Şimali İrlandiya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Şimali İrlandiya
Northern Ireland
Tuaisceart Éireann
Şimali İrlandiya
Şimali İrlandiya bayrağı
Bayrağı
Şimali İrlandiya gerbi
Gerbi
Himn: Seçilməyib
Şimali İrlandiya xəritədə yeri
Paytaxt
və ən böyük şəhər
Belfast
Rəsmi dillər İngilis dili
İrland dili
Etnik qruplar Şimali İrlandlar
Dövlət başçıları
II Elizabet
Tereza Mey
Piter Robinson
Sahəsi
• Ümumi
13,843 km2 (5,345 sq mi)
Əhali
• Təxmini  (2014)
1,841,245
Valyuta Funt sterlinq (GBP)
Telefon kodu 44
İnternet domeni .uk
1924-1973 illəri arasında istifadə olunan Şimali İrlandiya rəsmi gerbi.[1] 1973-ci ildən etibarən Böyük Britaniya gerbi istifadə edilib.[2]
1924-1973 illəri arasında istifadə olunan Şimali İrlandiya rəsmi bayrağı.[1] 1973-ci ildən etibarən Böyük Britaniya bayrağı istifadə edilib.[2]

Şimali İrlandiya (ing. Northern Ireland, İrlandca: Tuaisceart Éireann) — Böyük Britaniya krallığına daxil ölkə. İrlandiya adasının şimal hissəsində yerləşir.

Haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Sahəsi: 244,827 min km², (İrlandiya – 70 min km²); əhalisi: 62 mln nəfər (İrlandiya 4,2 mln nəfər) paytaxtı: London (7,6 mln nəfər) rəsmi dili: İngilis pul vahidi: funt sterling

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

B.Britaniya Qərbi Avropada, Atlantik okeanla Şimal dənizi arasında eyni adlı adada yerləşir. Ölkənin qurudan yalnız İrlandiya ilə sərhəddi var. Relyefində düzənliklər üstünlük təşkil edir. Ən yüksək dağ zirvəsi: Ben Nevisdir (1343 m) Qranpian dağları. İqlimi: Mülayim dəniz iqlim tipidir. B.Britaniyanın rəsmi adı, Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya birləşmiş krallığıdır. 4 tarixi ərazidən – İngiltərə, Şotlandiya, Uels, Şm. İrlandiyadan ibarətdir. Ənənəvi olaraq onu B.Britaniya (ən böyük adanın adı ilə) və İngiltərə (ən böyük tarixi ərazinin adı ilə) adlandırırdılar.

Dövlət qurluşu[redaktə | əsas redaktə]

B.Britaniya konstitusiyalı monarxiya dövlət quruluşuna malik olan unitar (İngiltərə, Şm.İrlandiya, Uels, Şotlandiya, Normandiya, Sandon) dövlətdir. Dövlətin formal başçısı kral, real başçısı isə baş nazirdir. Ali qanunverici orqan 2 palatalı parlamentdir. Dünyanın müxtəlif regionlarında, B.Britaniyanın müstəmləkələri (Bermud adaları, Cəbbəlütariq, Folklend adaları, Georgia, Cənubi Sendviç adaları) var.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

XIX əsrin axırlarınadək İngiltərə dünya təsərrüfatına ağalıq etmişdi. O, kapitalizmin vətəni, sənaye çevrilişinin beşiyi, dünyanın sənaye emelatxanası olmuşdur. Olduqca iri müstəmləkələri böyük gəlir, əlverişli iqtisadi coğrafi mövqeyi ilə geniş əlaqələr yaratmağa imkan verirdi. Yüksək əhali sıxlığına və yüksək urbanizasiyaya malik parlamentli monarxiya dövlətidir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalinin təbii artımı hər 1000 nəfərə 5 nəfərdir. Milli tərkibi – ingilislər 81,5 %, şotlandlar 9,9 %, İrlandiya 2,4 %, valyalılar, olsterlər 6,5 %. Ölkədə əhali sıxlığı 246 nəfərdir. Urbanizasiya səviyyəsi 91 %-ə yaxındır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]