Naytinqel 13 avgust 1910-ci ildə Londonda vəfat edib.

Xatirəsi[redaktə]

1912 Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Liqası Florens Naytinqel medalını təsis edmişdir.

85-illik şanlı fəaliyyətə məxsus olan Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti də Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Hərəkatının ən ali mükafatı olan Florens Naytingel medalını qazanmışdır.

Hələ SSRİ Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Liqası zamanı,1978-ci ildə Qızıl Aypara Cəmiyyətin tibb bacısı olan Səriyyə Talişxanova və 1983 cü ildə Rəşidə Qasımzadə Florens Naytingel medalına layiq görülmüşlər.

2005-ci ildə Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin tibb bacıları Qızbəs Əsədova, Dürrə Məmmədova, Firuzə Əliyeva və 2007-ci ildə isə Zəhra Məmmədova, Səadət Məmmədova və Lamara Axundova bu yuksək mükafatala təsis olunmuşdurlar.

İstinadlar[redaktə]