Bərbər dəniz quldurları

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bərbər sahilli dövlətlərindən ingilis kraliçası I Yelizaveta sarayına göndərilmiş səfir

Bərbər (Barbar, vəhşi) dəniz quldurları (Mərakeş istisna olmaqla, çünki, Mərakeşlilər özlərini Osmanlı kimi qəbul etmədikləri üçün Osmanlı təbələri kimi tanınmırlar) - Ərəb fəthləri dövründən XIX əsrin ortalarına qədər Şimali Afrika bölgəsində döyüşən müsəlman quldurlar.

Məğribin (Barbar sahili) bir çox limanından istifadə edərək Tunis, Tripoli, Əlcəzair və Sale kimi iri bölgələrdə fəaliyyət göstərərək, bütün qərbi Aralıq dənizi sahillərini qorxu içində saxlayırdılar. Quldurların fəaliyyəti təkcə tacir gəmilərinə hücumlarla məhdudlaşmırdı, çox vaxt onlar "razii" - Avropanın sahil şəhərlərində xristian qullarını tutmaq və Əlcəzairdə və ya Mərakeşdəki qul bazarında satmaq üçün xüsusi reydlər təşkil edirdi [1]. Tarix professoru Robert Devisin dediyinə görə, XVI əsrdən XIX əsrə qədər quldurlar 1 milyondan 1,25 milyona qədər avropalını kölə etmiş və satmışdılar. Bu cür basqınların əsas hədəfi İtaliya, İspaniyaPortuqaliyadakı sahil kəndləri olurdu. Lakin bəzən daha uzaq ölkələr - Fransa, İngiltərə, Hollandiya, İrlandiya və hətta İslandiya da daxil olmaqla Skandinaviya ölkələri də belə hücumlardan əziyyət çəkdilər.

Bu hücumların nəticəsi son dərəcə acınacaqlı idi: Fransa, İngiltərəİspaniya quldurların belə reydlərində minlərlə gəmisini itirdi. İspaniyaİtaliyanın sahil bölgələri boşalırdı. Bu quldur baqsqınları XIX əsrə qədər Aralıq dənizinin qərb sahillərinin tam məskunlaşmasının qarşısını alırdı.

XVI əsrdən etibarən "Əlcəzair ekspedisiyaları" başladı - Avropa dövlətlərinin Əlcəzairdəki quldur yuvalarına qarşı bir sıra dəniz və desant yürüşləri. XIX əsrdən (1801-ci ildən) ABŞ-ın Barbar müharibələri başladı.

Məşhur bərbər dəniz quldurları[redaktə | əsas redaktə]

Bərbər dəniz quldurlarının əsirləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Roland (Arles arxiyepiskopu) (869-cu ildə)
  • Kandia, Pedro de (XVI əsrin əvvəllərində)
  • Uluc Əli (1536-cı ildə)
  • Migel de Servantes (1575-1580)
  • Avile, Oqusten-Şarl d '(1674)
  • Kriezis, Antonios (1811-ci ildə)

Ədəbi personajlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Robinzon Kruzo
  • Qi de Nanteyl — "Nanteyl jesti" poemesının qəhrəmanı
  • Anjelika — Anna və Serj Qalonun Anjelika haqında 4-cü kitabında

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Robert Davis (2011-02-17). "British Slaves on the Barbary Coast" (ingilis). BBC. İstifadə tarixi: 2018-11-02.