Arqun (şəhər)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Arqun
IMG 20180616 122625УстаргIордойн гIатлин цIенош.jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

43°18′ şm. e. 45°52′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi
  • 63 km²
Mərkəzin hündürlüyü 116 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +7 87147
Poçt indeksi 366281–366287366310
newargun.ru
Xəritəni göstər/gizlə
Arqun xəritədə
Arqun
Arqun
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Arqun (rus. Аргу́н,çeçen. Орг[3], gürcü. არღუნი - arghuni) - Rusiya Federasiyasının Çeçenistan Respublikasındakı şəhər. Respublika əhəmiyyətli şəhər olub, inzibati mərkəz və şəhər rayonunun yeganə yaşayış yeridir. [4]

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər Çeçen dağətəyi düzənliyində, Arqun çayının hər iki sahilində (Sunja çayının sağ qolu), Qroznıdan 10 km cənub-şərqdə yerləşir. Qərbdən və şimaldan Qroznı bölgəsi, şərqdə Qudermes bölgəsi və cənubdan Şali bölgəsi ilə həmsərhəddir. Şəhər şərti olaraq mərkəzi küçə - Əhməd-Hacı Kadırov olan kənd və qəsəbəyə bölünür.[5]

İqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Mülayim kontinental iqlim üstünlük təşkil edir. Orta illik yağıntının miqdarı təxminən 450 mm-dir. Yanvarda ən az yağıntı orta hesabla 22 mm, ən çox isə iyunda orta hesabla 71 mm düşür. İyul ilin ən isti ayı olub, ortalama temperaturu 24,5 ° C, ən soyuq ay isə yanvar ayıdır, orta temperaturu 2.3 ° C-dir.[6]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər, Çeçenistan Respublikasının 02.04.2009-cu il tarixli 15-rz nömrəli "Arqun şəhərində bir bələdiyyənin yaradılması, onun sərhədlərinin qurulması və şəhər mahalı statusu verilməsi haqqında" Qanunu ilə şəhər inzibati ərazi vahidi (respublika əhəmiyyətli şəhər) və şəhər mahalı statusuna malik bir bələdiyyə olaraq yaradılmışdır. 1819-cu ildə Arqun və Sunja çaylarının cənubunda, 1850-ci illərə qədər 490 meydançanı əhatə edən Ustrada (Ustar-Qarda) kəndi meydana gəldi.[7] 1944-cü ildə çeçenlərin qovulması və Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğvi ilə əlaqədar yaşayış məntəqəsi Kolxoznoe kəndi adlandırıldı. Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının bərpasından sonra 1958-ci ildə kəndin yerləşdiyi, eyni adlı çaydan Arqun adı verilmişdir. 1967-ci ildə RSFSR Ali Sovetinin qərarı ilə qəsəbə Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Şali rayonunun tərkibində bir şəhər statusu aldı. 1990-cı ildə Arqun şəhəri Şali rayonundan ayrıldı, ona respublika tabeliyindəki bir şəhər statusu verildi. Arqun Birinci və İkinci Çeçen Döyüşləri zamanı çox zərər gördü və hal hazırda praktik olaraq bərpa olunur.[8] 2014-cü ildə şəhərdə hündürmərtəbəli binalar peyda oldu və onlara Aymani Kadırovun adına məscid açıldı.[9]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]