Abel Məhərrəmov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Abel Məhərrəmov
Abel Məmmədəli oğlu Məhərrəmov
Abel Məhərrəmov.jpg
Doğum tarixi: 5 yanvar 1950 (1950-01-05) (67 yaş)
Doğum yeri: Ağdam
Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg Azərbaycan SSR
Vətəndaşlıq: Flag of the Soviet Union.svg SSRİFlag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Elm sahəsi: kimya
İş yeri: Bakı Dövlət Universitetinin rektoru
Elmi dərəcəsi: kimya elmləri doktoru
Elmi vəzifəsi: akademik, professor
Atası: Məmmədəli Məhərrəmov
Anası: Şəfiqə Məhərrəmova
Mükafatları:
"Şöhrət" ordeni (Azərbaycan)
Əməkdar Elm Xadimi

Məhərrəmov Abel Məmmədəli oğluBDU-nun rektoru[1], Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin III (2005-2010) və IV (2010-2015) çağırış deputatı, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki, kimyaçı alim, BDU-nun üzvi kimya kafedrasının müdiri[2].

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Abel Məhərrəmov 1950-ci il yanvarın 5-də Ağdam şəhərində anadan olmuşdur. Atası Məmmədəli Məhərrəmov riyaziyyatçı olub[3]. Oğlu anadan olanda adını Norveç riyaziyyatçısı Nils Abelin şərəfinə Abel qoymuşdur.

1966–cı ilin may ayının 25-i Amasiya rayonun Güllübulaq kənd orta məktəbini[4] qızıl medalla bitirdikdən sonra, elə 1966-cı ildə Bakı Dövlət Universitetinin kimya fakültəsinə qəbul olmuş və oranı 1971-ci ildə əla qiymətlərlə başa vurmuşdur. Universiteti bitirdikdən sonra təyinatla Ümümittifaq Olefinlər Elmi-Tədqiqat İnstitutunda operator, sonra isə mühəndis vəzifəsində çalışmışdır. 1973-ci ildə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində "Üzvi kimya" ixtisası üzrə əyani aspiranturaya daxil olmuşdur. 1976-ci ildə akademik N.S.Zefirovun rəhbərliyi altında "İkiqat rabitələrə birləşmə reaksiyalarında sulfenxloridlərin elektrofilliyinin artırılmasının yeni metodu" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1991-ci ildən "Alkenlərin, üçüzvlü karbo və heterotsiklik birləşmələrin elektrofil reaksiyaları əsasında yeni sintetik yanaşmalar" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir və həmin ildən "Üzvi kimya" kafedrasının professorudur.

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Elmi-pedaqoji fəaliyyəti dövründə xaricdə və Azərbaycanda 600-ə yaxın elmi məqalə dərc etdirmişdir. O cümlədən 33 ixtiranın müəllifidir, 10-a yaxın monoqrafiya və 37 dərslik və dərs vəsaiti çap olunmuşdur.

Üzvi kimya kafedrasının müdiri, "Zərif üzvi sintez" elmi-tədqiqat laboratorayasının rəhbəri, AMEA-nın həqiqi üzvü, Əməkdar Elm Xadimi, kimyanın əsas sahələrindən hesab edilən neft kimyası, üzvi kimya sahəsində geniş və dərin tədqiqatlar aparan, onu yeni biliklərlə zənginləşdirən, elmi məktəb yaradan tanınmış kimyaçı alimdir.

O, "Alkenilfenolların kimyası", "Аминотиолы и их производные" monoqrafiyalarının və "Neft kimyası və neft-kimyəvi sintez", "Dərman maddələrinin sintezi" dərsliklərinin müəllifidir.

Mükafatları və tutduğu vəzifələri[redaktə | əsas redaktə]

Dmitri Medvedyevə BDU-nun fəxri doktoru adının təqdim olunması mərasimi (3 sentyabr 2010)

Məhərrəmov Abel Məmmədəli oğlu elmi nəticələrinə və təhsil quruculuğuna görə 11 fevral 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikasının "Əməkdar Elm xadimi" fəxri adına[5], Y.Məmmədəliyev adına qızıl medala layiq görülmüşdür. Azərbaycanda təhsilin və elmin inkişafındakı xidmətlərinə görə 30 oktyabr 2009-cu ildə “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilmişdir[6]. Bundan başqa müxtəlif vaxtlarda Beynəlxalq EKO mükafatına və Rumıniyanın Ali Komandor dərəcəli Qızıl ulduz ordeninə layiq görülmüşdür.

  • Avropanın bir neçə universitetinin fəxri doktoru, Nyu-York Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü
  • Beynəlxalq ali təhsil assosiasiyalarının prezidenti və idarə heyətinin üzvü
  • 1999-cu il yanvarın 11-də Bakı Dövlət Universitetinə rektor təyin edilmişdir.
  • 2001-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü,
  • 2007-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir.
  • 2002-2004-cü illərdə Qara Dəniz Universitetləri Assosiasiyasının prezidenti olmuşdur
  • 2004-cü ildən isə vitse-prezidentidir.
  • 2005-2010-cu illərdə 16 saylı Yasamal ikinci seçki dairəsindən Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. Milli Məclisin Elm və təhsil məsələləri daimi komitəsinin üzvüdür.
  • 2016-cı ilin oktyabrın 28-dən etibarən Rusiya Elmlər Akademiyasının üzvü seçilib.[7]

Ailəlidir, iki övladı, dörd nəvəsi vardır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. A. M. Məhərrəmovun Bakı Dövlət Universitetinin rektoru təyin edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI
  2. Vəzifəli kafedra müdirləri  (azərb.)
  3. Pərvanə İbrahimova, Anzulə Əmirova. "Akademik zirvə". "Elçi" qəzeti, 06-08 may 2007-ci il.
  4. Amin Səfərli, Güllübulaqlı gənc kimyagər... "Elçi" qəzeti, 10-16 oktyabr 2010-cu il.
  5. "Məmmədəmin Rəsulzadə adına Bakı Dövlət Universiteti müəllimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI" (azərb.). https://e-qanun.az.+11 fevral 2000. Arxivləşdirilib: [1] saytından 27 fevral 2016 tarixində. https://web.archive.org/web/20160227070958/http://e-qanun.az/framework/89. İstifadə tarixi: 27 fevral 2016.
  6. "Bakı Dövlət Universitetinin əməkdaşlarının “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI" (azərb.). http://e-qanun.az.+30 oktyabr 2009. Arxivləşdirilib: [2] saytından 27 fevral 2016 tarixində. https://web.archive.org/web/20160227071120/http://e-qanun.az/framework/18549. İstifadə tarixi: 27 fevral 2016.
  7. http://vestikavkaza.ru/news/Rektor-BGU-stal-akademikom-RAN.html

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Abel Məhərrəmov ilə əlaqəli mediafayllar var.