İskəndərun

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

İskəndərun (Yunanca: Αλεξανδρέττα, Aleksandretta, Türkcə mənası "Kiçik İskənderiyyə"; Ərəbcə: لواء اسكندرون, Lue İskenderun, mənası İskəndərun Taboru)— Hatay şəhərinin 15 metropoliten şəhərlərindən biridir.

Miladdan əvvəl 333-cü ildə Böyük İskəndərin İssos şəhəri yaxınlığlnda qazandığı zəfərdən sonra Alexandreia adıyla qurulmuşdur.Bu şəhər qurulmadan qabaq isə burada Myriandos adında bir Fenike şəhəri mövcud olmaqda idi.Makedoniya Kralı Böyük İskəndərin, Pers şeyxi III Dariusa qarşı İsos vadisində üstünlük yaratması ilə , təməli atılan bu şəhər , sahib olduğu coğrafi önəmin səbəbi ilə tarixdə bir çox dəfə işğala uğramışdır.

Selevkoslardan Romalılara, ardından 395-ci ildə Qərbi Romaya qatılmış və 7-ci əsrin ortalarında İslam Dövlətinin 1516-cı ildə Memlük İmperatorluğuna keçmiş, 1517-də Yavuz Sultan Səlimin Misir səfəri zamanındabaş verən Mercibadıq Müharibəsi ilə də Osmanlı İmperatorluğuna qatılan İskəndəruna 1-ci Dünya Müharibəsində Birləşmiş Krallıq və ardından Fransa müstəqil olmuşdur.1938-ci ilə qədər Fransız himayəsində Suriyanın bir sancağı olaraq qalmışdır.5 İyul 1939-cu ildə Türk Ordusunun İskəndəruna girməsi ilə, Qurtuluş hərəkatının təməl daşı atılmışdır.

İskəndərun, Türkiyəyə qatıldığı zamandan 1974-cü ilə qədər olan dövrdə olduqca kiçik bir qəsəbə idi.1974-cü ildə istehsalata başlayan Türkiyənin üçüncü Dəmir-Çəlik Fabriki, şəhər yaşayışına böyük canlılıq gətirmişdir.Həmçinin, superfosfat fabriki, bitki yağı, yem, un, konserv məhsulları, tomat, toxunma məmulatları, çəltik, avto-ehtiyat hissələri və s. üzrə fabrika və zavodlar vardır. Boru xətti ilə Batmandan gələn benzin, İskəndərun Limanında dəniz yolu ilə Mersinə göndərilir. Limanda Dəmir-Şəlij və Superfosfat fabriklərinin gəmiləri Natoya bağlı bir gəmi və dəmiryolu stansiyası mövcuddur.Türkiyənin dördüncü böyük limanı İskəndərun Limanınnın illik yükgötürmə qabiliyyəti 8,7 milyon tondur.

Şəhər ərazisində təbii plajlar və yaylaqlar mövcuddur.Bu gün İskəndərun Türkiyənin qabaqcıl şəhərlərindən biri olub, xüsusilə sənaye, dəniz ticarəti və turizm işlərində sürətlə güclənən bir şəhəridir.