Desmond Tutu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Archbishop-Tutu-medium.jpg

Desmond Mpilo Tutu (ing. Desmond Mpilo Tutu; doğ. 7 oktyabr 1931(19311007), Klerksdorp, Transvaal əyaləti) —  Keyptaun anqlikan arxiyepiskopu (CAR - da ilk qaradərili episkop), aparteidlə mübarizənin aktiv üzvü. 1984 - cü il üzrə Nobel Sülh mükafatı laureatı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Klerksdorpda qızıl mədənləri rayonunda anadan olan  Desmond ailənin üç övladından ikincisi idi və yganə oğlan uşağı idi. 12 yaşında olarkən ailəsi Yohannesburqa köçür. Atası müəllim, anası isə məktəbdə aşpaz və xadimə idi.

Baxmayaraq ki, o həkim olmaq istəyirdi lakin ailəsinin onun təhsilinə imkanı çatmırdı. Atası kimi o da müəllim oldu, kollecdə və məktəbdə dərs deməyə başladı. Aparteid siyasətinin güclənməsi və ağlarla qaraların qeyri - bərabərliyinin  qanunla dəstəklənməsilə bağlı istefa verdi. Desmond Tutu ilahiyyatı öyrənməyə başladı 1960 - cı ildə anqlikan keşişi oldu. Bu vəzifədə o ilk olaraq o vaxt üçün CAR - da qaralar üçün yeganə universitet olan Fort- Xer Universitetində işə başladı. Nəticədə o, təhsilini dava etdirdi, bir müddət Böyük Britaniyada yaşadı və kilsə keşişi oldu.

Desmond Tutu daha çox 1970 - ci illərdə aparteid rejiminə qarşı mübarizəsiylə tanınmışdır. O, 1984 - cü ildə CAR - da ilk qaradərili yepiskop oldu, həmçinin Cənubi Afrika kilsələr ittifaqına və Ümumiafrika kilsələr konferensiyasına rəhbərlik etmişdir.

Aparteid rejimi məhv edildikdən sonra o, 1970 - 1980 - ci illərdə törədilmiş cinayətlərin araşdırılması üzrə komissiyaya rəhbərlik etmişdir. Məhz aparteid rejiminə qarşı apardığı mübarizəyə görə 1984 - cü ildə Nobel Sülh mükafatına layi görülmüşdür.

2010 - cu ildə Desmond Tutu öz 79 - cu ad günündə ictimai fəaliyyətini dayandırdı.

Nelson Mandelanın yaxın dostu olmuşdur və 2013 - cü ildə həyat yoldaşıyla birgə onunla vida mərasimində iştirak etmişdir. Lakin o, mərasimdə iştirak edərkən naməlum şəxslər onun evini talan etmişdilər. 

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • Nobel Sülh mükafatı (1984) — «aparteidə qarşı mübarizədə göstərdiyi igidlik və qəhrəmanlığa görə»
  • Templton mükafatı (2013)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Архиепископ Десмонд Туту ушел на покой məqaləsi

Дом друга Манделы обокрали во время его траурной речи məqaləsi