Tərxun

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Tərxun
Starr 080103-1283 Artemisia dracunculus.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Yarımsinif: Asterid
Sıra: Astraçiçəklilər
Fəsilə: Çobanyastığıkımılər
Cins: Yovşan
Növ: Tərxun
Latınca adı
Artemisia dracunculus L.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   35462
MBMM   72341
IPNI   ???

Tərxun (lat. Artemisia dracunculus)[1]yovşan cinsinə aid bitki növü.[2]

Çoxillik ədviyyəli bitkilərdəndir. Yerüstü hissəsi kolşəkillidir, düz qalxan gövdəsinin hündürlüyü 0,8 m-dən 1,5 m-ə qədər olur.

Tərxun çoxillik uzunyarpaqlı bitkidir. Təzə tərxunda 0,1-0,5%, qurudulmuşunda isə 0,2-0,8% efir yağı vardır.

Tərxun bitkisi soyuğa davamlıdır, qışı yaxşı keçirir, 10-13°C temperaturda belə normal inkişaf edir. Əkildiyi yerdə 8-10 il və daha çox inkişaf edərək məhsul verir. Lakin tərəvəz bitkisi kimi tərxunu 4-5 ildən artıq eyni sahədə saxlamaq məsləhət görülmür. Çünki bundan artıq saxlandıqda məhsuldarlığı aşağı düşür, zəif inkişaf edir.

Yeyinti məqsədi ilə yerüstü hissələrindən istifadə edilir. Tərxunun xoş tamı vardır. Tərkibində efir yağları olduğundan ondan təzə və qurudulmuş şəkildə məişətdə geniş istifadə edilir.

Tərxun indi də xalq təbabətində özünün müalicəvi əhəmiyyətini itirməmiş, hazırda avitaminoz və xroniki mədə iltihabı (qastrit) xəstəliklərinin müalicəsində istifadə olunur.

Mənbə[redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.

Həmçinin bax[redaktə]