Dəmir Gədəbəyli

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dəmir Gədəbəyli
Dəmir Qasımov
Dəmir Gədəbəyli.jpg
Doğum tarixi
Doğum yeri Ataxal, Gədəbəy, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfat tarixi (80 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı SSRİ SSRİ
Azərbaycan Azərbaycan
Elm sahəsi Ədəbiyyat
Elmi dərəcəsi Filologiya elmləri doktoru

Qasımov Dəmir və ya Dəmir Gədəbəyli (d. 27 mart 1939, Ataxal, Gədəbəy — ö. 6 may 2019, Bakı) — şair, filologiya elmləri doktoru.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Dəmir Gədəbəyli (Qasımov Dəmir Müseyib oğlu) 1939-cu il mart ayının 9-da (Şəxsiyyət vəsiqəsində 27 mart ) Gədəbəy rayonunun Ataxal kəndində müəllim ailəsində dünyaya göz açmışdır. Orta təhsilini Böyük Qaramurad məktəbində almış, sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakultəsinə daxil olmuşdur. 1961-ci ildə ADU-ni bitirmiş, elə həmin ildən 1991-ci ilə qədər , 30 il Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio verlişləri komitəsində müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. “20 yanvar” qəzetinin baş redaktoru olmuşdur. Müstəqillik dövründə müxtəlif Universitetlərdə dərs demişdir (ABU, “Odlar Yurdu” ,“Təfəkkür”). 60-cı illərdən şeirləri çap olunmağa başlayıb. 1972-ci ildən SSRİ Jurnalistlər İttifaqının, 1981-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının, 1988-ci ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü olmuşdur.

1975-ci ildə görkəmli alim Mir Cəlal Paşayevin rəhbərliyi ilə “Azərbaycan poeziyasında qoşma” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1989-cu ildə isə “Azərbaycan dastanlarının poetikası” adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.

Türkiyənin “Zaman” qəzetinin Bakı üzrə təmsilçisi olmuşdur. 50-dən çox kitabı çap olunub. Demək olar ki, çap olunmamış 60 kitablıq poema, dram və şeirləri var. Ən məhşur bəstəkarlar 300-ə qədər sözünə mahnı bəstələyib və bu mahnılar tanınmış müğənnilərin ifasında səslənib.

Onun şeirləri alman, ingilis, rus, yunan, rumın, çex, bolqar, macar və.s dillərə tərcümə edilmişdir. Azərbaycan yazıçılar birliyinin üzvü şair Dəmir Gədəbəyli 6 may 2019-cu ildə vəfat etmişdir.

Əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

Onun şeirləri alman, ingilis, rus, yunan, rumın, çex, bolqar, macar və.s dillərə tərcümə edilmişdir. Şair "Ayrılıgın ilk günü", "Cavadxan", "Son güllə", "Ağaməhəmməd xan və ya qisasa qisas" və.b. mənzum dram əsələrinin müəllifidir. Dəmir Gədəbəyli 1990-cı ildə Mir Cəlal Paşayev haqqında "Yetimlər atası" poemasını qələmə alıb. 2008-ci ildə isə bu poema Bakı Dövlət Universitetinin sabiq rektoru, akademik Abel Məhərrəmovun, Doktor Cavad Heyətin, fəlsəfə elmləri doktoru, professor Mahir İsrafilovun müqəddimələri ilə ayrıca kitab şəklində çap edilib [1]. Şairin digər kitabları aşağıdakılardır:

  • Sınaqlar. 1961
  • Baba ocağı
  • Daşlar, gözlər, məhəbbət.
  • Ayrılığın əlində
  • Abdaloğlu
  • Qeyrət qalası
  • Ellərin əziz qızı
  • Xatirələrdə yaşayan illər
  • Xalqın Heydər babası
  • XX əsrin Nyutonu
  • Tuğ harayı
  • Türk qızı
  • Atatürkün əsgəri
  • Türk ana
  • Türk generalı
  • Acılı, ağrılı dünya. Bakı, Nurlan-2010. 208 səh.
  • Oyun dünya. Bakı, Nurlan-2010.
  • Ellər vurğunu. Bakı, Aspoliqraf-2010. 96 səh. +16 səh. şəkil.

Məqalələri[redaktə | əsas redaktə]

  • "Şəmşiroğlu" (poemadan hissə), Dünya qəzeti. 25 dekabr 2009-cu il. № 30-31

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]