Bavariya Krallığı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
alm. Königreich Bayern
Bavariya Krallığı
1805–1918
Bavariya gerbi
Gerbi
Himni: Bayerische Königshymne
Alman Konfederasiyası (tünd boz) və Avropa daxilində Bavariya Krallığının yerləşməsi (yaşıl), 1815-ci il
Alman Konfederasiyası (tünd boz) və Avropa daxilində Bavariya Krallığının yerləşməsi (yaşıl), 1815-ci il
Pfals anklavı ilə Alman İmperiyası daxilindəki Bavariya Krallığı
Pfals anklavı ilə Alman İmperiyası daxilindəki Bavariya Krallığı
StatusuElectorate of the Holy Roman Empire
(1805–1806)
State of the Confederation of the Rhine
(1806–13)
State of the German Confederation
(1815–66)
Federal State of the German Empire
(1871–1918)
PaytaxtıMünhen
Rəsmi dillərialmanca
Ümumi dilləriBavariyayuxarı alman dialektləri
Dini
Əksəriyyət:
Roma-Katolik
İdarəetmə formasıKonstitusiyalı monarxiya
Kral 
• 1805–1825
I Maksimilian
• 1825–1848
I Lüdviq
• 1848–1864
II Maksimilian
• 1864–1886
II Lüdviq
• 1886–1913
I Otto
• 1913–1918
III Lüdviq
Regent şahzadə 
• 1886–1912
Luitpold
• 1912–1913
III Lüdviq
Baş nazir 
• 1806–1817
Maksimilian fon Montjela
• 1912–1917
Georg fon Hertlinq
• 1917–1918
Otto fon Dandl
Qanunverici orqanıLandtaq
• Yuxarı palata
Reyxsrat
• Aşağı palata
Deputatlar palatası
Tarixi dövrYeni imperializm/I BDM
26 dekabr 1805
• Yaranması
26 dekabr1805
8 oktyabr 1813
30 may 1814
18 yanvar 1871
9 noyabr 1918
12 noyabr1918
Ərazisi
• Ümumi
191075,865 km2 (29,292 kv. mil)
Əhalisi
• 1910
6,524,372
ValyutasıBavariya quldeni
(1806–1873)
Qızıl reyxsmarka
(1873–1914)
Kağız reyxsmarka
(1914–1918)
Sələfi
Xələfi
Bavariya elektoratı
Vürtsburq prens-yepiskopluğu
Bavariya Xalq Hökuməti
Bavariya Sovet Respublikası

Bavariya Krallığı (alm. Königreich Bayern‎, bav. Kinereich Bayern) — Almaniyanın cənub-şərqində 1806-1918-ci illərdə mövcud olan dövlət.

Vittelsbax sülaləsindən olan I Maksimilian 1806-cı ildə Bavariyanın ilk kralı oldu. Monarxiya, 1918-ci ildə krallıq dağılana qədər, Vittelsbax sülaləsi tərəfindən idarə edildi. Müasir Bavariyanın sərhədlərinin çoxu 1814-cü il Paris müqaviləsindən sonra qurulmuşdur. Buna əsasən, Bavariya Avstriya Tirol və Vorarlbergdən imtina etdi, lakin Aşaffenburq və Hessen-Darmştadt ərazisinin bir hissəsini aldı. 1871-ci ildə Bavariya Krallığı Prussiyadan sonra ikinci ən böyük muxtar dövlət qurumu olaraq vahid Alman İmperiyasının bir hissəsi oldu. Bavariya krallığının müasir varisi Almaniyada eyni adlı federal torpaqdır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1 yanvar 1806 cı ildə IV Maks Yozef I Maks kimi taxta çıxaraq Reyn ittifaqına daxil olur. Onun naziri Montgels sərt dövlət sistemini qurur. 1808-ci ildə konstitusiya ilk dəfə olaraq hamının qanun qarşısında eyni olduğunu, mülkiyyətin və şəxsiyyətin qorunması, vicdan azadlığı və məhkəmələrin sərbəstliyini təmin etmiş olur. Bu konstitusiya 1818 ci ildə Bavariyanın demokratik parlament idarəçiliyinin əsasını qoymuş olur. Bu dövrdən Bavariya parlamenti iki palatadan: deputatlar və dövlət şurası üzvləri palatasından ibarətdir.

II Lüdviqin zamanında (1864 - 1886) Bavariya Prussiya və Fransaya qarşı müharibələrdə iştirak etmişdir. 1866-cı ildə Avstriya-Prussiya müharibəsində Avsriya tərəfindən, 1870-1871 ci illərdə isə Fransa-Prussiya müharibəsi zamanı Fransaya qarşı Prussiya tərəfindən çıxış etmişdir. Fransa- almaniya müharibəsindən sonra bavariya yenidən Almaniya imperiyasına qatılmışdır. II Lüdviq "Nağıl kralı" kimi tanınan, siyasətdən uzaqlaşaraq öz malikanəsinin tikintisilə məşğul olur. Beləliklə dayısı şahzadə regent Luitpold öz oğlu III Lüdviq ilə Bavariyanı 738 il idarə etmiş Vittelsbaxların sonuncu nümayəndələri olurlar.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 Allerhöchste Verordnung, die Territorial-Eintheilung des Königreichs Baiern betreffend // Königlich-Baierisches Regierungsblatt — 1808. — Vol. 1808, burax. XXXIII.