GFAJ-1

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

GFAJ-12010-cu ildə NASA-nın yaşayışın mümkün sayılmadığı göldə tapdığı fərqli quruluşa malik mikrob.

GFAJ-1 mikrobu arseniumda
GFAJ-1 mikrobu fosforda
Kaliforniya ştatındakı Mono gölü

Bu mikrob tapılana qədər elm canlı həyat üçün 6 elementin – karbon, hidrogen, nitrogen, oksigen, fosforsulfidin olmasını gərəkli sayıb. Bu elementlər DNT, protein, yağhüceyrələrdə olub. Ancaq Kaliforniya ştatındakı Mono gölündə tapılan bir mikrobun təməl molekullarında fosfor əvəzinə arsenium aşkarlanıb.

“GFAJ-1” adı verilən bu mikrob bu günə qədər canlıların yaşaması üçün mümkünsüz sayılan, dənizlərlə müqayisədə 3 dəfə duzlu olan Mono gölündə yaşamağı bacarıb. Yaşam üçün yararsız sayılan bu mühitdə bu mikrobun yaşadığı üzə çıxıb. Arsenium kimyəvi elementlər cədvəlində fosfordan sonra gəlir və bu iki elementin fiziki olaraq atom böyüklükləri bir-birinə bənzəyir. Kimyəvi quruluşlarında da bənzərlik var. Laboratoriyada mikrobun fosfor olmayan bir mühitdə necə yaşadığını araşdırılıb. Gərəkli bütün elementlərin olduğu mühitdə yalnız fosfor olmamışdır, onu arseniumla əvəz etdikdə, nəticədə mikrobun böyüdüyü və inkişaf etdiyi görünüb. Daha sonra bunun necə baş verdiyi araşdırılıb və mikrobun DNK-sı öyrənilib. DNK-da da arseniumla rastlaşılıb. Fosfor kimi arsenium da hüceyrənin içərisində olub.

Mənbə[redaktə]