Əzizağa Əzizbəyov

Əzizağa Əzizbəyov
Əzizağa Əzizbəyov
Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini
	28 mart 1946 – 24 may 1948
Sədr	Teymur Quliyev
Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Soveti sədrinin müavini
	1941 – 28 mart 1946
Sədr	Teymur Quliyev
Azərbaycan SSR xalq ticarət komissarı
	29 iyun 1938 – 1941
Əvvəlki	İbrahim Əsədullayev; (xalq daxili ticarət komissarı kimi)
Sonrakı	Hətəm Əhmədov
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	14 (27) aprel 1903
Doğum yeri	Bakı, Bakı quberniyası, Rusiya imperiyası;
Vəfat tarixi	24 iyun 1966 (63 yaşında)
Vəfat yeri	Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ;
Dəfn yeri	Birinci Fəxri Xiyaban;
Partiya	Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası (1921–1966);
Təhsili	Şərq Zəhmətkeşlərinin Kommunist Universiteti[d] (1921–1923);
Fəaliyyəti	siyasətçi
Atası	Məşədi Əzizbəyov
Uşağı	Püstəxanım Əzizbəyova;
Hərbi xidmət
Mənsubiyyəti	SSRİ
Döyüşlər	İkinci Dünya müharibəsində Şərq cəbhəsi;
Rütbəsi	; İntendant xidməti general-mayoru
Təltifləri

Əzizağa (Əziz) Məşədi oğlu Əzizbəyov (14 (27) aprel 1903, Bakı – 24 iyun 1966, Bakı) — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Soveti və Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini (1941–1948), intendant xidməti general-mayoru (1944). Məşədi Əzizbəyovun oğlu, Püstəxanım Əzizbəyovanın atası.

Həyatı

Əzizağa Əzizbəyov 14 (27) aprel 1903-cü ildə Bakı şəhərində inqilabçı Məşədi Əzizbəyovun ailəsində anadan olmuşdur. 1919-cu ildən gəmiçilik idarəsində, 1920-ci ildən şəhər nəqliyyat ekspedisiya kontorunda, 1921–1922-ci illərdə isə Quba qəzasının Rustov kəndində komsomol təşkilatçısı vəzifəsində işləmişdir. Oradan Moskvaya, Şərq Zəhmətkeşlərinin Kommunist Universitetinə ali təhsil almağa göndərilmişdir. Xəstəliyinə görə təhsilini başa vurmamış, Bakıya qayıdaraq 1927-ci ilədək Dövlət Pambıqçılıq İdarəsində katib, Bakı Sovetində şöbə müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 1927-ci ildə isə Azərbaycan Balıq Trestinə işə göndərilmişdir.^[1] O, 1928-ci ildə balıq vətəgələrində ilk dəfə kommunist partiyası özəklərini təşkil etmiş, Azərbaycan K(b)P Quba Qəza Komitəsinin plenum üzvü, Xaçmazda isə partiya komitəsinin plenum və büro üzvü seçilmişdir.^[2]

Əzizağa Əzizbəyov 1930-cu ildə Azərbaycan K(b)P Mərkəzi Komitəsində təlimatçı vəzifəsinə irəli çəkilmiş, bir neçə ay sonra isə Bakı balıq zavoduna direktor təyin olunmuşdur. 1933–1938-ci illərdə Azərbaycan Balıq Trestinin müdiri vəzifəsində işləmişdir. 1938-ci ilin iyun ayında Azərbaycan SSR xalq ticarət komissarı təyin edilmiş, 1941-ci ildən Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Soveti sədrinin müavini (1946-cı ildən Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini) vəzifəsində çalışmışdır.^[1]

İkinci Dünya müharibəsi zamanı, 1943-cü ildə, ona intendant xidməti polkovniki, 16 may 1944-cü ildə isə intendant xidməti general-mayoru rütbəsi verilmişdir. Bu dövrdə o, Xalq Komissarları Soveti sədrinin müavini vəzifəsi ilə yanaşı, 1942–1943-cü illərdə Zaqafqaziya arxa cəbhə xidməti rəisinin müavini, SSRİ Xalq Müdafiə Komissarlığının Zaqafqaziya bazasının rəisi vəzifələrində çalışmışdır.^[1]

Əzizağa Əzizbəyov 1948-ci ildə baş vermiş "Azərbaycan işi" ("Азербайджанское дело") kimi tanınan siyasi-maliyyə qalmaqalında əsas fiqurlardan biri olmuşdur. Belə ki, SSRİ Dövlət Nəzarəti Nazirliyinin apardığı yoxlama nəticəsində məlum olmuşdur ki, o, Nazirlər Soveti sədrinin müavini vəzifəsindən istifadə edərək Şüvəlanda dövlət vəsaiti hesabına şəxsi bağ evi tikdirmiş və təsərrüfat məhsullarını bazar qiymətinə sataraq şəxsi qazanc əldə etmişdir. SSRİ dövlət nəzarəti naziri Lev Mexlisin təqdimatına əsasən Əzizağa Əzizbəyov 1948-ci ilin may ayında vəzifəsindən azad edilmiş, partiyadan qovulması qərara alınsa da, sonradan bu, şiddətli töhmətlə əvəz edilmişdir.^[3]

Əzizağa Əzizbəyov 1950-ci illərdə Soçi balıq kombinatının direktoru təyin olunmuş, sonralar isə Bakıya qayıtmışdır.^[1] 1963-cü ildən ittifaq əhəmiyyətli təqaüdçü olmuşdur. Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü seçilmiş, II çağırış SSRİ Ali Sovetinin Millətlər Sovetinin və I–III çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir. "Lenin", "Qırmızı bayraq", "Qırmızı əmək bayrağı" (2 dəfə), "Qırmızı ulduz" ordenləri və medallarla təltif olunmuşdur.^[4]

Əzizağa Məşədi oğlu Əzizbəyov 24 iyun 1966-cı ildə Bakı şəhərində vəfat etmiş, Birinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.^[5]

İstinadlar

1 2 3 4 Qurban, T. Düşmənlərindən güclü şəxsiyyət. Bakı. 2015. səh. 146–157. ISBN 978-9952-494-55-6.
↑ Әзиз Әзизбәйов // Коммунист. № 14 (7196). 19 январ 1946-ҹы ил. С. 2.
↑ Никонорова, Т. Н. «Азербайджанское дело»: ревизия Совета Министров Азербайджанской ССР в 1948 г. // Новейшая история России (rus). № 1. 2018. С. 116–129. doi:10.21638/11701/spbu24.2018.108.
↑ Әзизбәјов Әзизаға Мәшәди оғлу // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. IV ҹилд: Елдәҝәз—Итабира. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1980. С. 146–147.
↑ Əzizbəyov Əzizağa Məşədi oğlu // Fəxri Xiyaban. Bakı: Heydər Əliyev Fondu. 2007. səh. 72.

[dgş-1] 1 2 3 4 Qurban, T. Düşmənlərindən güclü şəxsiyyət. Bakı. 2015. səh. 146–157. ISBN 978-9952-494-55-6.

[kom46-2] Әзиз Әзизбәйов // Коммунист. № 14 (7196). 19 январ 1946-ҹы ил. С. 2.

[3] Никонорова, Т. Н. «Азербайджанское дело»: ревизия Совета Министров Азербайджанской ССР в 1948 г. // Новейшая история России (rus). № 1. 2018. С. 116–129. doi:10.21638/11701/spbu24.2018.108.

[ase-4] Әзизбәјов Әзизаға Мәшәди оғлу // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. IV ҹилд: Елдәҝәз—Итабира. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1980. С. 146–147.

[fx-5] Əzizbəyov Əzizağa Məşədi oğlu // Fəxri Xiyaban. Bakı: Heydər Əliyev Fondu. 2007. səh. 72.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]