Qüvvə (fiziki kəmiyyət)
| Qüvvə | |
![]() |
|
| Ölçü vahidi | |
|---|---|
| BS | Nyuton |
| SQS | Dina |
| Qeyd | |
| Vektorial kəmiyyət | |
| Klassik mexanika | ||||||||
Tarixi
|
||||||||
Qüvvə — cismi hərəkətə gətirən və onu təcilləndirmə təsirinə malik vektorial fiziki kəmiyyətdir.
Qüvvə- cisimlər və zərrəciklər arasındaki qarşılıqlı təsirin miqdari ölçüsüdür. Ölçü vahidi BS-də 1N (Nyuton) götürülür. Nyuton- kütləsi 1 kq olan cismə 1m/san2 təcil verən qüvvəyə deyilir. Qüvvə cismin sürətini dəyişmək üçün yəni, təcil alması üçün lazmdır. Cismin hərəkət təcili ona təsir edən qüvvələrin əvəzləyicisi ilə düz, onun kütləsi ilə tərs mütənasib olub, bu qüvvə istiqamətində yönəlmişdir: a=F/m. Buradan F=ma. Qüvvə vektorial kəmiyyətdir. Superqüvvə-dörd fundamental qarşılıqlı təsiri(1.qravitasiya; 2.elektromaqnit; 3.nüvə (güclü); 4.zəif qarşılıqlı təsirlər) özündə birləşdirən,kainatı yaradan ,formalaşdıran qüvvədir.Makroaləmdə bu qüvvələrdən yalnız ikisi- gravitasiya və elektromaqnit qarşılıqlı təsirlər özlərini büruza verirlər. Qüvvələrin hamısı mənşəcə bu qarşılıqlı təsir növlərinə aiddir.
At qüvvəsi — texniki güc vahididir: 1a.q. = 75kQ. 1m/san = 75.9,81N. 1 msan = 736Vt-dır.Elektrik hərəkət qüvvəsi- vahid müsbət yükün qapalı cərəyan dıvrəsi boyunca hərəkəti zamanı kənar qüvvələrin gördüyü işə deyilir və ölçü vahidi 1 Volt-dur. Bunları nyutonla ölçülən qüvvə ilə qarışdırmaq olmaz.Dinamometr-qüvvə ölçən cihazdır.Bir kiloqram qüvvə- qüvvənin texniki vahididir,1 kq qüvvə = 1kQ = 9,8N. 1 kQ – kütləsi 1 kq olan cismə Yer səthində təsir edən ağırlıq qüvvəsi və ya şaquli asılmış sükunətdəki cismin çəkisinə bərabərdir və təqribidir. Cisimlərin çəkisini təyin edən dinamometr və ya əl tərəzisi bu vahidlərlə dərəcələnir və ölçmədə problem yaratmır.
Qüvvə impulsun dəyişmə sürətinə bərabərdir: F = ma = m.(v-v0)/t=(mv-mv0)/t və ya F.t=p-p0. Qüvvənin təsir müddətinə hasili qüvvə impulsu adlanır. Qüvvə impulsu cismin impulsunun dəyişməsinə bərabərdir.
| Xoş gəldiniz, Qüvvə (fiziki kəmiyyət)! |
Salam, Qüvvə (fiziki kəmiyyət), tamamilə könüllü istifadəçilərin səyləri ilə 281 dildə yaradılan Wikipedia ensiklopediyalarının Azərbaycan dilindəki versiyası — Vikipediyaya xoş gəlmisiniz!
Fəaliyyətə başlamazdan əvvəl aşağıdakı qaydalarla tanış olmağınız tövsiyə olunur:
- Mövcud məqalələri redaktə etmək və ya yeni məqalə yaratmaq üçün tərəddüd etməyin, cəsur olun, vikipediya hər kəs üçün azad məkandır.
- Vikipediyanın yazı üslubu sadədir. Məqalələrin informativ, ensiklopedik, tərəfsiz və qərəzsiz olmasına diqqət yetirin. Bir neçə cümləlik məqalələr yaratmaqdan çəkinməyin. Vikipediyada istifadəçilər bir-birlərinin başlatdığı məqalələri zamanla zənginləşdirirlər.
- Suallarınıza kömək səhifələrində cavab axtara bilərsiniz. Orada cavab tapmasanız müvafiq müzakirə səhifələrində soruşun.
- Başqa istifadəçilərdən kömək istəməkdən çəkinməyin, onların müzakirə səhifələrini redaktə edərək suallarınızı əlavə edin.
- Yeni yaratdığınız məqalələrin Azərbaycan dilində olmasına xüsusilə diqqət edin. Tərcümə proqramları vasitəsilə etdiyiniz tərcümələri Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğunlaşdırdıqdan sonra məqalələrə yerləşdirin.
- Ensiklopedik səhifələr və bunlara köməkçi səhifələrdə (məqalələr, kateqoriyalar, şablonlar və s.) imzanızı və adınızı yazmayın. Əksinə, müzakirə, səsvermə, sual-cavab və s. formada olan yazılarınızın sonuna ~~~~ (4 tilda) işarəsini əlavə edərək və ya alətlər lövhəsindəki müvafiq düyməni basaraq imzanızı atmağı unutmayın.
- Mövzu seçimində çətinlik çəkirsinizsə, bu məqalələr sizə kömək edəcək:
- Məqalələri redaktə etməzdən öncə redaktə qaydaları ilə tanış olun.
- Yaratmaq istədiyiniz məqalənin adını aşağıdakı xanaya daxil edin və "Məqalə yarat" düyməsini basın.
Vikipediya istifadəçiləri ensiklopedik şəxs deyillərsə, özləri haqqında məqalə yarada bilməzlər. Bu cür informasiyanı onlar yalnız öz istifadəçi səhifələrində verə bilərlər!--Ramizhuseyn 16:11, 26 dekabr 2011 (UTC)
Aşağıdakı növləri vardır:
Təbiətinə görə:
- Qravitasiya qüvvəsi
- Elektromaqnit qüvvəsi
- Sürtünmə qüvvəsi
- Kulon qüvvəsi
- Amper qüvvəsi
- Lorens qüvvəsi
- Nüvə qüvvəsi
İşgörmə qabiliyyətinə görə:
- Konservativ qüvvəsi
- Dissipativ qüvvəsi
- Sürtünmə, yırğalanma və diyirlənmə qüvvəsi
- Hidroskopik qüvvəsi
- Koriolis qüvvəsi
- Lorens qüvvəsi
[redaktə] İstinadlar

