Lətifə Uşşaqi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
XANIM LƏTİFƏ XALİD QIZI UŞAQİZADƏ
Xanım Lətifə Xalid qızı Uşaqlıgil
100px Bu 1930-ci təsvir = Lətifə Uşşaqi.px
Doğum tarixi: 17 iyun 1898(1898-06-17)
Doğum yeri: İzmir, Osmanlı İmperiyası
Vəfatı: 12 iyul 1975(1975-07-12)
Vəfat yeri: İstanbul, Türkiyə

Lətifə Uşşaqi, (türk. Latife Uşakizade, (türk. Latife Uşaklıgil və ya Lətifə Xanım (17 iyun 1898-ci il, İzmir, Osmanlı İmperiyası - 12 iyul 1975-ci il, İstanbul, Türkiyə)- Türkiyə Cümhuriyyətinin birinci prezidenti Mustafa Kamal Atatürkün həyat yoldaşı (1923 - 1925).

Həyatı[redaktə]

Mustafa Kamal Atatürk və Latifə Uşşaqi gəzintilərin birində (1923).

Latifə Uşşaqi, 17 iyun 1899-cu ildə İzmirdə anadan olub. Uşak vilyətindən "Helvacızadə" kimi köçüb gəlmiş ailələri İzmirə köçüdükdən sonra İzmirin tanınmış ailələrindən birinə çevrilmiş və "Uşakizadə" olarak tanınmışlar. Uşakizadə Muammer bəy ilə Adəviyə xanımın qızı olan Lətifə Uşşaqlının Vəcihə (1907-1992), İsmayıl (1902-1973), Münci (1910-1932), Ömər (1903-1938) və Ruqiyə (1908-1970) adlarında 5 bacı-qardaşı vardı. Uşakizadə İzmirdə ailənin Köşkü bağçasınde yerləşən "Camlı Köşk" ibtidai məktəbini, İstanbul Arnavutköy Amerikan Kollecində orta məktəbi bitiri. Sonra Paris Universitetində siyaset və hüquq fakültəsində təhsil alır, Londonda dil kursunu bitirdi. Latife xanım aldığı təhsillə ingiliscə, fransızca, ispanca v almanca öyrənir. Sakarya döyüşlərində Atatürk ordusunun qələbə qazanmasını eşidərək universitetin üçüncü kursunda təhsilini dayandırır və Sakaryaya Müstafa Kamalı və ordusunu qarşılamaq üçün İzmirə gedir.

9 sentyabr 1922-ci ildə Türk ordusu İzmirə daxil olduqdan sonra Baş komandanlığa qərargah lazım olur və hərbi komandanlıq Qazi Mustafa Kamal Paşaya Göztəpədəki Uşakizade ailesinin malikənəsini məsləhət bilirlər. Ailesi xaricdə olan və malikənədə ata nənəsi ilə yaşayan Lətifə Uşşaqlı 14 sentyabrdan etibarən Mustafa Kamal Paşanı yaxından görürü. 16 gün sürən ve 30 sentyabr 1922-ci il tarixinədək bu müsafirlikdə "Mudanya Atəşkəs Anlaşması" çalışmaları hazırlanır.

Adınız[redaktə]

Türkiyə Respublikası təsis sonra 1923, Atatürk hər bir Türkiyə vətəndaşı (əvvəl, Osmanlı İmperiyası zamanı əhalinin mənşə və ya işğal, onun əhali üçün məlum olan bir ad idi bir soyadı qəbul ki, əzəldən, Məsələn, Əli Bəkri "). Adı''' 'Uşaqlıgil "Lətifə dayısı, Xalid Ziya Uşaqizadə adı ilə borc edilmişdir. Atatürk onun boşanma sonra, onun adı Lətifə oldu''' 'Uşaqizadə ("sevgi dərin" Ərəb dilində mənası, həm də "Uşaq yaradan" deməkdir). Bu gün Türkiyə bu istinadən zaman, yalnız adını Latife Hanım' (Lətifə xanım).

Lətifə Uşşaqi haqqında yazılmış kitablar[redaktə]

  • Gazi ve Latife - İsmet Bozdağ, Emre Yayınları, 1991.
  • Mustafa Kemal'le 1000 Gün Latife Hanım'ın Atatürk'le Yaptığı Kısa Süren Evliliğin Öyküsü - Nezihe Araz, Dünya Yayıncılık, 2005.
  • Latife Hanımın Sırları ve Türk Sosyetesi - Mehmet Barlas, Birey Yayıncılık, 2005.
  • Latife Hanım - İpek Çalışlar, Doğan Kitap, 2006.
  • Latife Hanım'ın Kağıtları - Fatih Bayhan, Pegasus Yayınları, 2007.
  • Teyzem Latife - Fatih Bayhan, M. Sadık Öke, Pegasus Yayınları, 2011.
  • Sen Latife Değil Latifsin - Nezihe Araz, Özgür Yayınları, 2002.
  • Atatürk'ün Aşkı Latife - Fatih Bayhan, Paradoks Kitap, 2012.

"Uşakizade Köşkü ve Gazi Mustafa Kemal Paşa" Ahmet Gürel, İzmir Özel Türk Koleji Yayını, 2007.