Zeytun budağı əməliyyatı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Afrin əməliyyatı səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox conflict.png
Zeytun budağı əməliyyatı
Əsas münaqişə: Suriyada vətəndaş müharibəsi
Operation Olive Branch.svg
Afrin ərazisinin xəritədəki yeri.
Tarix19 yanvar 201824 mart 2018
YeriAfrin, Hələb mühafəzəsi
SəbəbiYPG tərəfindən Afrin və ətraf ərazilərdə kütləviliyin artırılması
NəticəsiTürkiyənin qələbəsi
  • TürkiyəAzad Suriya Ordusu Bülbül, Raco, Şeyx əl-Hədid, Cindərəs və Burseya dağı da daxil olmaqla 148-229 şəhər və kəndi azad etdi (Afrin bölgəsinin 60%-i)[1][2][3]
  • Əməliyyatlar başlamazdan əvvəl YPG nəzarətində olan Afrin boyunca bütün Türkiyə-Suriya dövlət sərhədi Türkiyə və ASO tərəfindən təmizlənib[4]
  • TSQ/ASO hərbi birləşmələri Afrin şəhərini azad etdi[5]
Münaqişə tərəfləri

Flag of Turkey.svg Türkiyə
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg ASO

PYD logo.svg PYD
People's Protection Units Flag.svg YPG
Flag of Kurdistan Workers' Party.svg PKK

Komandan(lar)

Flag of Turkey.svg Mətin Təməl[6]
(Əməliyyat rəhbəri)
Flag of Turkey.svg Yaşar Güler
Flag of Turkey.svg Adnan Özbal
Flag of Turkey.svg Ümüd Dündar
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Əbdül Rəhim[7]
(Şam legionun komandiri)
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Əbu Meslem[7]
(Şərq cəh. komandiri)
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Fahim Eissa
(İkinci cəbhənin komandiri)

People's Protection Units Flag.svg Sipan Hemo
(YPG komandiri)
YPJ Flag.svg Nevroz Ehmed
(YPJ komandiri)
Emblem of Jaysh al-Thuwar.svg Hecî Ehmed[8]
(İnqilab Ordusu komandiri)
Flag of Syrian Democratic Forces.svg Mehmud Berxwedan
(SDG komandiri)

Tərəflərin qüvvəsi

Türkiyə 6,400 nəfər[9]
 • 72 F-16 Fighting Falcon[10]
 • T-155 Fırtına[11] 5,000–25,000[12][13][14]

8,000–10,000[15]

İtkilər

Türkiyə mənbəsinə görə:
ASO: 159 ölü, 100+ yaralı[16]
Türkiyə TSQ: 46 ölü, 225 yaralı[17]


SOHR mənbəsinə görə:[18]
ASO: 403 ölü
Türkiyə TSQ: 78 ölü


SDQ mənbəsinə görə:
Türkiyə 1588 ölü[19]

Türkiyə mənbəsinə görə:
Suriya 3603 ölü, yaralı və əsir[20]


SOHR mənbəsinə görə:
1500 ölü[21]
Suriya 91 ölü


SDQ mənbəsinə görə:
283 ölü[19]
Suriya 56 ölü[22]

Ümumi itkilər
Hadisələr zamanı Suriyada azı 74-160 mülkü şəxs həlak olub.(SOHR mənbəsinə görə)[23]
Türkiyədə 7 nəfər mülkü şəxs həlak olub, azı 51 nəfər yaralanıb.[24][25][26]
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Zeytun budağı əməliyyatı və ya Afrin əməliyyatı, Afrin hərəkatı və ya əməliyyatın şifrələnmiş adı ilə Zeytun budağı hərəkatı (türk. Zeytin Dalı Harekâtı) - 2018-ci ilin 19 yanvar tarixindən etibarən Türkiyə Silahlı Qüvvələri tərəfindən Suriyanın şimalında yerləşən Hələb mühafəzəsinin daxil olduğu Afrin bölgəsinə doğru başladılmış hərəkat.[27][28] TürkiyəAzad Suriya Ordusunun əsas məqsədi ərazidəki PYD, YPGPKK hökmranlığını aradan qaldırmaq və bölgəni təhdid edən "terrorçu" ünsürləri məğlub etməkdir.[29] İraq Şam İslam Dövlətinin bölgədən uzaqlaşdırılması da, qarşıya qoyulan hədəflər arasındadır. Türkiyə Respublikasının prezidenti, Rəcəb Tayyib Ərdoğan əməliyyatın başladığı gün etdiyi çıxışında Afrindən sonrakı hədəfin Mənbic olduğunu açıqlamışdır.[30][31]

Arxa plan[redaktə | əsas redaktə]

Hələb mühafəzəsində hər iki qüvvənin tərəfdarlarının təşkil etdikləri mitinqlər. İlk fotoda YPG tərəfdarlarının Afrində, ikinci fotoda isə TürkiyəAzad Suriya Ordusu tərəfdarlarının Bizaahda təşkil etdikləri nümayişlər görünür.

Suriya vətəndaş müharibəsinin gedişində, 2012-ci ilin yazında Suriya Ordusunun geri çəkilməsi nəticəsində Hələb mühafəzəsinda yerləşən Afrin şəhəri PYD-nin nəzarəti altına keçdi. 2014-cü ilin yanvar ayında YPG Afrin bölgəsində tək tərəfli müstəqillik elan etdi. 2016-cı ilin əvvəlində isə Şimali Hələbdə yerləşən Tel Rıfatı ələ keçirdi.[32] Buna qarşı olaraq Türkiyə hökuməti YPG mövqelərinə artilleriya zərbələri endirmək barədə qərar qəbul etdi. Türkiyə tərəfindən 2016-2017-ci illərdə həyata keçirilən Fərat Qalxanı əməliyyatı nəticəsində Suriya sərhədindəki IŞİD hakimiyyəti sona çatdı. Bundan əlavə, Afrin və Kobani bölgələri arasındakı ərazidə bufer zonası yaradıldı ki, bu da PYD/YPG-nin Suriyanın şimalında Türkiyə sərhədi boyunca uzanan dəhliz yaratmaq istəyinə mane oldu.

Baş qərargah rəisi General Hulusi Akar və digər komandirlər tərəfindən əməliyyatın gedişatı barədə təşkil olunmuş mətbuat konfransı.

Türkiyə hökuməti PKK-nın Suriya qanadı olaraq gördüyü və "terror təşkilatı" olaraq adlandırdığı PYD və YPG-yə qarşı əməliyyat hazırlıqlarını 2017-ci ilin əvvəlindən etibarən başlatmışdı. Bununla birlikdə, başda Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan daxil olmaqla yüksək çinli dövlət məmurları öz çıxışlarında tez-tez Şimali Suriyada əməliyyatın başlama ehtimalı haqqında danışırdılar.[33]

Əməliyyata başlamazdan bir müddət əvvəl Rusiyanın Afrinin hökumət qüvvələrinə təslim edilməsi və bölgənin ortaq qorunması mövzusunda YPG rəhbərliyi ilə görüşdüyü, lakin bu təklifin YPG tərəfindən qəbul edilmədiyi iddia edildi.[34] Bu məsələ ilə əlaqədar olaraq Suriya hökuməti nümayəndələri ilə də görüşmələrin olduğu və bu danışıqlarda Menaq aviabazasının və bölgədəki bəzi nəzarət məntəqələrinin təhvil verilməsi məsələsində müsbət fikirlərin olmasına baxmayaraq, bütün Afrinin təhvil verilməyəcəyinin məlum olmasından sonra danışıqların nəticəsiz qaldığı iddia edildi.

19 yanvar 2018-ci ildə mərkəzi İngiltərədə yerləşən Suriya İnsan Hüquqları Müşahidə Mərkəzi YPG/PYD tərəfindən Türkiyənin dəstəklədiyi Azad Suriya Ordusunun nəzarət etdiyi Azəzdə yerləşən mülki xəstəxanaya minaatanlar vasitəsilə edilən hücum nəticəsində bir mülki vətəndaşın həlak olduğu, 13 nəfərin isə yaralandığını bildirdi.[35] Suriya Demokratik Qüvvələri sözçüsü isə bu xəbərlərin yalan olduğunu açıqladı.

Əməliyyatın başlamasına bir neçə gün qalmış Türkiyə və Azad Suriya Ordusu bölmələri Afrin yaxınlığından keçən Türkiyə-Suriya sərhədi istiqamətində YPG silahlılarının olduğu mövqelərə artilleriya zərbələri endirmişdir. YPG qüvvələri isə buna cavab olaraq ASO-nun nəzarətində olan Azəz qəsəbəsini bombalamışdır.[36][37] 19 yanvar tarixində Türkiyəyə məxsus Anadolu Agentliyi Afrin ərazisində yerləşən rusiyalı hərbi müşahidəçilərin buranı tərk etdiyini bildirmişdir.[38]

Türkiyə Silahlı Qüvvələri ilə birlikdə Fərat Qalxanı əməliyyatına qatılan müxtəlif üsyançı qruplar əməliyyat başlamazdan əvvəl avtobuslarla Öncüpınarda yerləşən sərhəd keçid məntəqəsindən Suriya tərəfə daşındı.[39]

21 yanvar tarixində növbəti çıxışlarından birində Ərdoğan Türkiyə ərazisində bu əməliyyata qarşı hər hansısa etirazın "ağır bədəli" olacağını bildirdi.[40]

Əməliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Türk höküməti 2018-ci ilin 19 yanvar tarixində hücum əmrini verildiyini rəsmən elan etmişdir. Müdafiə Naziri Nürəddin Canikli, əməliyyat, əslində sərhəd hüdudlarında yerləşən terror yuvalarının bomalanması ilə qeyri-rəsmi formada başlamışdır- fikirini səsləndirmişdir.[41] Əməliyyatın ilk saatlarında Suriya sərhəddinin keçilməsi halı baş verməmişdir. Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus qırıcılar Suriyanın şimalında yerləşən və Türkiyə üçün təhdid təşkil etməkdə olan hədəflərə doğru müntəzəm atəşlər açmağa başlayıblar.[42]

Suriya İnsan Hüquqları Müşahidə Mərkəzinin məlumatlarına əsasən psixoloji dispanserə gətirlənə 14 nəfər şəxs Suriya Demokratik Qüvvələrinin açdığı atəşlər nəticəsində yaralanmışdır.[43] PYD tərəfdarlığı ilə bilinən Havar Xəbər Agentliyinin verdiyi məlumata görə PYDYPG döyüşçüləri tərəfindən Şhabba bölgəsində Türkiyə və Azad Suriya Ordusuna mənsub olduqları iddia edilən dörd nəfər ödürülmüş, 5 nəfər isə müxtəlif dərəcəli yaralarla xilas olmağı bacarmışdır.[44]

Xəbər agentliyi verdiyi bir digər məlumatda Türkiyə tərəfinin havadan gercəkləşdirdiyi bombardımanlar nəticəsində dinc insanlarında zərər gördüyünü iddia etmişdir. Türkiyə hökümətini verdiyi rəsmi bəyanətda əməliyyatın ilk günündə 150-dən çox terror hədəfinin məhv edildiyi, hədəflər vurulan zaman ərazidə və yaxın bölgələrdə yaşayan dinc insanların zərər görməməsi üçün, maksimum dərəcədə həssaslıq göstərildiyi açıqlanmışdır.[45][46]

Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Baş qərargah idarəsindən verilən rəsmi açıqlamada sərhəd bölgələrində təhlükəsizlik və sülhün təmin olunması üçün PYD, PKK, YPGİraq Şam İslam Dövləti kimi terror təşkilatlarının aradan qaldırılmalı olduğu qeyd edilmişdir.[47] 21 yanvar tarixində türk mətbuatı tərəfindən quru qoşunların Afrin bölgəsinə daxil olduğu xəbəri yayılmışdır.[48]

Məlumatlara əsasən türk ordusu Suriyanın şimalından etibarən ölkənin 5 km (3.1 mil) dərinliklərinə daxil olmuş və bölgədə yerləşmişdir. Sözügedən xəbər mərkəzi Londonda yerləşən SOHR xəbər agentliyi tərəfindən də təsdiq olunmuşdur. [49] Bölgədə yerləşən və PYD-YPG nəzarətində olan bir çox kənd Azad Suriya Ordusunun nəzarəti altına keçib.[50] Əməliyyatlar davam etməkdədir.

22 yanvar 2018-ci il tarixində türk qoşunları 7 kəndi YPG-dən azad etdiyini açıqlasa da, qarşı tərəf cəbhə xəttində döyüşlərin davam etdiyini bildirdi.[51] Yeni ələ keçirilmiş ərazilərə strateji əhəmiyyətli Burseya dağı da daxil idi.[52] Elə həmin gün türk ordusu ilk şəhid xəbərini açıqladı.[53] Əməliyyatın artıq üçüncü günündə türk qoşunları Suriya ərazisinin 7.5 km dərinliklərinə daxil olmuşdu.[54]

26 yanvar 2018-ci ildə YPG tərəfindən jurnalistlərin olduğu bölgəyə atəş açıldı.[55] Yenə eyni gün YPG rəhbərliyi Suriya Ordusuna çağırış etdi və Afrinin qorunması üçün Suriya Ordusunun Türkiyə sərhədlərinə yerləşdirilməsinin vacib olduğunu bildirdi.[56]

27 yanvar tarixində Türkiyə Silahlı Qüvvələri YPG-yə məxsus 42 hədəfi məhv etdi. Türklərin dəstəklədiyi ASO qoşunları Bekki yaşayış məntəqəsini ələ keçirdikdən sonra YPG qoşunlarının geri çəkilməyə başladığı və çəkilərkən də tələlər qurduqları iddia edildi. TSQ əməliyyatın səkkizinci günündə YPG-yə aid ümumi 340 hədəfin məhv edildiyini açıqladı. Elə həmin gün baş vermiş münaqişələrdə iki nəfər türk əsgəri həlak oldu. 28 yanvar tarixində strateji əhəmiyyətli Burseya dağı tamamilə Türkiyə və Azad Suriya Ordusunun nəzarəti altına keçdi. Əməliyyat ərzində YPG-nin qadın qolu olan YPJ-nin bir üzvü türk əsgərlərinin olduğu bölgədə intihar hücumu həyata keçirdiyi bildirildi.[57]

29 yanvar 2018-ci il tarixində TSQ və ASO tərəfindən Ömər Uşağı bölgəsi və Burseya dağının cənubunda yerləşən Kastel Cundo kəndi ələ keçirildi.[58] Bu bölgələrə YPG-nin diversiya hücumu həyata keçirdiyi və türk artilleriyası tərəfindən bu hücumun qarşısının alındığı iddia edildi. Türkiyə Silahlı Qüvvələri Afrinin mərkəzinə 13 km məsafədə yaxınlaşdı. 30 yanvarda TSQ Afrinə havadan türk, kürdərəb dillərində bildiriş atdı. Bildirişlərdə xalqdan bölgədə yerləşən qruplaşmalara qarşı mübarizə aparmaları istənildi.[59]

Reaksiya[redaktə | əsas redaktə]

Türkiyə Silahlı QüvvələriAzad Suriya Ordusu tərəfindən həyata keçirilən Afrin əməliyyatına etiraz olaraq Xalqların Demokratik Partiyasının təşkil etdiyi mitinqin qarşısı polis tərəfindən alınmışdır.
  • Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan - terrorizmdən əziyyət çəkmiş dövlət kimi, terrorizmin bütün forma və təzahürlərini qəti şəkildə pisləyir və terrorizmə qarşı mübarizədə beynəlxalq ictimaiyyətin səylərini dəstəkləyir. Beynəlxalq və regional sülh və təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün terror təhlükəsinin kökünün kəsilməsi xüsusilə vacibdir. bunu Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Hikmət Hacıyev Türkiyə ordusunun Suriyanın Afrin bölgəsində həyata keçirdiyi Zeytun budağı əməliyyatına münasibət bildirərkən söyləyib.[60]
  • Flag of Europe.svg Avropa İttifaqı - Təşkilatın Xarici Əlaqələr və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali nümayəndəsi Federika Moqerini hadisələrin inkişaf tendensiyasından son dərəcə narahat olduğunu və Türkiyədəki səlahiyyətli şəxslərlə danışıqlar aparacağını ifadə etdi. O, həmçinin Afrin əməliyyatının Suriyadakı sülh danışıqlarına zərər verə biləcəyini vurğulayıb.[61]
  • Flag of Germany.svg Almaniya - Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Rainer Breul "Suriya sərhədlərinin Türkiyə üçün önəmli olduğunu, yenə də türk hökümətinin bu məsələdə son dərəcədə həssas davranacaqlarına ümid etdiklərini" bildirib.[62]
  • Flag of the United States.svg ABŞ - Pentaqon sözçüsü mayor Adrian Rankin-Qallovey Türkiyənin PKK ilə bağlı qayğılarını başa düşdüklərini və ABŞ rəhbərliyindəki koalisiya qüvvələrinin Afrində davam edən əməliyyatının olmadığını açıqladı.[63]
  • Flag of France.svg Fransa - Xarici İşlər naziri Jan-İv Le Drian Afrinə quru əməliyyatının başlamasından bir neçə saat sonra BMT Təhlükəsizlik Şurası üçün təcili görüşmə çağırışı etdi.[64]
  • Flag of the Netherlands.svg Niderland - Xarici İşlər naziri Halbe Ziylstra Türkiyənin özünü və sərhədlərini müdafiə haqqına sahib olduğunu, lakin əməliyyatın dayandırılmasının vacib olduğunu bildirdi. Bununla belə, Hollandiya Parlamentinə verdiyi məktubda Afrindəki əməliyyat nəticəsində hücuma məruz qalan YPG və kürd qüvvələrinin İŞİD-ə qarşı beynəlxalq koalisiya ilə birlikdə döyüşməsi səbəbilə İŞİD-ə qarşı ortaq mübarizənin bundan təsirlənə biləcəyini açıqladı.[65]
  • Flag of the United Kingdom.svg Böyük Britaniya - Xarici İşlər naziri Boris Conson Türkiyənin sərhədlərini nəzarətdə saxlamaq istəməsində haqlı olduğunu bildirərək, İngiltərə və Türkiyənin ortaq məqsədinin Bəşər Əsəd rejiminin sonlanması və bölgədəki siyasi gedişatı nizamlamaq olduğunu açıqladı.[66]
  • Flag of Iran.svg İran - Xarici İşlər Nazirliyi sözçüsü "İran Türkiyə və Suriya sərhəd bölgələrindəki böhranın dərinləşməsinin qarşısını almaq üçün bu əməliyyatın dərhal dayandırılmasını istəyir. Afrindəki böhranın davam etməsi Suriyanın şimalındakı terrorçu qruplaşmaları artıra bilər" açıqlaması verib.[67]
  • Flag of Egypt.svg Misir - Xarici İşlər Nazirliyi Türkiyənin Afrin bölgəsində hərbi əməliyyat keçirməsini qınadı və bunun Suriyanın suverenliyinə ciddi bir təhdid yaratdığını bildirib.[68]
  • Flag of Russia.svg Rusiya - Xarici İşlər Nazirliyi rəsmi Moskvanın Suriyanın Afrin bölgəsindəki hazırkı vəziyyəti yaxından izlədiyini və Türkiyənin şəhərdə hərbi əməliyyata başlaması xəbərlərini narahatlıqla qarşıladığını bildirib. Rusiya Müdafiə Nazirliyi isə açıqlamasında Afrində yerləşən rus qoşunlarının Türkiyə Ordusu tərəfindən hədəfə çevrilməməsi məqsədilə buranı tərk etdiyini bildirib.[69]
  • Flag of Syria.svg Suriya - Xarici İşlər nazirinin köməkçisi Faysal Mikdad əməliyyatdan iki gün əvvəl "Türkiyədən Afrin istiqamətində hər hansı əməliyyat baş tutacağı halda bunun hücum cəhdi olaraq dəyərləndiriləcəyini və Türkiyəyə məxsus döyüş təyyarələrinin istənilən hücum cəhdində Suriya Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunlarının bu təyyarələri vurmağa hazır olacağını" açıqladı. Əməliyyat başladıqdan sonra Suriya hökuməti "Suriya Ərəb Respublikası Türkiyənin Suriya torpaqlarının bir hissəsi olan Afrinə təşkil etdiyi hücumu qınayır. Türkiyənin bu hərəkətləri Suriyanın suverenliyinə hücumun bir başqa addımıdır." açıqlaması edib.[70]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Breaking: Turkish Army, rebels capture first town in northwest Afrin". Al-Masdar News. https://www.almasdarnews.com/article/breaking-turkish-army-rebels-capture-first-town-northwest-afrin/. İstifadə tarixi: 21 January 2018.
    "Turkish forces claim two more towns captured in northern Aleppo". Al-Masdar News. https://www.almasdarnews.com/article/turkish-forces-claim-two-towns-captured-northern-aleppo/. İstifadə tarixi: 21 January 2018.
    Video footage from northern Aleppo shows Turkish-backed rebels inside key town
  2. "Afrin'de son dakika... 9 köy terör örgütünden alındı". Hürriyet Daily News. 21 January 2018. http://www.hurriyet.com.tr/afrin-harekatinda-zeytin-dali-son-durum-ve-son-dakika-gelismeleri-40716879. İstifadə tarixi: 21 January 2018.
  3. "Turkish army, FSA clear 7 more areas in NW Syria". Anadolu Agency. 3 mart 2018. https://aa.com.tr/en/middle-east/turkish-army-fsa-clear-7-more-areas-in-nw-syria/1079125.
  4. "Turkish army, FSA liberate another village in northwestern Syria". Anadolu Agency. http://aa.com.tr/en/middle-east/turkish-army-fsa-liberate-another-village-in-northwestern-syria/1073994. İstifadə tarixi: 4 mart 2018.
  5. "Syria war: Turkey-backed forces oust Kurds from heart of Afrin". BBC. http://www.bbc.com/news/world-middle-east-43447624. İstifadə tarixi: 18 mart 2018.
  6. sitesi, milliyet.com.tr Türkiye'nin lider haber. "Son dakika: Afrin harekatını Korgeneral İsmail Metin Temel yönetecek!". Milliyet.com.tr. http://www.milliyet.com.tr/afrin-harekatini-korgeneral-ismail-gundem-2593858/.
  7. 7,0 7,1 "Who Are the Pro-Turkey Rebels Advancing on Syria's Afrin". Naharnet. 22 January 2018. http://www.naharnet.com/stories/en/241182. İstifadə tarixi: 22 January 2018.
  8. "Commander of "Jaysh al-Thuwar”: We fight cowardice to the side, do not believe the false news". Hawar News Agency. 21 January 2018. http://en.hawarnews.com/commander-of-jayiah-al-thwar-we-fight-cowardice-to-the-side-do-not-believe-the-false-news/.
  9. "Fotoğraflarla Zeytin Dalı Harekatı". https://tr.sputniknews.com/foto/201801221031907992-zeytin-dali-harekati-tsk-oso-fotograf/.
  10. BASIN AÇIKLAMASI
  11. "T-155 Fırtına Obüsleri nedir? - Akşam" (türkcə). aksam.com.tr. http://www.aksam.com.tr/otomobil/t155-firtina-obusleri-nedir/haber-700351. İstifadə tarixi: 23 yanvar 2018.
  12. "Turkish jets bombard Kurdish-run city of Afrin in Syria". 20 yanvar 2018. https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/turkish-military-retaliates-against-fire-from-syrian-kurds/2018/01/20/1064ecee-fdb9-11e7-9b5d-bbf0da31214d_story.html?utm_term=.194f90445597.
  13. "مصدر في غرفة عمليات "عفرين" يوضح لنداء سوريا حجم مشاركة "الجيش الوطني" ودوره في المعركة". Nedaa-sy.com. 19 January 2018. http://nedaa-sy.com/news/3801.
  14. "FSA Commander Says 25,000 Syrian Rebels Back Turkish Force in Syria". usnews.com. https://www.usnews.com/news/world/articles/2018-01-21/around-25-000-syrian-rebels-back-turkish-force-in-northern-syria-fsa-commander.
  15. "Erdogan: Operation in Syria's Afrin has begun". Al Jazeera. 21 January 2018. http://www.aljazeera.com/news/2018/01/erdogan-operation-syria-afrin-begun-180120120424928.html.
  16. "AFRIN UNDER SIEGE: TURKEY PREPARES TO CRUSH KURDISH ENCLAVE". http://www.newsweek.com/afrin-under-siege-turkey-prepares-crush-kurdish-enclave-842485.
  17. [1] Zeytin Dalı Harekatı'nda bugün (18 Mart 2018)
  18. بالتزامن مع تعامي المجتمع الدولي عن مأساتهم…أوضاع إنسانية كارثية يعيشها نحو 700 ألف مدني في منطقة عفرين التي تحاصرها القوات التركية
  19. 19,0 19,1 "The Statistics Of The Military Operations Since The Start Of The Turkish Aggression On Afrin On 20-Jan-2018". http://sdf-press.com/en/2018/03/the-statistics-of-the-military-operations-since-the-start-of-the-turkish-aggression-on-afrin-on-20-jan-2018/. İstifadə tarixi: 18 mart 2018.
  20. [2] Zeytin Dalı Harekatı'nda bugün (18 Mart 2018)
  21. http://www.syriahr.com/en/?p=87003
  22. At least 48 Syrian pro-gov’t fighters killed during Afrin battle: report
    The Latest: Activists: Syrian bombs kill 20 in rebel enclave
  23. Shelling by the SDF on the northern countryside of Aleppo leaves 2 people from one family killed and several others injured
  24. Reuters. "Turkish forces push into Syria, battle Kurdish militia". https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-turkey/turkish-forces-push-into-syria-battle-kurdish-militia-idUSKBN1F90RQ.
  25. AFP. "Turkey steps up assault on Kurdish militia in Syria". https://guardian.ng/news/turkey-steps-up-assault-on-kurdish-militia-in-syria/.
  26. "Syrian rockets kill two in Turkey as Ankara fights Kurd militia". http://www.dailymail.co.uk/wires/afp/article-5308607/Syrian-rockets-kill-two-Turkey-Ankara-fights-Kurd-militia.html. İstifadə tarixi: 28 yanvar 2018.
  27. "Erdogan: Operation in Syria's Afrin has begun". Al Jazeera. http://www.aljazeera.com/news/2018/01/erdogan-operation-syria-afrin-begun-180120120424928.html.
  28. "Turkish field op against Afrin Kurds 'de facto underway' – Erdogan". Russia: RT. https://www.rt.com/news/416492-erdogan-syria-afrin-operation/.
  29. CNN, Gul Tuysuz, Joe Sterling and Schams Elwazer,. "Turkish jets hammer Syrian town to oust US-backed Kurdish militia". CNN. http://edition.cnn.com/2018/01/20/middleeast/turkey-syria-military-operation/index.html.
  30. "Erdogan: Operation in Syria's Afrin has begun". Al Jazeera. 21 January 2018. http://www.aljazeera.com/news/2018/01/erdogan-operation-syria-afrin-begun-180120120424928.html.
  31. "Terrified children, empty streets in Syria's Afrin as Turkey attacks". France 24. 20 January 2018. http://www.france24.com/en/20180120-terrified-children-empty-streets-syrias-afrin-turkey-attacks.
  32. "YPG Tıl Rıfat'ın Tamamını Ele Geçirdi.". 15 fevral 2016. Arxivləşdirilib: [3] saytından 27 iyul 2017 tarixində. http://web.archive.org/web/20170627024027/http://www.aljazeera.com.tr/haber/ypg-tel-rifati-ele-gecirdi.
  33. "Минобороны Турции не исключает возможность начала операции в Сирии в ближайшие дни" (Rusca). Rambler.ru. 27 noyabr 2017. Arxivləşdirilib: [4] saytından 21 yanvar 2018 tarixində. http://web.archive.org/web/20180121120718/https://news.rambler.ru/world/38527921-turtsiya-gotovitsya-nachat-operatsiyu-v-sirii/?updated.
  34. "Combates e bombardeios continuam intensos em Afrin; curdos acusam Rússia de cumplicidade" (Portuqal). 21 yanvar 2018. http://elcoyote.org/combates-e-bombardeios-continuam-intensos-em-afrin-curdos-acusam-russia-de-cumplicidade/.
  35. "TSK: YPG, Azez'de sivil hastaneyi vurdu, yaralılar Türkiye'de". Sputnik. 19 yanvar 2018. Arxivləşdirilib: [5] saytından 19 yanvar 2018 tarixində. http://web.archive.org/web/20180119155103/https://tr.sputniknews.com/ortadogu/201801191031884602-tsk-ypg-azez-hastene-yarali/.
  36. "YPG Shelling Renders Azaz Psychiatric Hospital Inoperable – Revolutionary Forces of Syria media office". rfsmediaoffice.com. 20 yanvar 2018. https://rfsmediaoffice.com/en/2018/01/20/ypg-shelling-renders-azaz-psychiatric-hospital-inoperable/.
  37. "10 women at least were wounded by YPG shelling at the psychiatric hospital in Azaz north Aleppo". https://www.nso-sy.com/Details/862/10-women-at-least-were-wounded-by-%22YPG%22-shelling-at-the-psychiatric-hospital-in-Azaz-north-Aleppo/en.
  38. "Russian troops in Afrin begin withdrawing: Turkish state-run agency". Hürriyet Daily News. 19 yanvar 2018. http://www.hurriyetdailynews.com/russian-troops-in-afrin-begun-to-be-withdrawn-state-run-media-125999. İstifadə tarixi: 22 yanvar 2018.
  39. "ÖSO, Kilis'ten otobüslerle sınırı geçti". 19 Ocak 2018. https://tr.sputniknews.com/turkiye/201801191031879910-oso-kilis-azez/.
  40. "Turkish ground troops enter Syria enclave". BBC. 21 yanvar 2018. http://www.bbc.com/news/world-middle-east-42765697.
  41. "Turkey shells Syria's Afrin region, minister says operation has begun". Reuters. 19 January 2018. https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-turkey/turkey-shells-syrias-afrin-region-minister-says-operation-has-begun-idUSKBN1F80XX. İstifadə tarixi: 19 January 2018.
  42. "Turkey steps up Syria shelling as invasion of Afrin looms". BBC. 19 January 2017. http://www.bbc.com/news/world-middle-east-42747702. İstifadə tarixi: 19 January 2017.
  43. "Turkish troops shell Afrin to oust US-backed Kurdish militia". Associated Press. Channel NewsAsia. 19 January 2017. https://www.channelnewsasia.com/news/world/turkish-troops-shell-afrin-to-oust-us-backed-kurdish-militia-9878402. İstifadə tarixi: 19 January 2017.
  44. "Afrin: sneaking attempt thwarted, YPG, YPJ inflicted mercenaries vast damage – ANHA". en.hawarnews.com. http://en.hawarnews.com/afrin-sneaking-attempt-thwarted-ypg-ypj-inflicted-mercenaries-vast-damage/. İstifadə tarixi: 20 January 2018.
  45. Shaheen, Kareem (21 January 2018). "Turkey starts ground incursion into Kurdish-controlled Afrin in Syria". The Guardian. http://www.theguardian.com/world/2018/jan/21/turkey-starts-ground-incursion-into-kurdish-controlled-afrin-in-syria.
  46. Editorial, Reuters. "Airstrikes pound Syria's Afrin as Turkey launches 'Operation Olive Bra". Reuters. https://af.reuters.com/article/worldNews/idAFKBN1F90RS.
  47. "Turkey launches border security mission in Syria's Afrin". Turkey launches border security mission in Syria's Afrin. https://www.trtworld.com/turkey/turkey-launches-border-security-mission-in-syria-s-afrin-14435.
  48. "Turkish state media reports that Turkish ground forces have crossed into Syrian Kurdish enclave". The Seattle Times. 21 January 2018. https://www.seattletimes.com/nation-world/turkish-state-media-reports-that-turkish-ground-forces-have-crossed-into-syrian-kurdish-enclave/.
  49. "Turkish troops attack Kurdish enclave in northern Syria" (en). CBS News. https://www.cbsnews.com/news/turkish-troops-attack-kurdish-enclave-northern-syria/. İstifadə tarixi: 22 January 2018.
  50. "Turkey takes villages in northern Syria". BBC News. 2018. http://www.bbc.com/news/world-middle-east-42771469. İstifadə tarixi: 22 January 2018.
  51. "DSG’den ‘Türk ordusunun ilerlediği haberleri yalan’ iddiası". 22 yanvar 2018. https://tr.sputniknews.com/ortadogu/201801221031921631-dsg-turk-ordusu-iddiasi/.
  52. "Afrin harekatında son durum: Çok kritik dağ ele geçirildi". Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/afrinde-son-durum-zeytin-dali-harekatinda-3-gun-40717681.
  53. "Turkish soldier killed in clashes near Syria's Afrin region". Reuters. https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-turkey-soldier/turkish-soldier-killed-in-clashes-near-syrias-afrin-region-idUSKBN1FB2UX. İstifadə tarixi: 24 yanvar 2018.
  54. "Operasyonun üçüncü günü". Aydınlık. https://www.aydinlik.com.tr/zeytin-dali-harekati-nda-ucuncu-gun-turkiye-ocak-2018-17.
  55. "Gazetecilerin olduğu bölgeye PYD'den taciz ateşi". CNN Türk. https://www.cnnturk.com/turkiye/teroristlerden-gazetecilerin-oldugu-bolgeye-taciz-atesi.
  56. "Terör örgütünden Suriye Hükümetine çağrı". Sözcü. http://www.sozcu.com.tr/2018/gundem/zeytin-dali-harekatinda-7-gun-2189923/.
  57. "TSK kayıp açıklaması". Türkiyə Silahlı Qüvvələri. http://www.tsk.tr/BasinFaaliyetleri/BA_59.
  58. "Afrin yolu açıldı". Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/afrin-yolu-acildi-40724537.
  59. "TSK, Afrin'e havadan bu bildirileri attı...". Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/tsk-afrine-havadan-bu-bildirileri-atti-40726178.
  60. [6] Azerbaijan fully understands Turkey’s security concerns against terror threat - Foreign Ministry
  61. "EU's Mogherini 'extremely worried' by ongoing Turkish offensive in Syria" (İngiliscə). 22 yanvar 2018. https://www.i24news.tv/en/news/international/165804-180122-eu-s-mogherini-extremely-worried-by-ongoing-turkish-offensive-in-syria.
  62. "Germany: Turkey has legitimate security interests in Syria". dailysabah.com. https://www.dailysabah.com/politics/2018/01/20/germany-turkey-has-legitimate-security-interests-in-syria.
  63. "Son Dakika! ABD'den Afrin Operasyonuna İlk Tepki: Müdahil Olmayacağız!". SonDakika.com. 20 yanvar 2018. http://www.sondakika.com/haber/haber-son-dakika-abd-den-afrin-operasyonuna-ilk-tepki-10477025/.
  64. "French calls for emergency Security Council meeting on Syria" (İngilis). 21 yanvar 2018. https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-france/french-calls-for-emergency-security-council-meeting-on-syria-idUSKBN1FA0K5.
  65. "Zijlstra kritisch over Turkse operatie: 'mogelijk impact op strijd tegen IS'" (Hollandca). Nederlandse Omroep Stichting. https://nos.nl/artikel/2213255-zijlstra-kritisch-over-turkse-operatie-mogelijk-impact-op-strijd-tegen-is.html.
  66. "Afrin operasyonu ile ilgili İngiltere'den ilk tepki geldi". Hürriyet. http://www.hurriyet.com.tr/afrin-operasyonu-ile-ilgili-ingiltereden-ilk-tepki-geldi-40718196.
  67. "Iran calls for end to Turkish offensive in Syria" (İngilis). Reuters. 21 yanvar 2018. https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-turkey-iran/iran-calls-for-end-to-turkish-offensive-in-syria-idUSKBN1FA0O0?il=0.
  68. "Egypt condemns Turkish military operation in Syria's Afrin" (İngilis). Xinhuanet. 21 yanvar 2018. http://www.xinhuanet.com/english/2018-01/21/c_136913330.htm.
  69. "Operation Olive Branch: What Happened in Syria Today?". Sputnik News. https://sputniknews.com/military/201801211060927116-turkey-syria-military-operation-wrapup/.
  70. "TSK, Afrin'e yönelik 'Zeytin Dalı Harekatı' başlattı". Sputnik. 20 Ocak 2018. Arxivləşdirilib: [7] saytından 20 yanvar 2018 tarixində. http://web.archive.org/web/20180120230239/https://tr.sputniknews.com/ortadogu/201801201031893662-suriye-afrin-harekat-zeytindali-harekati-tsk/.